KWALIFIKACJA EKA1 - PRÓBNY

PYTANIE NR 8.
Spółka z o.o. "Karo", zajmująca się produkcją tablic szkolnych, otrzymała fakturę VAT nr 15/2005 od Sp. z o.o. "Błysk" za wywóz śmieci. Faktura ta jest dowodem księgowym
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Faktura otrzymana od innej firmy (kontrahenta) jest zewnętrznym dokumentem źródłowym, więc stanowi dowód księgowy obcy. Dowód "własny" powstaje w jednostce, "wtórny" jest kopią/odpisem, a "korygujący" służy do poprawy wcześniej wystawionego dokumentu.

Pełne wyjaśnienie:

Dowód księgowy klasyfikuje się m.in. według pochodzenia (kto sporządził dokument) oraz według funkcji (czy dokument coś koryguje, czy jest kopią itd.).

Odpowiedź "obcym" jest poprawna, ponieważ faktura wystawiona przez Sp. z o.o. "Błysk" i przekazana spółce "Karo" jest dokumentem pochodzącym z zewnątrz jednostki. Taki dokument stanowi podstawę ujęcia operacji gospodarczej (np. kosztu usługi wywozu odpadów) w księgach rachunkowych jako dowód zewnętrzny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "wtórnym" – dowód wtórny to co do zasady kopia, odpis lub duplikat dokumentu, stosowany, gdy nie ma możliwości użycia oryginału. Sam fakt, że dokument jest "papierem/drukiem", nie czyni go wtórnym.
  • "własnym" – dowód własny (wewnętrzny) jest sporządzany w jednostce, np. dokumenty magazynowe, polecenia księgowania, protokoły wewnętrzne. Faktura od kontrahenta nie spełnia kryterium pochodzenia wewnętrznego.
  • "korygującym" – dokument korygujący występuje wtedy, gdy wprost służy do poprawienia wcześniejszego dokumentu (np. korekta ceny, ilości, stawki). W treści zadania nie ma informacji, że to korekta; jest to zwykła faktura za usługę.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw odpowiedz sobie na pytanie "kto wystawił dokument?". Jeśli kontrahent – zwykle jest to dowód obcy. Dopiero potem rozważ, czy jest to kopia (wtórny) albo dokument zmieniający dane (korygujący).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dowód księgowy obcy to dokument pochodzący od zewnętrznego podmiotu (kontrahenta), który potwierdza operację gospodarczą, np. faktura, rachunek, potwierdzenie usługi. Jest podstawą ujęcia zdarzenia w ewidencji, ale wymaga weryfikacji formalnej i merytorycznej w jednostce.
Dowód księgowy własny (wewnętrzny) sporządza się w jednostce, gdy zdarzenie nie jest dokumentowane dokumentem od kontrahenta. Przykłady to dokumenty magazynowe, protokoły, rozliczenia wewnętrzne czy polecenia księgowania. Kluczowe jest pochodzenie dokumentu, a nie to, czego dotyczy.
Różnica dotyczy przede wszystkim źródła wystawienia: dowód obcy wystawia kontrahent, a dowód własny powstaje w jednostce. Oba mogą dotyczyć kosztów lub przychodów, ale o klasyfikacji nie decyduje "czyje pieniądze", tylko kto sporządził dokument i czy dokumentuje zdarzenie zewnętrzne czy wewnętrzne.
Dowód wtórny to dokument sporządzony na podstawie dowodu pierwotnego, np. kopia, odpis, duplikat. W praktyce pojawia się wtedy, gdy oryginał jest niedostępny lub trzeba udokumentować operację w oparciu o odtworzony dokument. Nie każdy "wydruk" jest wtórny – liczy się relacja do pierwotnego dowodu.
Dokument jest korygujący, gdy jego celem jest zmiana danych wcześniej wystawionego dokumentu, np. poprawa ceny, ilości, danych nabywcy lub stawki podatku. Musi wynikać z treści, że to korekta. Zwykła faktura za usługę (np. wywóz odpadów) nie jest korygująca, jeśli nie odnosi się do wcześniejszego dokumentu.
Bo faktura jest sporządzona poza jednostką i wpływa do niej jako dokument zewnętrzny. Nawet jeśli dotyczy kosztów firmy, klasyfikacja "obcy/własny" zależy od tego, kto wystawił dokument. W praktyce administracyjnej pomaga to ustalić ścieżkę akceptacji, dekretację i sposób archiwizacji.
Szukaj informacji, że dokument został otrzymany od innego podmiotu: "otrzymała fakturę", "kontrahent wystawił rachunek", "firma X przesłała notę". Takie sformułowania wskazują na zewnętrzne pochodzenie. Dopiero później oceniaj, czy jest to dokument pierwotny, wtórny czy korygujący.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie "własny/obcy" z "czy dotyczy firmy", uznawanie każdego wydruku za "wtórny" oraz automatyczne wybieranie "korygujący" tylko dlatego, że faktury często bywają korygowane. Pomaga proste pytanie: kto wystawił dokument i czy ma on charakter poprawki?
Zwykle tak, ponieważ duplikat jest wystawiany jako odtworzenie dokumentu, gdy oryginał zaginął lub nie dotarł. Nadal może pochodzić od kontrahenta (czyli być obcy), ale z punktu widzenia podziału pierwotny/wtórny będzie wtórny. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy wprost pojawia się słowo "duplikat".
W praktyce stosuje się: rejestr wpływu, opis merytoryczny (czego dotyczy koszt), akceptację osoby odpowiedzialnej, dekretację (np. konto/klasyfikacja) i przekazanie do księgowości, a następnie archiwizację. Taki obieg minimalizuje ryzyko ujęcia błędnego lub niezaakceptowanego dowodu obcego.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Faktura otrzymana od innej firmy (kontrahenta) jest zewnętrznym dokumentem źródłowym, więc stanowi dowód księgowy obcy."

Źródła:

  • Krajowe Standardy Rachunkowości – obszar: dokumentacja i dowody księgowe (Szczegółowe wskazanie numeru standardu i punktów wymaga dostępu do oficjalnej publikacji).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw rachunkowości finansowej (rozdział: dowody księgowe i obieg dokumentów)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.1 dotyczące dokumentacji i obiegu pism/dokumentów
  • Ćwiczenia: klasyfikowanie przykładowych dokumentów (faktury, rachunki, noty, PK, RW) na własne/obce i pierwotne/wtórne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego