W potencjometrycznym miareczkowaniu alkacymetrycznym śledzi się zmiany odczynu roztworu podczas stopniowego dodawania titranta (kwasu lub zasady). W praktyce laboratoryjnej najczęściej rejestruje się i prezentuje krzywą miareczkowania pH=f(V), gdzie V to objętość dodanego roztworu mianowanego, a pH opisuje aktualny odczyn mieszaniny.
Dlatego poprawny opis osi Y to pH: jest to wielkość, która zmienia się charakterystycznie (zwykle powoli, następnie gwałtownie w pobliżu punktu równoważnikowego, a potem znów wolniej). Taki przebieg umożliwia wyznaczenie punktu końcowego/punktu równoważnikowego bez użycia wskaźnika barwnego, co jest szczególnie przydatne dla roztworów barwnych, mętnych lub o nieostrych zmianach barwy wskaźnika.
Typowe błędne interpretacje odpowiedzi wynikają z tego, że w potencjometrii można mierzyć również potencjał elektrody (E, napięcie) i czasem spotyka się wykresy E=f(V), zwłaszcza w miareczkowaniach redoks lub strąceniowych. Jednak w kontekście alkacymetrii standardową, najczęściej oczekiwaną na egzaminie prezentacją jest wykres pH w funkcji objętości titranta, więc oś Y nie opisuje się jako "potencjał" ani "napięcie".
- Odpowiedzi sugerujące potencjał/napięcie są mylące, bo nie opisują typowej krzywej pH-metrycznej stosowanej w alkacymetrii.
- Odpowiedzi sugerujące stężenie na osi Y nie pasują do samej idei krzywej miareczkowania (stężenia zmieniają się, ale bezpośrednio wykreśla się pH lub E).
- Odpowiedzi sugerujące inne parametry (np. przewodność) dotyczą innych metod miareczkowania instrumentalnego, a nie klasycznej pH-metrii.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "alkacymetryczne" i "wykres potencjometryczny", najpierw sprawdź, czy chodzi o pH-metrię. W ogromnej liczbie zadań oś Y to właśnie pH, a oś X to objętość dodanego titranta.
