W odbiorze jakościowym dostaw w handlu stosuje się najczęściej dwie metody: kontrolę całościową oraz kontrolę wyrywkową.
Kontrola całościowa (stuprocentowa) polega na sprawdzeniu każdej jednostki w partii. Wybiera się ją wtedy, gdy jest to technicznie możliwe, ekonomicznie uzasadnione i gdy sprawdzenie nie niszczy wyrobu. Typowo dotyczy to towarów o wyższej wartości jednostkowej, wrażliwych na uszkodzenia i takich, gdzie pojedyncze sztuki mogą różnić się wadami (np. elektronika/RTV). Z tego powodu radia i słuchawki mogą być poddane kontroli całościowej: każdą sztukę da się obejrzeć pod kątem uszkodzeń, kompletności, a często także sprawdzić działanie.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Banany i pomarańcze – to towary szybko psujące się, często dostarczane w większych partiach. W praktyce ocenia się je zwykle organoleptycznie na próbie (wyrywkowo), bo kontrola 100% byłaby czasochłonna i mało opłacalna.
- Płyny do naczyń i ręczniki papierowe – to towary masowe o stosunkowo niskiej wartości jednostkowej i dużej jednorodności. Najczęściej sprawdza się je wyrywkowo (np. stan opakowań, zgodność etykiet), a nie każdą sztukę.
- Mąka i cukier w opakowaniach kilogramowych – produkty jednorodne, standardowe, zwykle dostarczane w dużej liczbie opakowań. W odbiorze jakościowym dominuje kontrola wyrywkowa (np. losowa ocena opakowań, dat, zgodności partii), bo kontrola całościowa byłaby nieekonomiczna.
Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: im większa wartość jednostkowa i im większe ryzyko jednostkowych wad, tym bardziej uzasadniona kontrola 100%. Im bardziej masowy i jednorodny towar, tym częściej wystarcza kontrola wyrywkowa.
