KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 11.
Sprężarka Rootsa może być zastosowana w układzie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprężarka Rootsa to sprężarka wyporowa stosowana jako kompresor mechaniczny do zwiększania masy/ciśnienia powietrza zasysanego przez silnik. Dlatego może pracować w układzie doładowania silnika, a nie w układzie chłodzenia, wspomagania czy paliwowym, które pełnią inne funkcje.

Pełne wyjaśnienie:

Sprężarka Rootsa (typu Roots) jest sprężarką wyporową, w której dwa wirniki o specjalnym kształcie przemieszczają porcje powietrza z wlotu do wylotu. W praktyce motoryzacyjnej taki element pełni rolę kompresora mechanicznego (napędzanego zwykle paskiem/kołami z wału korbowego) i służy do doładowania silnika, czyli dostarczenia większej ilości powietrza do cylindrów niż przy napełnianiu atmosferycznym.

Odpowiedź "doładowania silnika." jest poprawna, ponieważ doładowanie polega na sprężaniu powietrza dolotowego (często z użyciem chłodnicy powietrza doładowującego), co bezpośrednio odpowiada funkcji sprężarki Rootsa.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo wskazują układy o innej roli:

  • "chłodzenia silnika." – układ chłodzenia odpowiada za odprowadzanie ciepła (pompa cieczy, termostat, chłodnica). Nie wykorzystuje sprężarki Rootsa do swojej podstawowej funkcji.
  • "wspomagania." – wspomaganie kierownicy realizuje się przez układ hydrauliczny lub elektryczny (pompa/elektromotor), a nie przez sprężarkę doładowania powietrza.
  • "paliwowym." – układ paliwowy służy do magazynowania, filtrowania i dawkowania paliwa; sprężarka Rootsa nie jest typowym elementem tego układu (mimo że istnieją pompy/elementy podnoszące ciśnienie, to nie jest to ten typ urządzenia i nie ta funkcja).

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w treści pojawia się sprężarka w kontekście silnika, warto od razu rozdzielić skojarzenia: kompresor klimatyzacji dotyczy czynnika chłodniczego, a sprężarka/kompresor doładowania dotyczy powietrza dolotowego i osiągów silnika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprężarka Rootsa to sprężarka wyporowa używana jako kompresor mechaniczny do doładowania silnika. Dwa współpracujące wirniki przenoszą porcje powietrza z dolotu do kolektora, zwiększając napełnienie cylindrów. W praktyce wpływa to na moment i moc, zwłaszcza przy niższych obrotach.
Jej zastosowaniem jest doładowanie, czyli sprężanie powietrza dolotowego przed trafieniem do cylindrów. Dzięki temu do komory spalania dostaje się więcej tlenu, co umożliwia spalenie większej dawki paliwa i uzyskanie wyższej mocy (przy zachowaniu właściwych parametrów pracy).
Układ chłodzenia służy do odprowadzania ciepła z silnika przez obieg cieczy (pompa, termostat, chłodnica). Sprężarka Rootsa pracuje na powietrzu dolotowym i jej celem jest podniesienie ciśnienia/ilości powietrza, a nie regulacja temperatury silnika. To zupełnie inna funkcja i inne elementy.
Nie. Turbosprężarka jest napędzana energią spalin, a sprężarka Rootsa (kompresor mechaniczny) jest zwykle napędzana mechanicznie z wału korbowego. Oba rozwiązania służą do doładowania, ale różnią się napędem, charakterystyką (np. reakcją na gaz) i typowymi usterkami.
W praktyce szuka się kompresora w torze dolotowym, często z napędem paskowym, oraz dodatkowych przewodów dolotowych i czasem chłodnicy powietrza doładowującego. Pomocne są też oznaczenia producenta i dane diagnostyczne (np. wartości ciśnienia doładowania). Sama obecność paska nie przesądza, ale jest wskazówką.
Typowe objawy to spadek mocy i momentu, gorsza dynamika oraz nieosiąganie zakładanego ciśnienia doładowania. Mogą pojawić się nietypowe hałasy mechaniczne i nieszczelności w dolocie. W diagnozie warto odróżnić usterkę kompresora od nieszczelności przewodów, zaworów obejściowych lub czujników.
Stosuje się ją, gdy zależy na szybkim budowaniu doładowania i przewidywalnej reakcji na obciążenie, bo napęd mechaniczny nie wymaga "rozkręcania" spalinami. W zamian rosną straty mechaniczne (pobór mocy z wału). W praktyce wybór zależy od koncepcji silnika i oczekiwanej charakterystyki pracy.
Często myli się układ doładowania z układem chłodzenia (bo oba mogą mieć "chłodnicę": cieczy lub powietrza doładowującego) oraz z układem klimatyzacji (sprężarka czynnika). Pomaga pytanie kontrolne: czy element spręża powietrze do silnika, czy czynnik chłodniczy, czy pracuje w obiegu cieczy.
Doładowanie silnika to zwiększenie ilości powietrza dostarczanego do cylindrów przez sprężenie powietrza dolotowego (np. turbosprężarką lub kompresorem mechanicznym). Więcej powietrza oznacza więcej tlenu, co pozwala spalić większą dawkę paliwa i uzyskać większą moc, o ile sterowanie i chłodzenie są prawidłowe.
Najpierw ustal, co jest sprężane (powietrze do dolotu, czynnik klimatyzacji, płyn w hydraulice). Potem przypisz element do układu: dolot/doładowanie, HVAC, wspomaganie, chłodzenie, paliwowy. Ta prosta procedura ogranicza zgadywanie i pomaga eliminować skojarzenia językowe.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Sprężarka Rootsa to sprężarka wyporowa stosowana jako kompresor mechaniczny do zwiększania masy/ciśnienia powietrza zasysanego przez silnik."

Źródła:

  • Bosch: Bosch Automotive Handbook, dział dotyczący silników spalinowych i systemów doładowania (supercharging/turbocharging), wydanie zależne od roku
  • John B. Heywood, Internal Combustion Engine Fundamentals, rozdziały dotyczące doładowania i pracy sprężarek (supercharging)
  • Wikipedia: "Roots supercharger" – https://en.wikipedia.org/wiki/Roots_supercharger (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw budowy i eksploatacji silników spalinowych (rozdziały o doładowaniu)
  • Materiały szkoleniowe producentów dotyczące układów doładowania (kompresor mechaniczny, intercooler, dolot)
  • Bosch Automotive Handbook (działy o silniku i doładowaniu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego