KWALIFIKACJA MEP2 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 11.
Średnica soczewki posiada wymiar ∅65,25+0,02−0,04. Który ze zmierzonych wymiarów średnicy soczewki nie mieści się w granicach tolerancji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wymiar nominalny to 65,25 mm, a tolerancje są niesymetryczne: górna +0,02 i dolna −0,04.
Granice wynoszą więc 65,21 mm (min) oraz 65,27 mm (max). Wynik 65,29 mm przekracza górną granicę 65,27 mm, więc nie mieści się w tolerancji.

Pełne wyjaśnienie:

Podany zapis ∅65,25+0,02−0,04 oznacza, że wymiar nominalny średnicy soczewki wynosi 65,25 mm, a dopuszczalne odchyłki są różne "w górę" i "w dół". To typowa sytuacja w kontroli części precyzyjnych, także w pracach optyczno‑mechanicznych.

1) Wyznaczenie granic tolerancji

  • Wymiar maksymalny = 65,25 mm + 0,02 mm = 65,27 mm
  • Wymiar minimalny = 65,25 mm − 0,04 mm = 65,21 mm

Zatem każdy zmierzony wymiar w zakresie od 65,21 mm do 65,27 mm (włącznie) jest akceptowalny.

2) Ocena podanych wyników pomiaru

  • Wynik "65,27 mm" mieści się w tolerancji, bo jest równy wymiarowi maksymalnemu (to nadal wartość dopuszczalna).
  • Wynik "65,23 mm" mieści się w tolerancji, bo leży między 65,21 a 65,27.
  • Wynik "65,21 mm" także mieści się w tolerancji, bo jest równy wymiarowi minimalnemu.
  • Wynik "65,29 mm" nie mieści się w tolerancji, ponieważ jest większy od 65,27 mm, czyli przekracza górną granicę.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z odchyłkami najpierw policz oba wymiary graniczne, a dopiero potem porównuj wyniki. To ogranicza typowy błąd mylenia odchyłek z granicami oraz pomyłki znaku przy odchyłce dolnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że wymiar nominalny wynosi 65,25 mm, a dopuszczalne odchyłki są różne: w górę można dodać 0,02 mm, a w dół odjąć 0,04 mm. To daje przedział akceptacji od 65,21 mm do 65,27 mm (włącznie).
Najpierw odczytaj wymiar nominalny, potem dodaj odchyłkę górną, aby dostać wymiar maksymalny, oraz odejmij (uwzględniając znak) odchyłkę dolną, aby dostać wymiar minimalny. Dopiero z tymi granicami porównuj pomiary.
Bo 65,27 mm to dokładnie górna granica tolerancji (65,25 + 0,02). W metrologii warsztatowej wartości równe granicom są akceptowane, o ile nie ma dodatkowych wymagań (np. specyficznej reguły oceny niepewności).
Mieści się w tolerancji, ponieważ 65,21 mm to dolna granica tolerancji (65,25 − 0,04). Typowy błąd to "odruchowe" uznanie dolnej granicy za niedopuszczalną, bez sprawdzenia, że granice są włącznie.
Najczęściej stosuje się mikrometr zewnętrzny o odpowiednim zakresie (np. 50–75 mm) albo wysokiej jakości suwmiarkę, jeśli wymagania dokładności na to pozwalają. Kluczowe jest też prawidłowe ustawienie szczęk/stopki i stała siła pomiaru.
Niesymetryczność wynika z funkcji elementu w zespole. Czasem ważniejsze jest, aby nie przekroczyć maksymalnej średnicy (np. montaż w oprawie), a z drugiej strony dopuszcza się większe "zejście w dół", jeśli nie pogarsza to pracy układu lub da się skompensować montażowo.
Najczęstsze to: pomylenie znaków odchyłek (minus traktowany jak plus), odczyt tolerancji jako symetrycznej ±, porównanie pomiaru z samymi odchyłkami zamiast z granicami oraz nieuwaga, że wartości równe granicom są dopuszczalne.
Tak, ale tylko gdy pewnie rozumiesz zapis tolerancji. W praktyce najlepiej w pamięci wyznaczyć dwie liczby graniczne (min i max) i od razu porównać je z wynikami. Na egzaminie krótkie zapisanie granic zmniejsza ryzyko pomyłki.
Gdy jest mniejszy od dolnej granicy albo większy od górnej granicy tolerancji. Jeżeli wynik jest równy granicy minimalnej lub maksymalnej, standardowo uznaje się go za mieszczący się w tolerancji, o ile zadanie nie podaje innych zasad.
Poprawna średnica wpływa na montaż w oprawie (bez luzów lub naprężeń), współosiowość elementu, ryzyko pęknięcia przy wcisku oraz stabilność pozycjonowania. Kontrola tolerancji to szybka decyzja: akceptacja, poprawka lub odrzut detalu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Wymiar nominalny to 65,25 mm, a tolerancje są niesymetryczne: górna +0,02 i dolna −0,04.Granice wynoszą więc 65,21 mm (min) oraz 65,27 mm (max)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii warsztatowej (tolerancje i pasowania)
  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego maszynowego (zapis odchyłek i tolerancji)
  • Instrukcje użytkowania suwmiarki i mikrometru (zasady odczytu i błędy pomiaru)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego