Ocena, czy średnica soczewki jest wykonana poprawnie, polega na sprawdzeniu zgodności wyniku pomiaru z wymaganiami z dokumentacji technicznej. Dokumentacja (np. rysunek elementu optycznego) podaje zwykle wymiar nominalny oraz tolerancję, czyli dopuszczalne odchylenie od nominalu.
W praktyce nie porównuje się wyniku "na oko" z innymi wynikami, tylko z dwoma granicami tolerancji:
- granica dolna (minimalny dopuszczalny wymiar),
- granica górna (maksymalny dopuszczalny wymiar).
Jeśli wynik pomiaru jest mniejszy od granicy dolnej lub większy od granicy górnej, to wymiar nie mieści się w tolerancji i element powinien zostać odrzucony lub zakwalifikowany do dalszej obróbki/selektowania (zależnie od procesu).
W tym zadaniu należy wskazać tę wartość, która wychodzi poza dopuszczalny zakres. Poprawna odpowiedź to 65,29 mm, ponieważ (przy granicach tolerancji wynikających z podanego wymiaru) to właśnie ta wartość przekracza dopuszczalny przedział.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 65,27 mm – mieści się w granicach tolerancji, więc jest wynikiem dopuszczalnym.
- 65,23 mm – również mieści się w zakresie dopuszczalnym; nie występuje przekroczenie granic.
- 65,21 mm – mimo że jest najmniejsza z podanych, nadal pozostaje w tolerancji (błąd polega na myleniu "najmniejsza" z "poza tolerancją").
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze szukaj w rysunku lub opisie tolerancji i przelicz/ustal zakres dopuszczalny. Dopiero potem sprawdzaj, który pomiar wypada poniżej/ponad granicami, zamiast sugerować się tym, że jedna liczba jest "większa" lub "bardziej odstaje".
