KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 40.
Środkami ochrony zbiorowej przed zagrożeniem obrywania się skał w kopalniach skał zwięzłych są
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Siatki stalowe montowane na skarpach ograniczają spadanie i obrywanie się fragmentów skał, chroniąc jednocześnie wiele osób przebywających w strefie zagrożenia, więc są ochroną zbiorową. Kask jest ochroną indywidualną, a osłony przeciwodpryskowe i geotuby nie są typowym zabezpieczeniem przed obrywaniem skarp w skałach zwięzłych.

Pełne wyjaśnienie:

W BHP w górnictwie odkrywkowym kluczowe jest rozróżnienie między ochroną zbiorową a ochroną indywidualną. Ochrona zbiorowa to takie rozwiązania techniczne i organizacyjne, które zmniejszają lub eliminują zagrożenie u źródła i działają na obszar/strefę, a nie tylko na jedną osobę.

Odpowiedź "siatki stalowe montowane na skarpach" spełnia tę definicję: siatki stabilizują powierzchnię skarpy i przechwytują drobne odłamki lub fragmenty skalne, ograniczając ryzyko uderzenia ludzi i sprzętu przez spadający materiał. Są więc środkiem technicznym chroniącym jednocześnie wiele osób, które mogą znajdować się poniżej lub w pobliżu skarpy.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do pojęcia ochrony zbiorowej przed obrywaniem skał:

  • "kaski ochronne" to ochrona indywidualna – zabezpiecza głowę konkretnego pracownika, ale nie eliminuje zagrożenia obrywu ani nie chroni całej strefy robót.
  • "osłony przeciwodpryskowe" kojarzą się głównie z osłoną przed odpryskami (np. w procesach technologicznych). Nie są standardowym rozwiązaniem do przechwytywania obrywających się fragmentów skarpy w odkrywce i nie zastępują zabezpieczeń skarp.
  • "geotuby montowane na skarpach" są rozwiązaniem spotykanym w innych zastosowaniach (np. prace ziemne, odwadnianie/odmulanie), natomiast jako typowe zabezpieczenie przed obrywaniem skał zwięzłych nie są właściwą odpowiedzią w tym ujęciu egzaminacyjnym.

W praktyce, oprócz środków technicznych takich jak siatki, stosuje się też działania organizacyjne (strefy niebezpieczne, zakaz przebywania pod skarpą, kontrola stanu skarp), jednak pytanie dotyczy wprost środków ochrony zbiorowej, czyli rozwiązań działających na zagrożenie w obszarze robót.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To rozwiązania techniczne lub organizacyjne, które chronią jednocześnie wiele osób, bo ograniczają zagrożenie w strefie pracy (np. zabezpieczenia skarp, bariery, wygrodzenia). W przeciwieństwie do ochrony indywidualnej nie "towarzyszą" tylko jednemu pracownikowi.
Ochrona zbiorowa działa na obszar i redukuje zagrożenie u źródła (np. zabezpiecza skarpę). Ochrona indywidualna chroni konkretną osobę (np. hełm, okulary). Na egzaminie warto najpierw ustalić, o którą kategorię pyta zadanie.
Bo ograniczają spadanie odłamków i drobnych fragmentów skał z powierzchni skarpy, zmniejszając ryzyko dla całej strefy robót. Nie są przypisane do jednej osoby – chronią wszystkich, którzy mogą znaleźć się w rejonie potencjalnego obrywu.
Nie. Kask to środek ochrony indywidualnej – chroni głowę jednego pracownika. Może ograniczyć skutki uderzenia małym odłamkiem, ale nie zabezpiecza skarpy ani nie chroni całej brygady czy sprzętu w strefie zagrożenia.
Najczęściej są to uderzenia spadającymi odłamkami, zasypanie, uszkodzenia maszyn oraz wtórne wypadki (np. gwałtowne manewry sprzętu). Ryzyko rośnie przy pracy u podnóża skarpy, po opadach lub po robotach strzałowych.
Gdy analiza warunków geologicznych i obserwacja skarpy wskazują na możliwość odspajania, obrywów lub intensywnego osypywania. Zabezpieczenia dobiera się do rodzaju górotworu, geometrii skarpy i organizacji robót, aby ograniczyć ekspozycję ludzi i sprzętu.
Bo słowo "osłony" sugeruje ochronę, ale przeciwodpryskowe rozwiązania kojarzą się z odpryskami w procesach technologicznych, a nie z obrywaniem skarp. Na egzaminie trzeba ocenić funkcję środka: czy zabezpiecza strefę przed spadającymi fragmentami skał.
Wybór najbardziej znanego elementu BHP (np. kask) bez sprawdzenia, czy pytanie dotyczy ochrony zbiorowej czy indywidualnej. Dobrym nawykiem jest szybkie "przetłumaczenie" pytania: czy chodzi o zabezpieczenie strefy, czy wyposażenie pracownika.
Szukaj słów kluczowych: "skarpa", "strefa zagrożenia", "obrywanie się skał", "środki ochrony zbiorowej". Odpowiedź zwykle będzie dotyczyła konstrukcji lub instalacji w terenie (zabezpieczenie, wygrodzenie), a nie elementu noszonego przez pracownika.
Warto robić fiszki z podziału: zagrożenie → skutek → przykład ochrony zbiorowej → przykład ochrony indywidualnej. Pomaga też przećwiczenie typowych sytuacji z odkrywki (praca pod skarpą, transport, urabianie) i przypisanie do nich właściwych zabezpieczeń.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Siatki stalowe montowane na skarpach ograniczają spadanie i obrywanie się fragmentów skał, chroniąc jednocześnie wiele osób przebywających w strefie zagrożenia, więc są ochroną zbiorową."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dla górnictwa odkrywkowego dotyczące zagrożeń geotechnicznych
  • Podręczniki/geotechniczne opracowania o stateczności skarp w odkrywkach (ujęcie praktyczne)
  • Instrukcje zakładowe dotyczące zabezpieczania skarp i wyznaczania stref niebezpiecznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego