KWALIFIKACJA ROL10 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 18.
Stan korzenia i węzła krzewienia, pokazanej na zdjęciu pszenicy ozimej po przezimowaniu, wskazuje na
Ilustracja przedstawia korzenie i węzły krzewienia pszenicy ozimej po przezimowaniu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "prawidłowe przezimowanie roślin." jest właściwa, gdy po zimie węzeł krzewienia i korzenie są jędrne, bez brunatnienia i rozpadu tkanek. Duże szkody mrozowe zwykle dają ciemne, martwe tkanki, a pleśń śniegowa wiąże się z nalotem i zgnilizną. Retardant nie "leczy" martwego węzła.

Pełne wyjaśnienie:

Ocena pszenicy ozimej po zimie opiera się przede wszystkim na sprawdzeniu węzła krzewienia (korony rośliny) oraz systemu korzeniowego. To te części decydują o tym, czy roślina ruszy z wegetacją wiosną i będzie się dalej krzewić.

Odpowiedź "prawidłowe przezimowanie roślin." jest poprawna wtedy, gdy węzeł krzewienia i korzenie wskazują na zachowaną żywotność: tkanki są zwarte i sprężyste, a po delikatnym oczyszczeniu nie widać typowego dla wymarznięcia rozkładu lub silnej nekrozy. W praktyce rolniczej zdrowy węzeł krzewienia to sygnał, że roślina ma "bazę" do odbudowy części nadziemnej po zimie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do sytuacji prawidłowego przezimowania?

  • "duże uszkodzenia mrozowe i konieczność przesiania plantacji pszenicą jarą." – decyzja o przesiewie jest uzasadniona dopiero przy stwierdzeniu masowego zamierania roślin (martwy węzeł krzewienia, silnie uszkodzone korzenie, brak zdolności do odrostu) oraz nieakceptowalnej obsady. Same słabsze liście po zimie nie muszą oznaczać konieczności likwidacji łanu.
  • "porażenie roślin pleśnią śniegową." – to choroba grzybowa typowo kojarzona z warunkami sprzyjającymi rozwojowi patogenu po okresie zalegania śniegu; oczekuje się charakterystycznych objawów w postaci nalotu/grzybni i gnicia tkanek. Jeśli dominują cechy zdrowych, jędrnych tkanek węzła i korzeni, wniosek o pleśni śniegowej jest nieuzasadniony.
  • "konieczność sztucznego stymulowania krzewienia za pomocą oprysku retardantem." – regulatory wzrostu (retardanty) stosuje się w określonych celach agrotechnicznych, ale nie są one "ratunkiem" dla roślin, które źle przezimowały lub mają uszkodzony węzeł krzewienia. O krzewieniu w największym stopniu decydują żywotność roślin, warunki wiosenne oraz prowadzenie łanu (m.in. nawożenie), a nie doraźne "stymulowanie" w sytuacji braku problemu z przezimowaniem.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach ze zdjęciem szukaj elementu krytycznego dla przeżycia – w zbożach jest nim węzeł krzewienia. Jeśli on i korzenie są w dobrej kondycji, najczęściej wniosek dotyczy prawidłowego przezimowania, a nie przesiewu czy choroby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Węzeł krzewienia to zgrubiała część u podstawy źdźbła, z której wyrastają pędy boczne (rozkrzewienia) i korzenie. Po zimie jego żywotność decyduje, czy roślina odbije i wejdzie w dalsze fazy rozwojowe. Uszkodzony węzeł często oznacza zamieranie całej rośliny.
Przy prawidłowym przezimowaniu korzenie są sprężyste i nie wykazują masowego gnicia ani rozpadu tkanek. Roślina utrzymuje zdolność pobierania wody i składników pokarmowych, co pozwala jej szybko ruszyć z wegetacją. Silne zniszczenie korzeni zwykle idzie w parze z problemami z obsadą.
Bo część nadziemna może być uszkodzona, a roślina i tak może się zregenerować, jeśli węzeł krzewienia pozostaje żywy. To "centrum odrostu" i miejsce tworzenia nowych pędów. Ocena liści bez sprawdzenia węzła krzewienia może prowadzić do zbyt pochopnych decyzji o przesiewie.
Najczęściej jest to zamieranie roślin widoczne jako utrata jędrności i rozpad tkanek węzła krzewienia oraz osłabienie lub zniszczenie korzeni. W praktyce skutkuje to ubytkami w łanie i spadkiem obsady. Dopiero taka ocena może uzasadniać decyzję o likwidacji plantacji i przesiewie.
Pleśń śniegowa jest kojarzona z nalotem grzybni i gniciem tkanek po okresie sprzyjających warunków (np. długie zaleganie śniegu). Rośliny mogą wyglądać na "przyklejone" do podłoża, osłabione i z nekrozami. W diagnostyce ważne jest odróżnienie choroby od czystych uszkodzeń mrozowych.
Nie zawsze. Liście mogą być uszkodzone przez mróz i wiatr, a roślina mimo to może przeżyć i odbić, jeśli węzeł krzewienia i korzenie są żywe. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych (i w polu) kluczowe jest ocenianie podstawy rośliny, a nie tylko części nadziemnej.
Po lustracji, gdy stwierdza się zbyt małą obsadę żywych roślin lub brak zdolności do regeneracji (martwy węzeł krzewienia, silnie zniszczone korzenie). Decyzję łączy się też z oceną potencjału plonowania i opłacalności. Zwykle nie podejmuje się jej wyłącznie na podstawie wyglądu liści.
Retardant to regulator wzrostu używany w określonych strategiach prowadzenia łanu, ale nie zastąpi żywotnego węzła krzewienia. Jeśli rośliny są martwe lub poważnie uszkodzone, oprysk nie "odtworzy" brakujących roślin. Krzewienie zależy głównie od żywotności, warunków pogodowych i nawożenia.
Częsty błąd to ocenianie wyłącznie części nadziemnej i ignorowanie węzła krzewienia oraz korzeni. Inny błąd to automatyczne przypisywanie objawów chorobie (np. pleśni śniegowej) bez cech charakterystycznych. Warto też unikać decyzji "na oko" bez sprawdzenia kilku miejsc w polu.
Ćwicz rozpoznawanie kluczowych elementów: korzenie, węzeł krzewienia, objawy nekroz i nalotów. Pomaga porównywanie przykładów: prawidłowe przezimowanie vs wymarznięcie vs choroby. Na egzaminie najpierw ustal, czy roślina jest żywa (węzeł + korzenie), a dopiero potem rozważ przyczyny problemów.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Odpowiedź "prawidłowe przezimowanie roślin." jest właściwa, gdy po zimie węzeł krzewienia i korzenie są jędrne, bez brunatnienia i rozpadu tkanek."

Materiały:

  • Notatki z lustracji pól: kryteria oceny żywotności węzła krzewienia po zimie
  • Materiały dydaktyczne z uprawy zbóż ozimych (krzewienie, przezimowanie)
  • Atlas/kompendium objawów chorób zbóż (w tym pleśni śniegowej)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego