KWALIFIKACJA MOT2 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 19.
Sterownik silnika krokowego sterowania przepustnicą generuje impulsy jak na rysunku, a jego wirnik nie zmienia swojego położenia. Taki objaw działania świadczy o uszkodzeniu
Ilustracja przedstawia wykres przebiegu sygnału impulsowego, który jest generowany przez sterownik silnika krokowego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeśli sterownik silnika krokowego generuje prawidłowe impulsy sterujące (co widać na przebiegu), a wirnik nie wykonuje kroków, to sterowanie najczęściej działa, ale nie ma przepływu prądu w uzwojeniach.
Typową przyczyną jest przerwa lub uszkodzenie cewki silnika, przez co nie powstaje pole magnetyczne poruszające wirnik.

Pełne wyjaśnienie:

W silniku krokowym ruch wirnika powstaje dzięki kolejnemu wzbudzaniu uzwojeń (cewek) w odpowiedniej sekwencji. Sterownik (driver) przełącza fazy i generuje impulsy sterujące, które można obserwować na oscyloskopie jako przebiegi czasowe.

Jeżeli na przebiegu widać, że impulsy są generowane, oznacza to, że część sterująca przynajmniej "wydaje polecenia" pracy silnika. Jeżeli mimo tego wirnik nie zmienia położenia, to należy rozważyć usterki po stronie elementu wykonawczego: bez prądu w uzwojeniu nie powstanie pole magnetyczne, a więc silnik nie wykona kroku.

Dlatego odpowiedź "cewki silnika" jest właściwa: przerwa w uzwojeniu, uszkodzenie połączeń wewnętrznych, wypalone uzwojenie lub zły styk na wyprowadzeniach mogą powodować sytuację, w której sterowanie istnieje, ale moment elektromagnetyczny nie powstaje.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne w tej sytuacji?

  • "sterownika" – gdyby sterownik był uszkodzony w sposób uniemożliwiający sterowanie, typowo nie obserwowano by prawidłowych impulsów na wyjściach, albo miałyby one niewłaściwy kształt/sekwecję. Sam fakt poprawnych impulsów przesuwa podejrzenie na silnik lub jego obwód mocy.
  • "w obwodzie zasilania" – przerwa zasilania zwykle powoduje brak pracy sterownika i brak przebiegów lub ich wyraźne zniekształcenie. Oczywiście w praktyce trzeba jeszcze potwierdzić napięcie pod obciążeniem, ale przy założeniu, że impulsy są obecne, usterka cewki jest typowym wnioskiem.
  • "w układzie chłodzenia" – brak związku przyczynowo-skutkowego z natychmiastowym brakiem ruchu wirnika silnika krokowego sterowania przepustnicą; problemy chłodzenia mogą powodować przegrzewanie i strategie ochronne, ale nie są bezpośrednią, pierwszoplanową przyczyną takiego objawu elektrycznego.

W praktycznej diagnostyce po stwierdzeniu obecności impulsów warto wykonać: pomiar rezystancji uzwojeń, test ciągłości przewodów i złączy oraz ocenę poboru prądu. To pozwala rozróżnić przerwę w cewce od problemu w wiązce lub w stopniu mocy sterownika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza to, że sygnał sterujący istnieje, ale nie powstaje moment napędowy. Typowe przyczyny to przerwa/uszkodzenie uzwojenia (cewki), uszkodzone połączenie w złączu lub przerwa w wiązce między sterownikiem a silnikiem.
W praktyce wykonuje się pomiar rezystancji uzwojeń i porównuje między fazami (powinny być podobne). Dodatkowo sprawdza się ciągłość przewodów i stan złączy. Rezystancja skrajnie duża (przerwa) lub bardzo mała (zwarcie) wskazuje na usterkę.
Impulsy mogą być widoczne na wyjściu sterowania, ale stopień mocy może nie dostarczać odpowiedniego prądu pod obciążeniem. Dlatego w diagnostyce oprócz przebiegów warto ocenić pobór prądu i spadki napięcia oraz wykonać testy obciążeniowe.
Typowe objawy to brak ruchu lub ruch skokowy tylko w jedną stronę (gdy jedna faza działa), drgania bez zmiany położenia albo brak możliwości ustawienia położenia elementu wykonawczego. Często pojawiają się też błędy diagnostyczne związane z pozycją przepustnicy.
Tak, jeśli zasilanie jest obecne "na pusto", ale zapada się pod obciążeniem (np. słaby styk, korozja, uszkodzony przewód). Wtedy sterownik może generować sygnały, ale silnik nie dostaje energii. To wymaga pomiaru napięcia podczas próby pracy.
Przy usterce cewki zwykle widać brak prawidłowego prądu w uzwojeniach i nieprawidłowe wyniki pomiaru rezystancji. Przy zatarciu elektryka może być poprawna, ale rośnie pobór prądu i element nie porusza się mimo wzbudzania. Pomaga też test ręcznego ruchu (jeśli konstrukcja pozwala).
Najczęściej: rezystancja uzwojeń, ciągłość przewodów, stan złączy oraz napięcie zasilania pod obciążeniem. Uzupełniająco: obserwacja przebiegów sterujących i (jeśli możliwe) pomiar prądu faz. To pozwala zawęzić przyczynę usterki.
Układ chłodzenia nie steruje bezpośrednio uzwojeniami silnika krokowego. Problemy chłodzenia mogą pośrednio wpływać na strategię pracy silnika spalinowego, ale nie są typową bezpośrednią przyczyną sytuacji, gdzie są impulsy sterujące, a napęd elektryczny nie wykonuje kroków.
Często wybierają "sterownik", bo kojarzą impulsy z elektroniką, i pomijają fakt, że brak ruchu przy obecnym sterowaniu wskazuje na stronę mocy/element wykonawczy. Innym błędem jest automatyczne wskazanie zasilania bez sprawdzenia, co wynika z rysunku przebiegów.
Najpierw oceń, czy sygnał sterujący jest logicznie poprawny (obecność, sekwencja, powtarzalność). Potem dopasuj objaw: jeśli sygnał jest, a brak reakcji, szukaj w obwodzie wykonawczym (uzwojenia, połączenia, mechanika) i dopiero potem w sterowniku.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki z elektrotechniki/elektroniki samochodowej: rozdziały o silnikach krokowych i elementach wykonawczych
  • Instrukcje serwisowe i schematy elektryczne producentów (pomiar uzwojeń, wartości referencyjne, procedury testów)
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki oscyloskopowej (interpretacja impulsów sterujących)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego