KWALIFIKACJA ELE10 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 4.
Sterownik solarny w instalacji grzewczej steruje pracą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sterownik solarny w instalacji z kolektorami nadzoruje czujniki temperatury i włącza/wyłącza element wykonawczy obiegu solarnego. Tym elementem jest pompa solarna, która wymusza przepływ czynnika między kolektorem a wymiennikiem/zasobnikiem. Pompy c.o. i c.w.u. dotyczą innych obiegów, a zawór bezpieczeństwa nie jest sterowany.

Pełne wyjaśnienie:

Sterownik solarny (do instalacji kolektorów słonecznych) realizuje automatyczne sterowanie obiegiem solarnym. W praktyce porównuje temperaturę w kolektorze z temperaturą w zasobniku lub na powrocie z wymiennika i na tej podstawie decyduje o załączeniu elementu wykonawczego, który zapewnia przepływ czynnika roboczego.

Poprawna jest odpowiedź "pompy solarnej.", ponieważ to właśnie pompa w obiegu solarnym tłoczy czynnik (np. roztwór glikolu) przez kolektor i wymiennik/zasobnik. Bez jej pracy ciepło z kolektora nie byłoby efektywnie transportowane do miejsca odbioru.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "pompy obiegowej c.o." – dotyczy obiegu centralnego ogrzewania (grzejnikowego/podłogowego). Może być sterowana przez automatykę kotła lub regulator pokojowy, ale nie jest typowym elementem wykonawczym sterownika solarnego.
  • "pompy obiegowej c.w.u." – odnosi się do układu przygotowania ciepłej wody użytkowej (np. pompa ładująca zasobnik, pompa cyrkulacyjna). Sterowanie nią wynika z potrzeb c.w.u., a nie bezpośrednio z logiki pracy kolektorów.
  • "zaworu bezpieczeństwa." – zawór bezpieczeństwa jest urządzeniem zabezpieczającym, które działa mechanicznie przy przekroczeniu ciśnienia. Nie jest standardowo "sterowany" przez sterownik, bo ma zadziałać niezależnie od automatyki.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "sterownik solarny", myśl o oddzielnym obiegu kolektorowym (kolektor–wymiennik/zasobnik) i o typowym wyjściu przekaźnikowym sterownika, które załącza właśnie pompę solarną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sterownik solarny to regulator automatyki, który na podstawie temperatur z czujników (np. kolektor i zasobnik) podejmuje decyzję o pracy obiegu solarnego. Jego typowym zadaniem jest włączanie i wyłączanie pompy solarnej tak, aby odebrać ciepło z kolektorów i przekazać je do zasobnika.
Pompa solarna wymusza przepływ czynnika roboczego w obiegu kolektorowym (między kolektorem a wymiennikiem/zasobnikiem). Dzięki temu energia cieplna odebrana w kolektorze może być transportowana do miejsca magazynowania lub wykorzystania. Bez pompy obieg solarnego zwykle nie działa prawidłowo.
Pompa c.o. należy do obiegu centralnego ogrzewania (grzejniki/podłogówka) i jest uruchamiana według logiki pracy źródła ciepła lub regulatora ogrzewania. Sterownik solarny jest dedykowany obiegowi kolektorowemu i standardowo steruje elementami tego obiegu, głównie pompą solarną.
Pośrednio tak, bo energia z kolektorów może służyć do podgrzewania zasobnika c.w.u., ale wykonawczo sterownik najczęściej uruchamia pompę solarną. Sam obieg c.w.u. (np. cyrkulacja) ma zwykle własne sterowanie i inne kryteria pracy niż różnica temperatur kolektor–zasobnik.
Najczęściej stosuje się co najmniej dwa czujniki: jeden na kolektorze (lub na zasilaniu z kolektora), drugi w zasobniku (strefa dolna, przy wężownicy). Sterownik porównuje odczyty, aby ocenić, czy opłaca się uruchomić pompę solarną i odbierać ciepło z kolektora.
Zwykle wtedy, gdy temperatura kolektora jest wyższa od temperatury w zasobniku o określoną wartość (histereza/"różnica załączenia"). Ma to zapobiegać sytuacji, w której pompa pracuje bez zysku energetycznego. Dokładne progi zależą od ustawień sterownika i projektu instalacji.
Zawór bezpieczeństwa to element zabezpieczający, który powinien zadziałać samoczynnie przy przekroczeniu dopuszczalnego ciśnienia, nawet gdy sterownik jest uszkodzony lub bez zasilania. Z tego powodu nie traktuje się go jako elementu "sterowanego", tylko jako mechaniczne zabezpieczenie instalacji.
Obieg solarny łączy kolektory z wymiennikiem/zasobnikiem i zwykle zawiera pompę solarną, naczynie wzbiorcze, odpowietrzniki i armaturę dla czynnika kolektorowego. Obieg c.o. prowadzi do odbiorników (grzejniki/podłogówka) i ma własną pompę oraz własne sterowanie zależne od potrzeb ogrzewania.
Częsty błąd to automatyczne kojarzenie instalacji "grzewczej" wyłącznie z pompą c.o. oraz pomijanie faktu, że solary mają osobny obieg kolektorowy. Inny błąd to mylenie urządzeń zabezpieczających (zawory) z elementami wykonawczymi sterowanymi przekaźnikiem (pompa).
Najpierw rozpoznaj, czy pytanie dotyczy kolektorów słonecznych (obieg solarny). Następnie wskaż typowy element wykonawczy sterownika: pompę solarną. Jeśli w odpowiedziach pojawiają się pompy c.o./c.w.u. oraz zawór bezpieczeństwa, potraktuj je jako elementy innych obiegów lub zabezpieczeń.
info

Statystycznie 84% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że sterownik solarny w instalacji z kolektorami nadzoruje czujniki temperatury i włącza/wyłącza element wykonawczy obiegu solarnego.

Materiały:

  • Instrukcje producentów sterowników solarnych (opis wejść czujników i wyjść przekaźnikowych)
  • Podręczniki do instalacji solarnych: schematy hydrauliczne i zasada pracy obiegu solarnego
  • Materiały szkoleniowe o automatyce OZE: sterowanie różnicą temperatur i tryby ochronne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego