KWALIFIKACJA ELE10 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 2.
Klientowi, który chciałby pozyskiwać jednocześnie energię elektryczną i ciepło ze źródeł odnawialnych należy zaproponować zastosowanie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Kolektor słoneczny hybrydowy" (rozwiązanie typu PVT) pozwala w jednym urządzeniu jednocześnie pozyskiwać energię elektryczną (część PV) oraz ciepło (odbiór i wykorzystanie energii cieplnej). Pozostałe opcje nie wytwarzają prądu: kocioł i kolektor próżniowy dają ciepło, a multi-split służy do klimatyzacji/pompy ciepła.

Pełne wyjaśnienie:

Klucz w tym zadaniu to warunek: jednoczesne pozyskiwanie energii elektrycznej i ciepła ze źródeł odnawialnych. Urządzenie, które spełnia oba te wymagania w jednym rozwiązaniu, to kolektor słoneczny hybrydowy, rozumiany w praktyce jako moduł/układ fotowoltaiczno-termiczny (PVT).

Dlaczego to działa? Część fotowoltaiczna przetwarza promieniowanie słoneczne na energię elektryczną. Jednocześnie układ odbioru ciepła (np. absorber z czynnikiem) przejmuje część energii cieplnej, która w klasycznej fotowoltaice podnosi temperaturę modułu. Dzięki temu uzyskujemy dwa strumienie energii: prąd oraz użyteczne ciepło (np. do c.w.u. lub wspomagania ogrzewania).

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "Kocioł dwufunkcyjny" dostarcza ciepło (dla c.o. i c.w.u.), ale nie jest urządzeniem do pozyskiwania energii elektrycznej z OZE. Zwykle wykorzystuje paliwo (najczęściej nieodnawialne) i nie spełnia warunku "prąd + ciepło".
  • "Pompa ciepła multi-split" to rozwiązanie klimatyzacyjne/ grzewcze oparte o obieg chłodniczy, które zużywa energię elektryczną do transportu ciepła. Nie jest źródłem wytwarzania energii elektrycznej; może co najwyżej współpracować z PV, ale sama prądu nie produkuje.
  • "Kolektor rurowy próżniowy" jest typowym kolektorem słonecznym do produkcji ciepła (wysokie temperatury czynnika), natomiast nie wytwarza energii elektrycznej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się jednocześnie słowa "energia elektryczna i ciepło", szukaj technologii łączonej (hybrydowej). Jeżeli odpowiedź dotyczy wyłącznie ogrzewania lub wyłącznie prądu, to nie spełnia warunku zadania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To urządzenie łączące funkcję fotowoltaiki i kolektora cieplnego. Wytwarza energię elektryczną z promieniowania słonecznego, a jednocześnie odbiera i wykorzystuje ciepło powstające podczas nagrzewania się modułu. Dzięki temu z jednej powierzchni można uzyskać prąd i ciepło.
Z instalacji PVT uzyskuje się energię elektryczną (jak z klasycznej fotowoltaiki) oraz energię cieplną (jak z kolektora solarnego). To odpowiedź na wymaganie "jednocześnie prąd i ciepło", które często pojawia się w zadaniach egzaminacyjnych.
Kolektor rurowy próżniowy to urządzenie stricte cieplne: jego zadaniem jest podgrzanie czynnika i przekazanie ciepła do zasobnika lub instalacji. Nie ma ogniw fotowoltaicznych, więc nie zachodzi zjawisko konwersji światła na prąd. Dlatego nie spełnia warunku "prąd i ciepło".
Pompa ciepła korzysta z energii środowiska (powietrza) jako dolnego źródła, ale do działania potrzebuje energii elektrycznej. W typowym ujęciu nie jest urządzeniem wytwarzającym prąd, lecz prąd zużywa. Może współpracować z PV, jednak sama nie daje jednocześnie prądu i ciepła.
Najczęstsza pomyłka to wybór urządzenia, które ma "dwie funkcje" (np. kocioł dwufunkcyjny), ale dotyczy to tylko c.o./c.w.u., a nie prądu. Drugi błąd to wskazanie pompy ciepła jako wytwórcy energii elektrycznej. Warto zawsze sprawdzić, czy opcja faktycznie produkuje prąd.
Jeśli w treści jest wyraźnie: energia elektryczna i ciepło jednocześnie z promieniowania słonecznego, to szukaj odpowiedzi opisującej rozwiązanie hybrydowe, łączące PV i kolektor cieplny. Słowa klucze w praktyce to "hybrydowy" lub "fotowoltaiczno-termiczny".
System PVT rozważa się m.in. przy ograniczonej powierzchni dachu lub gdy chce się wykorzystać jedną konstrukcję montażową dla dwóch efektów energetycznych. W praktyce decyzja zależy od profilu zużycia (prąd/ciepło), warunków montażu i opłacalności, ale egzaminowo liczy się zasada działania.
Kocioł dwufunkcyjny przygotowuje ciepło dla instalacji grzewczej i ciepłej wody użytkowej, ale nie wytwarza energii elektrycznej z OZE. Nawet jeśli jest "dwufunkcyjny", to dotyczy to rodzaju obsługiwanych obiegów cieplnych, a nie produkcji dwóch rodzajów energii (prądu i ciepła).
Ciepło odebrane w układzie PVT może służyć np. do podgrzewania c.w.u., wstępnego podgrzewu wody w zasobniku, regeneracji dolnego źródła w niektórych układach z pompą ciepła lub wsparcia ogrzewania przy niskich temperaturach zasilania. Zależy to od projektu, ale idea pozostaje ta sama.
Tak, ale są to dwa oddzielne urządzenia i dwie instalacje. W tym typie pytania zwykle chodzi o jedno rozwiązanie hybrydowe, które łączy obie funkcje w jednym module (PVT). Dlatego odpowiedź o "kolektorze hybrydowym" lepiej pasuje do wymogu z treści.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że "Kolektor słoneczny hybrydowy" (rozwiązanie typu PVT) pozwala w jednym urządzeniu jednocześnie pozyskiwać energię elektryczną (część PV) oraz ciepło (odbiór i wykorzystanie energii cieplnej).

Źródła:

  • Wikipedia: "Photovoltaic thermal hybrid solar collector (PVT)" – https://en.wikipedia.org/wiki/Photovoltaic_thermal_hybrid_solar_collector (dostęp: 2026-03-01)
  • National Renewable Energy Laboratory (NREL): strona tematyczna "Photovoltaics" – https://www.nrel.gov/research/photovoltaics.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Kolektor słoneczny" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kolektor_s%C5%82oneczny (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw fotowoltaiki oraz solarnej energetyki cieplnej (kolektory)
  • Materiały producentów dotyczące modułów fotowoltaiczno-termicznych (karty katalogowe PVT)
  • Opracowania branżowe dot. porównania PV, kolektorów solarnych i PVT (wprowadzenie, zasada działania, zastosowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego