Sterylizacja gazowa z użyciem tlenku etylenu (EtO) oraz formaldehydu działa przede wszystkim przez alkilację, czyli chemiczne przyłączanie grup alkilowych do kluczowych cząsteczek w komórce drobnoustroju.
Dlaczego alkilacja prowadzi do śmierci drobnoustrojów?
Alkilacja może modyfikować:
- białka i enzymy – zmiana struktury (np. w miejscach aktywnych) powoduje utratę aktywności enzymatycznej i zaburzenie podstawowych szlaków metabolicznych,
- kwasy nukleinowe (DNA/RNA) – uszkodzenia i modyfikacje zasad azotowych utrudniają replikację oraz transkrypcję, co blokuje namnażanie i naprawę komórki.
W efekcie drobnoustroje (w tym formy bardziej oporne, jak przetrwalniki) zostają trwale unieczynnione.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Koagulacja – jest typowym skutkiem działania wysokiej temperatury (np. para wodna), gdzie dochodzi do denaturacji i "ścięcia" białek. EtO i formaldehyd nie działają głównie przez koagulację termiczną.
- Oksydacja – dotyczy metod opartych o silne utleniacze (np. niektóre procesy z udziałem nadtlenków/ozonu). EtO i formaldehyd nie są klasyfikowane jako czynniki sterylizujące o dominującym mechanizmie oksydacyjnym.
- Autoimmunizacja – to zjawisko z immunologii organizmu, a nie mechanizm niszczenia drobnoustrojów w sterylizacji. Nie opisuje reakcji chemicznej prowadzącej do inaktywacji mikroorganizmów.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawiają się EtO lub formaldehyd, najczęściej testowana jest właśnie alkilacja jako mechanizm unieczynniania.
