KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 38.
Stężenie zawiesin ogólnych w badanej próbce ścieków wynosi 500 mg/m3. Wartość ta odpowiada stężeniu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przeliczamy tylko jednostkę masy.
1 g = 1000 mg, więc 500 mg = 500/1000 g = 0,5 g.
Jednostka objętości pozostaje taka sama (m3), zatem 500 mg/m3 = 0,50 g/m3. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego przesunięcia przecinka o 1–3 rzędy wielkości.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano stężenie zawiesin ogólnych w jednostkach mg/m3 i trzeba je wyrazić w g/m3. Ponieważ w mianowniku w obu przypadkach występuje ta sama objętość (m3), jedyną operacją jest zmiana jednostki masy.

Krok 1: relacja między mg a g
Przedrostek "mili-" oznacza 1/1000. Zatem:
1 g = 1000 mg, a więc 1 mg = 0,001 g.

Krok 2: przeliczenie 500 mg na gramy
500 mg = 500 × 0,001 g = 0,5 g.

Krok 3: zachowanie jednostki objętości
Skoro licznik zmienił jednostkę z mg na g, a mianownik pozostał m3, otrzymujemy:
500 mg/m3 = 0,50 g/m3.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "5,00 g/m3" – to odpowiadałoby 5000 mg/m3. Taki wynik powstaje, gdy ktoś pomyli przelicznik i przesunie przecinek o jeden rząd wielkości w złą stronę.
  • "50,00 g/m3" – to aż 50 000 mg/m3. To typowy błąd przesunięcia o dwa rzędy wielkości lub nieświadome "dopompowanie" wartości, bo 500 wydaje się duże.
  • "0,05 g/m3" – to 50 mg/m3. Taki wynik powstaje, gdy ktoś potraktuje 1 g jako 10 000 mg lub przypadkowo doda dodatkowe dzielenie przez 10.

Wskazówka egzaminacyjna: przy konwersjach mg↔g zawsze sprawdź, czy wynik ma sens: przejście z mg na g zmniejsza liczbę 1000 razy. Dlatego z 500 robi się 0,5, a nie 5 czy 50.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby przeliczyć mg na g, użyj relacji 1 g = 1000 mg. Czyli wartość w mg dzielisz przez 1000 i dostajesz gramy. Przykład: 500 mg = 500/1000 g = 0,5 g. Jeśli mianownik (np. m3) się nie zmienia, przeliczasz tylko licznik.
Zmiana mg na g zmniejsza liczbę 1000 razy, bo gram jest większą jednostką. Dlatego 500 mg to 0,5 g. Wynik 5,00 g oznaczałby 5000 mg, czyli stężenie dziesięć razy większe niż podane. To typowy błąd przesunięcia przecinka w złą stronę.
mg/m3 oznacza masę w miligramach przypadającą na 1 metr sześcienny próbki. Jest to stężenie masowe. W zadaniu nie zmieniasz objętości, tylko jednostkę masy (mg → g), więc sens fizyczny pozostaje ten sam: ilość substancji na tę samą objętość.
Nie, jeśli pytanie prosi o przejście z mg/m3 na g/m3, to mianownik pozostaje m3. Przeliczasz wyłącznie masę w liczniku. Konwersja m3 ↔ dm3 byłaby potrzebna dopiero wtedy, gdyby pojawiły się jednostki mg/dm3 (mg/L) lub g/dm3.
Najczęstsze są: (1) przesunięcie przecinka w złą stronę (zamiast dzielić przez 1000, ktoś mnoży), (2) dodatkowe, niepotrzebne przeliczenie objętości, (3) mylenie przedrostków (mili z mikro). Warto zapamiętać: mg → g zawsze dzielisz przez 1000.
Zastosuj kontrolę "większa jednostka → mniejsza liczba". Gram jest większy niż miligram, więc po przejściu z mg na g liczba musi być mniejsza. Jeśli z 500 mg wychodzi 5 g albo 50 g, to znaczy, że konwersja została wykonana błędnie.
W praktyce najczęściej używa się trzech kroków: 1 g = 1000 mg, 1 kg = 1000 g, a więc 1 kg = 1 000 000 mg. Na egzaminie warto umieć te zależności bez kalkulatora, bo pozwalają szybko wykryć błędy rzędu wielkości.
W środowiskowej praktyce laboratoryjnej często spotyka się też mg/L (mg/dm3), ale w zadaniach mogą pojawiać się różne jednostki. Najważniejsze jest czytanie mianownika: jeśli jest m3, pracujesz w m3. Jeśli jest dm3 lub L, wtedy trzeba uwzględnić przeliczenie objętości.
Najlepiej zrobić zestaw krótkich ćwiczeń z: mg↔g, µg↔mg, m3↔dm3 oraz z prostych stężeń typu mg/m3 i mg/L. Ucz się też kontroli rzędu wielkości (czy wynik rośnie/maleje po zmianie jednostki). To ogranicza pomyłki nawet pod presją czasu.
Gdy zmieniasz obie jednostki, np. z mg/L na g/m3 albo z mg/dm3 na g/m3. Wtedy przeliczasz masę (mg→g) i objętość (L/dm3→m3). W tym zadaniu mianownik się nie zmienia, więc konwersja dotyczy tylko masy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 83% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Przeliczamy tylko jednostkę masy.1 g = 1000 mg, więc 500 mg = 500/1000 g = 0,5 g.Jednostka objętości pozostaje taka sama (m3), zatem 500 mg/m3 = 0,50 g/m3."

Źródła:

  • BIPM, "The International System of Units (SI)", 9th edition, 2019, rozdział o przedrostkach SI (milli) i zapisie jednostek
  • ISO 80000-1:2009, Quantities and units — Part 1: General, zasady zapisu wielkości i jednostek oraz stosowania przedrostków
  • Główny Urząd Miar, materiały informacyjne dot. układu SI i przedrostków jednostek (opracowania edukacyjne GUM – zasady stosowania przedrostków i przeliczeń)

Materiały:

  • Tablice przedrostków jednostek SI (mili-, mikro-, kilo-)
  • Materiały dydaktyczne z metrologii/analizy ilościowej dotyczące jednostek i niepewności
  • Zadania treningowe z przeliczania jednostek w analizie środowiskowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego