Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2024



PYTANIE NR 6.
Stopień zużycia szczotek rozrusznika określa się na podstawie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zużycie szczotek rozrusznika ocenia się poprzez pomiar ich długości i porównanie z wartością minimalną dopuszczoną przez producenta.
Oględziny lub osłuchanie mogą wskazać objawy, ale nie dają miarodajnej oceny zużycia. Pomiar napięcia dotyczy zasilania, a szerokość nie jest typowym kryterium granicznym szczotek.

Pełne wyjaśnienie:

Szczotki rozrusznika (najczęściej węglowe) są elementem eksploatacyjnym, który zużywa się wskutek tarcia o komutator oraz przepływu prądu. W praktyce warsztatowej ich stan ocenia się na podstawie pomiaru długości i porównania wyniku z wartością graniczną (minimalną) podaną w dokumentacji serwisowej. Gdy długość spadnie poniżej minimum, maleje docisk do komutatora, pogarsza się kontakt elektryczny i rośnie ryzyko iskrzenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "osłuchania ich pracy" – rozrusznik można oceniać słuchem pod kątem hałasów (np. łożysk, zazębienia), ale nie jest to metoda określania stopnia zużycia samych szczotek. Hałas nie koreluje jednoznacznie z długością szczotek.
  • "pomiaru napięcia" – pomiar napięcia dotyczy najczęściej akumulatora, spadków napięć na przewodach lub działania układu ładowania. Nie mówi wprost, ile materiału szczotki zostało zużyte. Niskie napięcie może dawać podobne objawy jak zużyte szczotki, ale to inna przyczyna.
  • "pomiaru ich szerokości" – szerokość nie jest typowym parametrem kontrolnym zużycia w standardowej procedurze obsługowej. Krytyczny jest ubytek "na długość", bo szczotka pracuje sprężynowo i skraca się w trakcie eksploatacji.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy zużycia elementu trącego (szczotki, okładziny), najczęściej ocenia się je przez pomiar wymiaru, który maleje w czasie i porównanie z wartością minimalną producenta.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to są szczotki rozrusznika i do czego służą?
Szczotki rozrusznika to elementy (zwykle węglowe), które doprowadzają prąd do wirnika przez komutator. Zapewniają kontakt elektryczny podczas obrotu wirnika. Zużywają się w czasie pracy, dlatego są traktowane jako część eksploatacyjna.
Jak sprawdzić zużycie szczotek w rozruszniku w praktyce?
Najczęściej demontuje się rozrusznik, wyjmuje szczotki i mierzy ich długość (np. suwmiarką), a wynik porównuje z wartością minimalną z dokumentacji producenta. Dodatkowo ocenia się sprężyny dociskowe i stan komutatora.
Dlaczego zużycie szczotek ocenia się przez pomiar długości, a nie szerokości?
Szczotka w trakcie pracy "ściera się" i skraca, bo jest dociskana sprężyną do komutatora. To właśnie długość maleje i decyduje o docisku oraz pewności kontaktu. Szerokość zwykle nie jest parametrem granicznym w standardowych procedurach obsługowych.
Czy pomiar napięcia akumulatora powie mi, czy szczotki są zużyte?
Nie wprost. Pomiar napięcia może wykazać problem z zasilaniem (słaby akumulator, spadki napięcia na przewodach), ale nie określa stopnia zużycia szczotek. Zużyte szczotki mogą dawać podobne objawy jak słaby akumulator, dlatego potrzebna jest diagnostyka mechaniczna i pomiar długości.
Jakie objawy mogą wskazywać na zużyte szczotki rozrusznika?
Typowe objawy to: słabe kręcenie lub brak reakcji rozrusznika mimo sprawnego akumulatora, przerywana praca (raz działa, raz nie), wyraźne iskrzenie w okolicy komutatora po rozebraniu, a czasem zapach przegrzania. Objawy nie zastępują jednak pomiaru długości.
Kiedy trzeba wymienić szczotki w rozruszniku?
Szczotki wymienia się, gdy ich długość spadnie poniżej wartości minimalnej podanej przez producenta albo gdy widać uszkodzenia (pęknięcia, przypalenia), słaby docisk sprężyn lub nierównomierne zużycie. Decyzję należy oprzeć na pomiarze i oględzinach całego zespołu.
Jakie narzędzia są potrzebne do kontroli szczotek rozrusznika?
Najczęściej potrzebujesz podstawowych kluczy do demontażu, narzędzi do czyszczenia oraz przyrządu pomiarowego do długości (np. suwmiarka). Przydatny jest też multimetr do sprawdzeń elektrycznych całego układu rozruchowego, choć nie służy do oceny samej długości szczotek.
Dlaczego osłuchanie rozrusznika nie jest dobrą metodą oceny szczotek?
Osłuchanie pomaga wykryć hałasy łożysk, sprzęgła jednokierunkowego lub problem zazębienia, ale zużycie szczotek dotyczy kontaktu elektrycznego z komutatorem. Rozrusznik może być cichy, a szczotki i tak mogą być za krótkie, powodując przerwy w pracy.
Jakie elementy rozrusznika warto sprawdzić razem ze szczotkami?
Wraz ze szczotkami warto skontrolować komutator (przypalenia, rowki), szczotkotrzymacz, sprężyny dociskowe, stan tulejek/łożysk oraz przewody i połączenia. Często awaria jest skutkiem kilku przyczyn, a nie tylko samego skrócenia szczotek.
Jak przygotować się do pytań o rozrusznik na egzaminie ROL.2?
Ucz się schematu układu rozruchowego (akumulator–przewody–rozrusznik–masa), typowych objawów usterek oraz metod kontroli: pomiarów elektrycznych i oględzin mechanicznych. Zapamiętaj, że zużycie szczotek ocenia się przez pomiar długości i porównanie z wartością minimalną z dokumentacji.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pomiar napięcia dotyczy zasilania, a szerokość nie jest typowym kryterium granicznym szczotek.

Materiały:

  • Instrukcja obsługi/serwisowa rozrusznika lub pojazdu (sekcja: kontrola szczotek i wartości graniczne)
  • Podręcznik elektrotechniki/elektromechaniki pojazdowej (maszyny komutatorowe, szczotki, komutator)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji ROL.2 z działu: instalacja elektryczna i układ rozruchowy
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego