KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 37.
Stosując metodę PHA (Preliminary Hazard Analisis), dokonuje się oceny stanowisk pracy pod kątem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
PHA (Preliminary Hazard Analysis) to metoda wstępnej identyfikacji zagrożeń i ich skutków, stosowana do oszacowania poziomu ryzyka.
Nie służy do badania jednego parametru środowiska (np. mikroklimatu) ani do oceny ergonomii czy organizacji pracy jako takich, lecz do oceny ryzyka zawodowego.

Pełne wyjaśnienie:

Metoda PHA (Preliminary Hazard Analysis), czyli wstępna analiza zagrożeń, jest techniką wykorzystywaną do identyfikacji zagrożeń, określenia możliwych zdarzeń niepożądanych oraz wstępnego oszacowania ryzyka (na podstawie prawdopodobieństwa i możliwych skutków). W praktyce BHP oznacza to ocenę stanowiska pracy pod kątem ryzyka zawodowego i wskazanie, które zagrożenia wymagają priorytetowych działań profilaktycznych.

Odpowiedź "ryzyka zawodowego" jest właściwa, bo PHA z definicji należy do metod oceny ryzyka/zarządzania ryzykiem: pomaga uporządkować informacje o zagrożeniach, ocenić ich znaczenie oraz zaplanować dalsze, dokładniejsze analizy lub środki kontroli ryzyka.

Pozostałe propozycje odnoszą się do innych obszarów oceny warunków pracy, ale nie oddają celu PHA:

  • "mikroklimatu" – mikroklimat (temperatura, wilgotność, ruch powietrza, promieniowanie cieplne) ocenia się zwykle poprzez pomiary i odniesienie do kryteriów/limitów. PHA nie jest metodą pomiarową; analizuje zagrożenia i ryzyko, a nie wyłącznie parametr środowiskowy.
  • "ergonomii" – ergonomię ocenia się m.in. metodami obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego, analizą pozycji, powtarzalności ruchów, dźwigania. Choć problemy ergonomiczne mogą być zagrożeniem w PHA, sama PHA nie jest dedykowaną metodyką oceny ergonomicznej.
  • "organizacji pracy" – organizacja pracy (np. podział zadań, nadzór, procedury, przerwy) wpływa na ryzyko, ale jej ocena to zwykle audyty, obserwacje, analiza procesów i zgodności z procedurami. PHA natomiast klasyfikuje zagrożenia i szacuje ryzyko, a nie jest narzędziem do kompleksowej oceny organizacyjnej.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: jeśli metoda ma w nazwie hazard (zagrożenie), to jej celem jest znalezienie zagrożeń i powiązanie ich z ryzykiem, a nie pomiar pojedynczych czynników środowiska pracy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
PHA (Preliminary Hazard Analysis) to wstępna analiza zagrożeń, w której identyfikuje się możliwe zagrożenia, ich przyczyny i skutki oraz wstępnie szacuje poziom ryzyka. Stosuje się ją często na początku prac: przy projektowaniu stanowiska, wdrażaniu zmian lub wyborze priorytetów działań profilaktycznych.
Głównym zadaniem PHA jest ocena ryzyka zawodowego poprzez wykrycie zagrożeń i określenie, które z nich mogą prowadzić do wypadku lub choroby oraz jak poważne mogą być skutki. Wyniki PHA pomagają zdecydować, gdzie potrzebne są zabezpieczenia, procedury lub dalsza, dokładniejsza analiza.
Mikroklimat ocenia się głównie przez pomiary (np. temperatury, wilgotności, ruchu powietrza) i porównanie z kryteriami. PHA nie jest metodą pomiarową – to metoda analityczna, która opisuje zagrożenia i ryzyko. Mikroklimat może być jednym z zagrożeń ujętych w PHA, ale nie jest jej jedynym celem.
PHA zwykle daje wstępne oszacowanie ryzyka i listę najważniejszych zagrożeń. Może być częścią procesu oceny ryzyka, ale często nie zastępuje pełnej analizy, gdy potrzebne są dane szczegółowe (np. pomiary, obserwacje, analiza zdarzeń). Traktuj PHA jako narzędzie do szybkiego rozpoznania i priorytetyzacji problemów.
W PHA zbiera się informacje o źródłach zagrożeń, możliwych zdarzeniach niepożądanych, potencjalnych skutkach dla pracownika oraz o tym, jak może dojść do narażenia. Często dopisuje się też istniejące zabezpieczenia i propozycje działań. Celem jest uzyskanie obrazu ryzyka, a nie tylko opisu warunków pracy.
PHA rozpoznasz po tym, że dotyczy zagrożeń i ryzyka (co może się stać i z jaką dotkliwością). Metody ergonomiczne skupiają się na obciążeniu pracownika: pozycjach, dźwiganiu, powtarzalności ruchów, dostosowaniu stanowiska. W pytaniach egzaminacyjnych PHA zwykle prowadzi do odpowiedzi związanej z ryzykiem zawodowym.
PHA najczęściej stosuje się na etapie wstępnym: przed uruchomieniem nowego procesu, przy zmianie organizacji lub technologii, przy zakupie maszyn albo przy tworzeniu nowych instrukcji. Pozwala szybko wychwycić krytyczne zagrożenia i zdecydować, czy potrzebne są dodatkowe zabezpieczenia lub dalsze analizy.
Najczęstsze błędy to wybór odpowiedzi o pojedynczym obszarze (np. mikroklimat, ergonomia) zamiast ujęcia ryzyka zawodowego. Uczniowie mylą też PHA z audytem organizacji pracy, bo oba "brzmią ogólnie". Pomaga zapamiętać: PHA = zagrożenia → skutki → ryzyko → działania.
Tak, ale pośrednio. Organizacja pracy (np. pośpiech, brak nadzoru, niejasne procedury) może być czynnikiem zwiększającym ryzyko i wtedy pojawia się w PHA jako przyczyna lub okoliczność zagrożenia. Jednak celem PHA nadal jest ocena ryzyka, a nie kompleksowa ocena organizacyjna w sensie audytu zarządzania.
Ułóż sobie mapę: metoda → do czego służy → jaki jest wynik. Dla PHA: identyfikacja zagrożeń i wstępne szacowanie ryzyka. Ćwicz na przykładach stanowisk: wypisz zagrożenia, skutki i proste kategorie ryzyka. Na egzaminie szukaj w treści słów "zagrożenie", "analiza", "ryzyko".
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • IEC 31010:2019, Risk management — Risk assessment techniques, rozdział/sekcja dotycząca techniki "Preliminary Hazard Analysis (PHA)"
  • ISO 31010:2019, Risk management — Risk assessment techniques, sekcja opisująca technikę "Preliminary Hazard Analysis"
  • MIL-STD-882E (Department of Defense Standard Practice: System Safety), część dotycząca Preliminary Hazard Analysis/Preliminary Hazard List, wersja E

Materiały:

  • Normy/standardy dotyczące technik oceny ryzyka (np. zestaw technik i ich zastosowań)
  • Podręczniki z zarządzania ryzykiem i metodyk identyfikacji zagrożeń w BHP
  • Materiały szkoleniowe z oceny ryzyka zawodowego dla technika BHP (ćwiczenia na przykładach stanowisk)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego