Strefy Heada (tzw. strefy odruchowe) to segmentalnie ułożone obszary skóry, w których w przebiegu chorób narządów wewnętrznych pojawia się wzmożona wrażliwość na bodźce dotykowe i bólowe. W praktyce pacjent może zgłaszać ból, pieczenie lub "tkliwość" skóry w określonym pasie/fragmencie ciała, mimo że pierwotny problem dotyczy narządu wewnętrznego.
Mechanizm tłumaczy się zależnościami trzewno-skórnymi: impulsy czuciowe i autonomiczne związane z narządem oraz bodźce ze skóry mogą "spotykać się" na poziomie segmentów rdzenia kręgowego. To sprzyja powstaniu przeczulicy i odruchowych zmian napięcia tkanek w danym segmencie.
Dlatego poprawna jest odpowiedź mówiąca o wzmożonej wrażliwości dotykowej segmentów skóry w przebiegu chorób wewnętrznych.
- Odpowiedzi z obniżoną wrażliwością są błędne, ponieważ strefy Heada opisuje się typowo jako nadwrażliwość/tkliwość, a nie niedoczulicę.
- Wskazanie na choroby układu nerwowego jako istotę zjawiska wprowadza w błąd: choć nerwy przewodzą bodźce, sednem pojęcia jest kliniczna projekcja problemu narządowego na skórę (odruch segmentalny), a nie choroba neurologiczna jako przyczyna definicyjna.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawiają się "strefy Heada", skojarz je z trzewiami (narządami wewnętrznymi) i z przeczulicą segmentalną skóry. To pomaga odróżnić je od pojęć stricte neurologicznych (np. dermatomy w uszkodzeniach korzeni nerwowych).
