Opis sytuacji wskazuje na to, że strona nie została zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka. Skutek jest konkretny: strona nie mogła wziąć udziału w czynności i nie mogła zadawać pytań świadkowi. Taki stan rzeczy dotyka przede wszystkim procesowych uprawnień strony, a więc zasady zapewnienia jej aktywnego uczestnictwa.
Odpowiedź "Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu." jest trafna, ponieważ istotą tej zasady jest umożliwienie stronie realnego wpływu na tok sprawy: udziału w czynnościach, przedstawiania stanowiska oraz odnoszenia się do dowodów. Jeżeli organ przeprowadza dowód bez prawidłowego powiadomienia strony, to pozbawia ją tego uprawnienia w praktyce, nawet jeśli formalnie strona jest uczestnikiem postępowania.
Pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisanego uchybienia:
- "Zasada szybkości i ograniczonego formalizmu." dotyczy sprawności i prostoty prowadzenia postępowania. Brak zawiadomienia nie jest typowym problemem "zbyt wolnego" lub "nadmiernie sformalizowanego" działania, tylko naruszeniem gwarancji udziału strony.
- "Zasada prawdy obiektywnej." odnosi się do obowiązku organu wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W kazusie problemem nie jest to, że organ nie zebrał dowodów, lecz że zebrał je w sposób ograniczający prawa strony do uczestnictwa w dowodzie.
- "Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz ich kultury prawnej." to zasada o charakterze ogólnym, związana z rzetelnością i przewidywalnością działania organu. Choć brak zawiadomienia może pośrednio obniżać zaufanie, nie jest to najwłaściwsza kwalifikacja naruszenia, bo wprost naruszono konkretne uprawnienie strony do udziału w postępowaniu.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą regułę: jeżeli strona nie mogła się wypowiedzieć, uczestniczyć w czynności lub odnieść do dowodów, najczęściej chodzi o naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
