KWALIFIKACJA SPC7 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 39.
Substancja Limit
As 0.1 mg/kg
Pb 0.2 mg/kg
Cd 0.05 mg/kg
Hg 0.01 mg/kg
Otrzymujesz wyniki badań produktu spożywczego, które wykazują zawartość arsenu (As) na poziomie 0.15 mg/kg. Co powinieneś zrobić?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik 0,15 mg/kg przekracza limit 0,10 mg/kg dla As, więc partia jest niezgodna z wymaganiami i nie powinna trafić do obrotu.
W takiej sytuacji właściwym, pierwszym krokiem jest zgłoszenie niezgodności do służb sanitarnych oraz podjęcie działań pod nadzorem organu.

Pełne wyjaśnienie:

W tabeli podano limit arsenu (As) 0,1 mg/kg. Otrzymany wynik badań to 0,15 mg/kg, czyli wartość wyższa od limitu (przekroczenie o 0,05 mg/kg). Taki rezultat oznacza, że produkt/partia nie spełnia wymagań bezpieczeństwa żywności i nie powinna być wprowadzana do obrotu. W praktyce zakładowej uruchamia to procedurę postępowania z niezgodnością.

Najbardziej właściwe działanie z podanych odpowiedzi to zgłoszenie wyników do odpowiednich służb sanitarnych. Wynika to z roli organów urzędowej kontroli żywności: to one weryfikują sytuację i mogą podejmować decyzje administracyjne dotyczące dalszych losów partii (np. zakaz wprowadzania do obrotu, dodatkowe wymagania kontrolne, decyzje co do wycofania lub zniszczenia). Producent/zakład ma obowiązek współpracować, udostępnić dokumentację i zapewnić identyfikowalność.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Zignorować wyniki… – jest błędne, bo przekroczenie limitu oznacza realną niezgodność. Nawet "niewielkie" przekroczenie dyskwalifikuje partię z punktu widzenia wymagań bezpieczeństwa.
  • Powtórzyć badanie… – samo powtórzenie może być elementem weryfikacji, ale nie zastępuje obowiązku reakcji na wykrytą niezgodność. Odkładanie działań wyłącznie do czasu kolejnego wyniku zwiększa ryzyko, że produkt zostanie omyłkowo wprowadzony do obrotu.
  • Zwiększyć produkcję… – jest sprzeczne z ideą nadzoru nad bezpieczeństwem: wynik nie jest "satysfakcjonujący", tylko przekroczony względem limitu, więc należy zatrzymać/odseparować partię i prowadzić działania korygujące.

W praktyce, równolegle do zgłoszenia, zakład powinien zadbać o działania operacyjne: wstrzymanie obrotu danej partii, zabezpieczenie jej w magazynie, zebranie informacji o surowcach i dostawcach oraz udokumentowanie zdarzenia w systemie HACCP. Gdy produkt był już dystrybuowany, w tle może pojawić się także mechanizm szybkiego ostrzegania (RASFF) na poziomie UE.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekroczenie limitu oznacza, że partia jest niezgodna z wymaganiami bezpieczeństwa i nie powinna być wprowadzana do obrotu. Dla zakładu to sygnał do uruchomienia procedury niezgodności: zabezpieczenia partii, dokumentacji w HACCP i powiadomienia organu nadzoru.
Porównujesz wartości liczbowe: 0,15 > 0,10, więc limit jest przekroczony. Różnica wynosi 0,05 mg/kg, co oznacza, że wynik nie mieści się w dopuszczalnym poziomie i wymaga działań korygujących oraz formalnej reakcji organizacyjnej.
Bo organy urzędowej kontroli żywności mają kompetencje do weryfikacji i wydawania decyzji administracyjnych. Zgłoszenie uruchamia nadzór, pozwala ograniczyć ryzyko dla konsumentów i ustalić dalsze kroki (np. dodatkowe badania, zakaz obrotu, wycofanie), a zakład spełnia obowiązki współpracy.
Nie. Nawet niewielkie przekroczenie oznacza niezgodność z wymaganiami. Bagatelizowanie wyniku to typowy błąd: w praktyce trzeba odseparować partię, nie wprowadzać jej do obrotu i wdrożyć procedurę powiadamiania oraz działań korygujących w systemie HACCP.
Powtórzenie badania może być elementem wyjaśnienia (np. wątpliwości co do próbki lub metody), ale nie powinno zastępować reakcji na niezgodność. Najpierw zabezpiecz partię i zgłoś sprawę do nadzoru, a dopiero potem – w uzgodnieniu – wykonuj dodatkowe analizy.
RASFF to system szybkiego ostrzegania o niebezpiecznej żywności i paszach w UE. Umożliwia szybkie przekazywanie informacji między krajami, gdy produkt może stanowić zagrożenie (np. przekroczenia zanieczyszczeń). Dzięki temu łatwiej koordynować działania w łańcuchu dostaw.
Równolegle należy: wstrzymać wprowadzanie do obrotu danej partii, odseparować ją w magazynie, sprawdzić identyfikowalność (numery partii, dostawców), zabezpieczyć dokumentację badań i zapisy HACCP oraz przygotować się do współpracy z organem podczas kontroli.
HACCP zapewnia ramy do zarządzania niezgodnością: opisuje działania korygujące, odpowiedzialności, sposób izolacji partii oraz wymagane zapisy. Dzięki temu zakład może szybko udokumentować zdarzenie, ograniczyć ryzyko dla konsumentów i wykazać przed organem, że wdrożono kontrolę i reakcję.
Najlepsza jest ta, która uruchamia właściwą procedurę nadzorczą, czyli zgłoszenie do służb sanitarnych (oraz w praktyce wstrzymanie obrotu). Pozostałe opcje typu ignorowanie lub zwiększanie produkcji są sprzeczne z zasadami bezpieczeństwa żywności, a sama powtórka nie jest wystarczająca.
Najczęściej: bagatelizują "małe" przekroczenia, mylą kolejność działań (najpierw robią kroki operacyjne, a odkładają zgłoszenie), zakładają z góry błąd laboratorium i wybierają powtórkę zamiast reakcji, albo przypisują pracownikowi zakładu kompetencje organu administracyjnego.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • EUR-Lex: Rozporządzenie (WE) nr 1881/2006 (CELEX:32006R1881) – najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych, art. 2: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32006R1881 (dostęp: 2026-02-26)
  • EUR-Lex: Rozporządzenie (UE) 2023/915 (CELEX:32023R0915) – maksymalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w żywności: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32023R0915 (dostęp: 2026-02-26)
  • Komisja Europejska – opis systemu RASFF (Rapid Alert System for Food and Feed): https://food.ec.europa.eu/safety/rasff_en (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Tekst jednolity/aktualna wersja: Rozporządzenie (WE) nr 1881/2006 (EUR-Lex)
  • Tekst: Rozporządzenie (UE) 2023/915 (EUR-Lex)
  • Materiały Komisji Europejskiej opisujące system RASFF

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego