KWALIFIKACJA ELM2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 24.
Światło słoneczne może spowodować wykasowanie zawartości pamięci typu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
EPROM to pamięć nieulotna kasowana promieniowaniem UV przez charakterystyczne okienko kwarcowe w obudowie. Długotrwałe naświetlanie (także światłem słonecznym zawierającym UV) może wymazać zapis. DRAM/SDRAM tracą dane głównie po zaniku zasilania, a EEPROM kasuje się elektrycznie.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa odpowiedź: EPROM.

EPROM (Erasable Programmable Read-Only Memory) to pamięć nieulotna, którą programuje się elektrycznie, a kasuje promieniowaniem ultrafioletowym (UV). Kluczową cechą wielu układów EPROM jest okienko kwarcowe w obudowie, przez które UV dociera do struktury krzemowej i powoduje rozładowanie naładowanych bramek (mechanizm zależny od technologii bramki pływającej). W praktyce do kasowania używa się lamp UV, ale długotrwała ekspozycja na intensywne światło zawierające składową UV (np. słońce) również może prowadzić do utraty zawartości, dlatego okienko bywa zaklejane nieprzezroczystą etykietą.

  • DRAM – pamięć ulotna, wymaga odświeżania i stałego zasilania. Nie jest przeznaczona do trwałego przechowywania danych, a "skasowanie" wynika typowo z zaniku zasilania, nie z oddziaływania światła.
  • SDRAM – odmiana DRAM zsynchronizowana z zegarem. Tak jak DRAM jest ulotna; promieniowanie świetlne nie jest standardowym mechanizmem kasowania jej zawartości.
  • EEPROM – pamięć nieulotna, ale kasowana i zapisywana elektrycznie (bez użycia UV i bez okienka). Z tego powodu światło słoneczne nie stanowi typowego czynnika kasującego jej zawartość w normalnych warunkach eksploatacji.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się EPROM i jest mowa o kasowaniu "światłem/UV", szukaj skojarzenia: EPROM = UV + okienko, a EEPROM = kasowanie elektryczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
EPROM to nieulotna pamięć programowalna kasowana promieniowaniem UV (zwykle przez okienko kwarcowe). EEPROM też jest nieulotna, ale kasuje i zapisuje się ją elektrycznie, bez użycia UV. Na egzaminie: EPROM kojarz z UV i "okienkiem", a EEPROM z kasowaniem elektrycznym.
Światło słoneczne zawiera składową UV. Jeśli układ EPROM ma odsłonięte okienko kwarcowe, UV może z czasem wywołać efekt podobny do kasowania w kasowniku UV, czyli doprowadzić do utraty zapisanego stanu. Dlatego okienko EPROM zwykle zakleja się etykietą.
Najczęściej po charakterystycznym okienku (przezroczystym) w obudowie, zwykle w ceramicznej kostce. Okienko bywa zaklejone etykietą z nazwą programu lub wersją. EEPROM i Flash nie mają takiego okienka, bo nie wymagają kasowania UV.
W typowym ujęciu egzaminacyjnym nie. DRAM/SDRAM to pamięci ulotne, które tracą dane głównie po zaniku zasilania lub bez odświeżania. Mechanizm "kasowania światłem" dotyczy klasycznych EPROM kasowanych UV, a nie standardowej pracy pamięci dynamicznych.
Stosuje się nieprzezroczystą naklejkę/etykietę zasłaniającą okienko kwarcowe. Ogranicza to docieranie UV i zmniejsza ryzyko przypadkowego wymazania zawartości. W serwisie warto sprawdzić, czy etykieta nie odpadła, zwłaszcza w urządzeniach pracujących w jasnym otoczeniu.
EPROM był powszechny w starszych urządzeniach do przechowywania firmware’u, szczególnie gdy aktualizacje wykonywano przez wyjęcie układu i zaprogramowanie w programatorze. Dziś częściej spotyka się pamięci Flash/EEPROM, ale EPROM nadal może występować w serwisie starszej elektroniki.
Najczęstszy błąd to wybór EEPROM "bo brzmi podobnie" do EPROM, bez sprawdzenia metody kasowania. Drugi błąd to wybór DRAM/SDRAM, bo są popularne, mimo że pytanie dotyczy kasowania światłem/UV. Pomaga prosta reguła: EPROM = UV, EEPROM = elektrycznie.
Kasownik UV emituje promieniowanie ultrafioletowe o odpowiedniej długości fali i mocy. Układ EPROM wkłada się tak, aby UV padało na okienko kwarcowe, co powoduje wymazanie całej zawartości (zwykle nie pojedynczych bajtów). To kasowanie jest "zbiorcze", w przeciwieństwie do wielu EEPROM.
W standardowym znaczeniu nie. EEPROM jest zaprojektowana do kasowania elektrycznego wewnątrz układu, bez dostępu UV do struktury (brak okienka). Dlatego w pytaniach testowych powiązanie "światło/UV kasuje pamięć" wskazuje na EPROM, a nie na EEPROM.
Ucz się porównawczo: ulotna vs nieulotna, sposób kasowania/zapisu i typowe zastosowanie. Zrób tabelę: DRAM/SDRAM (ulotne, odświeżanie), EPROM (nieulotna, kasowanie UV), EEPROM (nieulotna, kasowanie elektryczne). Na egzaminie szukaj w treści słów-kluczy typu UV, okienko, zasilanie.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ePROM to pamięć nieulotna kasowana promieniowaniem UV przez charakterystyczne okienko kwarcowe w obudowie.

Źródła:

  • Intel, "EPROM Memory 27C256" (datasheet), rozdziały: opis kasowania UV i wymagania dotyczące okienka (kwarc), brak daty w pytaniu – dokument producenta
  • Microchip Technology, "27C256/27C512 EPROM" (datasheet), sekcja: UV Erasure / Windowed Packages – opis kasowania promieniowaniem UV
  • Texas Instruments, "EPROM Family (27Cxxx) – datasheet" (lub odpowiedni dokument rodzinny), część: Erasure characteristics – kasowanie UV przez okienko

Materiały:

  • Noty katalogowe (datasheet) układów EPROM z rodziny 27Cxxx
  • Podręczniki podstaw techniki cyfrowej (pamięci półprzewodnikowe i ich cechy)
  • Materiały kursowe o pamięciach ROM/RAM oraz metodach programowania i kasowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego