KWALIFIKACJA EKA3 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 17.
Sygnatura archiwalna dla zespołu fotografii to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sygnatura archiwalna to znak identyfikacyjny jednostki archiwalnej. W praktyce archiwów zakładowych podstawą jest układ typu "numer spisu/pozycja", a w niektórych zasobach (np. materiałach fotograficznych) może wystąpić dodatkowy człon porządkujący. Zapis "72/3541/0" jest pełnym oznaczeniem w tym schemacie.

Pełne wyjaśnienie:

Sygnatura archiwalna służy do jednoznacznej identyfikacji materiału archiwalnego (jednostki lub elementu w obrębie zespołu) i do jego sprawnego odszukania w ewidencji oraz w magazynie. W metodyce archiwum zakładowego często spotyka się budowę opartą o układ:

  • numer spisu zdawczo-odbiorczego,
  • liczbę/pozycję jednostki w tym spisie,
  • czasem dodatkowy człon porządkujący, gdy wymaga tego struktura zasobu.

Dlatego poprawne jest oznaczenie "72/3541/0", ponieważ zachowuje ono wymagany rdzeń identyfikacyjny (spis/pozycja) i zawiera dodatkowy człon, który w danym układzie może służyć do doprecyzowania poziomu opisu lub podziału wewnętrznego zbioru fotografii.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne:

  • "72/3541" – to forma skrócona. Może wyglądać jak poprawna sygnatura podstawowa, ale w tym pytaniu wymagana jest pełna postać z dodatkowym członem stosowanym dla tego rodzaju zespołu.
  • "72/3541/kat. A" – zawiera kategorię archiwalną. Kategoria (A, B, BE) opisuje wartość i okres przechowywania, a nie jest standardowym elementem samej sygnatury identyfikacyjnej.
  • "72/3541/l.dz. 12" – wykorzystuje numer dziennika (l.dz.), typowy dla rejestracji korespondencji/obiegu kancelaryjnego. To inny identyfikator niż sygnatura archiwalna i nie zastępuje jej struktury.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się skróty typu kat. lub l.dz., potraktuj je jako "czerwone flagi" – najczęściej dotyczą innych cech dokumentacji niż właściwa sygnatura służąca do lokalizacji i wyszukiwania jednostki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sygnatura archiwalna to znak identyfikacyjny nadany jednostce archiwalnej, który pozwala ją jednoznacznie rozpoznać w ewidencji i szybko odnaleźć w magazynie. W praktyce często opiera się na układzie "numer spisu/pozycja", a czasem bywa rozszerzana o dodatkowy człon porządkujący.
Sygnatura identyfikuje konkretną jednostkę (służy do wyszukania i lokalizacji). Kategoria archiwalna (np. A, B, BE) określa wartość i czas przechowywania dokumentacji. To różne informacje: kategoria nie zastępuje sygnatury i zwykle nie powinna być jej główną częścią.
Dodatkowy człon może porządkować opis, gdy zasób ma strukturę wielopoziomową lub trzeba rozróżnić elementy w obrębie zespołu. Takie rozszerzenie pomaga zachować jednoznaczność identyfikacji, zwłaszcza przy nietypowych materiałach (np. ikonografia, fotografie) lub rozbudowanych zbiorach.
"l.dz." to zwykle liczba dziennika z rejestru kancelaryjnego (obiegu korespondencji). Może występować na pismach jako identyfikator kancelaryjny, ale nie jest typowym składnikiem sygnatury archiwalnej jednostki w ewidencji archiwum zakładowego. Na egzaminie to częsty "zmyłkowy" trop.
Najczęściej myli się sygnaturę z kategorią archiwalną albo z numerem dziennika, dopisując skróty typu "kat. A" lub "l.dz." zamiast poprawnego członu identyfikacyjnego. Innym błędem jest skracanie zapisu i pomijanie elementu, który w danym układzie rozróżnia poziom lub część zbioru.
To popularny sposób budowy sygnatury, w którym pierwszy człon wskazuje spis zdawczo-odbiorczy (pakiet przekazania akt), a drugi – konkretną pozycję jednostki w tym spisie. Taki zapis porządkuje ewidencję i ułatwia odtworzenie pochodzenia jednostki oraz jej odszukanie w dokumentacji przekazania.
Nie zawsze. Materiały ikonograficzne (np. fotografie) mogą mieć układ opisu i porządkowania różniący się od typowych teczek aktowych. Rdzeń sygnatury bywa podobny, ale mogą pojawiać się dodatkowe człony porządkujące wynikające ze struktury zbioru lub przyjętej metodyki ewidencji.
Dobra sygnatura musi zapewniać jednoznaczną identyfikację jednostki oraz jej stabilną lokalizację w ewidencji. Powinna być spójna w całym archiwum, możliwie krótka, ale wystarczająco rozróżniająca. Jeśli w zasobie są podobne jednostki, potrzebne są elementy, które eliminują niejednoznaczność.
Ucz się schematów: czym jest spis zdawczo-odbiorczy, jak wygląda pozycja w spisie i jakie zapisy nie są sygnaturą (np. kategoria archiwalna, l.dz.). W ćwiczeniach porównuj warianty odpowiedzi i pytaj: "czy ten zapis identyfikuje jednostkę w ewidencji, czy opisuje tylko cechę lub etap obiegu?"
Rozbudowane sygnatury stosuje się, gdy sam układ "spis/pozycja" nie wystarcza do rozróżnienia elementów, albo gdy opis ma kilka poziomów (np. zespół, podzespół, seria). Wtedy dodatkowe człony pomagają zachować porządek, konsekwencję i jednoznaczność w całej ewidencji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 25% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Sygnatura archiwalna to znak identyfikacyjny jednostki archiwalnej."

Źródła:

  • Polski słownik archiwalny, hasło: "Sygnatura archiwalna", wyd. 1974
  • Wikipedia (PL): "Sygnatura archiwalna" lub zagadnienia pokrewne w archiwistyce (definicja i funkcja sygnatury) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Archiwistyka (dostęp: 2026-02-27)
  • Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych: Pismo ogólne nr 2 z 28.05.1984 r. w sprawie wskazówek do sporządzania inwentarzy (wskazania metodyczne dotyczące ewidencji/opisu)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu metodyki archiwalnej (sygnatura, zespół, jednostka archiwalna)
  • Polski słownik archiwalny (hasła dotyczące sygnatury i ewidencji)
  • Wskazówki NDAP dotyczące sporządzania inwentarzy (dla zrozumienia praktyki opisu/ewidencji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego