KWALIFIKACJA MEC5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 10.
Symbolem K’ na rysunku noża tokarskiego oznaczono
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny noża tokarskiego, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie K’ w geometrii noża tokarskiego odnosi się do pomocniczego kąta przystawienia, czyli kąta ustawienia pomocniczej krawędzi skrawającej względem kierunku posuwu. Nie jest to kąt wierzchołkowy ani główny kąt przystawienia, ani pochylenie krawędzi.

Pełne wyjaśnienie:

W geometrii noża tokarskiego rozróżnia się kilka kątów opisujących ustawienie krawędzi skrawających oraz wierzchołka narzędzia. Symbol K’ (spotykany też jako zapis z primem) jest używany do oznaczenia pomocniczego kąta przystawienia. Dotyczy on pomocniczej krawędzi skrawającej, czyli tej, która zwykle odpowiada za kształtowanie powierzchni po przejściu ostrza i w dużym stopniu wpływa na jakość wykończenia.

Odpowiedź "pomocniczy kąt przystawienia" jest poprawna, ponieważ apostrof/prime w symbolu wskazuje na wielkość związaną z elementem pomocniczym (analogicznie do rozróżnienia krawędzi głównej i pomocniczej). W praktyce oznacza to kąt opisujący orientację pomocniczej krawędzi względem kierunku posuwu lub odniesienia przyjętego na rysunku narzędzia.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo dotyczą innych wielkości:

  • "kąt wierzchołkowy" odnosi się do geometrii wierzchołka (miejsca przecięcia krawędzi) i opisuje "rozwartość" ostrza, a nie ustawienie krawędzi względem posuwu.
  • "kąt przystawienia" bez doprecyzowania zwykle oznacza główny kąt przystawienia, czyli związany z główną krawędzią skrawającą. To inny kąt niż pomocniczy, mimo podobnej nazwy.
  • "kąt pochylenia głównej krawędzi skrawającej" dotyczy nachylenia krawędzi w innej płaszczyźnie odniesienia (opisuje "skręcenie"/pochylenie krawędzi), a nie jej kąt przystawienia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się podobne nazwy (główny/pomocniczy), zwracaj uwagę na oznaczenia z primem (’), bo często sygnalizują wielkości "pomocnicze" na rysunkach geometrii narzędzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To kąt opisujący ustawienie pomocniczej krawędzi skrawającej względem kierunku posuwu (zgodnie z konwencją przyjętą w opisie geometrii narzędzia). Wpływa m.in. na sposób "wyjścia" ostrza z materiału i jakość wykańczanej powierzchni.
Kąt przystawienia dotyczy zwykle głównej krawędzi skrawającej, a pomocniczy kąt przystawienia dotyczy pomocniczej krawędzi. Nazwy są podobne, ale odnoszą się do innych krawędzi, więc mają inny wpływ na przebieg skrawania i jakość powierzchni.
Apostrof (prime) bywa używany do rozróżnienia wielkości "pomocniczych" od "głównych". Dzięki temu na rysunku można odróżnić kąt związany z pomocniczą krawędzią skrawającą od analogicznego kąta związanego z krawędzią główną.
Kąt wierzchołkowy opisuje geometrię wierzchołka narzędzia, czyli miejsca, gdzie spotykają się krawędzie skrawające. Nie mówi o ustawieniu krawędzi względem posuwu, tylko o "rozwartości" wierzchołka i kształcie ostrza w planie.
Najczęściej mylone są: kąt przystawienia z pomocniczym kątem przystawienia oraz kąty związane z krawędzią (przystawienia/pochylenia) z kątami wierzchołka. Mechanizm błędu to podobieństwo nazw i symboli w zapisie.
Zmienia sposób pracy pomocniczej krawędzi skrawającej, a więc wpływa na ślady po przejściu ostrza, chropowatość i ryzyko zadziorów. W praktyce, przy obróbce wykańczającej, właściwy dobór tej geometrii pomaga uzyskać lepszą gładkość.
Jest to trudne, bo oznaczenia zależą od konwencji w materiale dydaktycznym. Najpewniejsze jest odwołanie do rysunku geometrii i legendy/oznaczeń. Bez tego łatwo pomylić K’ z kątem przystawienia głównej krawędzi.
Gdy istotna jest jakość wykończenia, obróbka cienkościennych elementów, ograniczenie zadziorów albo stabilność skrawania przy małych naddatkach. Wtedy geometria pomocniczej krawędzi (w tym jej kąty) ma duże znaczenie.
Uczeń może błędnie opisać geometrię narzędzia, a w zadaniach praktycznych dobrać niewłaściwy nóż lub ustawienie. To prowadzi do gorszej jakości powierzchni, większych sił skrawania lub problemów z odprowadzaniem wióra, mimo że "nazwa kąta" brzmi podobnie.
Ucz się równolegle: nazwa kąta + element narzędzia (krawędź główna/pomocnicza, wierzchołek) + kierunek odniesienia (posuw). Pomaga też rysowanie prostych schematów i podpisywanie symboli tak, jak w arkuszach.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Oznaczenie K’ w geometrii noża tokarskiego odnosi się do pomocniczego kąta przystawienia, czyli kąta ustawienia pomocniczej krawędzi skrawającej względem kierunku posuwu."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do obróbki skrawaniem dla kierunków mechanicznych (rozdziały: geometria narzędzi)
  • Instrukcje i materiały producentów noży tokarskich (sekcje: geometria ostrza, definicje kątów)
  • Notatki z zajęć pracowni tokarskiej: nazewnictwo kątów i krawędzi narzędzia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego