KWALIFIKACJA ROL8 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 10.
System CEMOS AUTO CLEANING przedstawiony na rysunku umożliwia
Ilustracja przedstawia system CEMOS AUTO CLEANING, który jest częścią maszyny rolniczej, prawdopodobnie kombajnu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "automatyczną zmianę ustawienia sit i dmuchawy", bo układ czyszczący kombajnu opiera się na współpracy sit oraz strumienia powietrza z dmuchawy. Zmiana obrotów nagarniacza, prędkości jazdy lub "wydajności zbioru" nie opisuje bezpośrednio funkcji automatyki czyszczenia.

Pełne wyjaśnienie:

W kombajnie zbożowym układ czyszczący odpowiada za oddzielenie ziarna od plew i drobnych zanieczyszczeń po omłocie. Kluczowe elementy tego układu to sita (ich otwarcie/ustawienie) oraz dmuchawa wytwarzająca strumień powietrza. Zbyt duży nadmuch może powodować wynoszenie ziarna i straty, a zbyt mały – pozostawianie plew i zanieczyszczeń w materiale kierowanym do zbiornika. Podobnie ustawienie sit wpływa na to, co zostanie przepuszczone, a co odrzucone.

Dlatego odpowiedź "automatyczną zmianę ustawienia sit i dmuchawy" logicznie odpowiada funkcji systemu, który ma wspierać proces czyszczenia poprzez automatyczną regulację tych parametrów. Jest to typowa dziedzina mechatroniki rolniczej: czujniki i algorytmy dobierają nastawy tak, aby utrzymać stabilną jakość czyszczenia i ograniczać straty przy zmiennych warunkach pracy.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych obszarów pracy kombajnu:

  • "automatyczną zmianę obrotów nagarniacza" odnosi się do zespołu żniwnego (hederu) i podawania masy roślinnej. To inny etap procesu niż czyszczenie na sitach.
  • "kontrolę prędkości jazdy kombajnu" dotyczy prowadzenia maszyny i obciążenia całego układu omłotowo-separującego, ale sama w sobie nie opisuje regulacji elementów czyszczących (sita/dmuchawa).
  • "kontrolę wydajności zbioru" jest pojęciem szerokim: wydajność zależy m.in. od plonu, szerokości roboczej, prędkości jazdy, strat, ustawień omłotu i czyszczenia. Nie jest to jednoznaczna funkcja pojedynczego modułu czyszczenia.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: jeśli pytanie dotyczy czyszczenia, najczęściej chodzi o sita i nadmuch. Jeśli dotyczy pobierania roślin – częściej o heder/nagarniacz, a jeśli o organizację pracy w łanie – o prędkość jazdy i obciążenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Układ czyszczący oddziela ziarno od plew i drobnych zanieczyszczeń po omłocie. Realizuje to głównie przez współpracę sit (selekcja mechaniczna) oraz nadmuchu z dmuchawy (unoszenie lekkich frakcji). Prawidłowe nastawy zmniejszają straty i poprawiają czystość ziarna.
Najczęściej są to parametry bezpośrednio związane z czyszczeniem: ustawienie/otwarcie sit oraz intensywność nadmuchu z dmuchawy. Te dwie nastawy najszybciej wpływają na to, czy ziarno trafia czyste do zbiornika i czy nie jest wywiewane razem z plewami.
Sita działają jak selektor: zbyt małe otwarcie może dusić przepływ i zwiększać straty lub przeciążenie, a zbyt duże – przepuszczać więcej zanieczyszczeń. W praktyce operator dobiera otwarcie sit do rodzaju zboża, wilgotności i ilości plew, aby uzyskać czysty materiał.
Nadmuch usuwa lekkie frakcje (plewy, kurz, drobne resztki) przez ich uniesienie i wydmuchanie, podczas gdy cięższe ziarno opada. Za duży nadmuch może wywiewać także ziarno (straty), a za mały zostawia zanieczyszczenia. To dlatego automatyka często steruje dmuchawą.
Prędkość jazdy wpływa na obciążenie całej maszyny i ilość masy roślinnej trafiającej do omłotu i czyszczenia, ale nie jest "elementem" układu czyszczącego. Układ czyszczący to przede wszystkim sita i nadmuch, a prędkość jazdy to parametr prowadzenia/organizacji pracy w polu.
Nagarniacz należy do hederu i odpowiada za pobieranie oraz podawanie roślin do przenośnika pochyłego. Jeśli w odpowiedziach pojawiają się sita, dmuchawa, plewy lub czystość ziarna, pytanie zwykle dotyczy czyszczenia. Jeśli mowa o pobieraniu łanu i podawaniu masy – chodzi o heder/nagarniacz.
To działanie, w którym układ mechatroniczny (czujniki + sterownik + elementy wykonawcze) sam koryguje nastawy, aby utrzymać określony efekt pracy. W kombajnie może to być utrzymanie jakości czyszczenia przez zmianę ustawień sit i dmuchawy bez ciągłej ingerencji operatora.
Przy złych ustawieniach pojawiają się: zanieczyszczone ziarno w zbiorniku, wzrost strat (ziarno w plewach za kombajnem), nierówna praca układu czyszczącego lub częste zapychanie. Diagnostyka zwykle zaczyna się od korekty nadmuchu i ustawienia sit, a potem od kontroli obciążenia.
"Wydajność zbioru" brzmi profesjonalnie, ale jest pojęciem szerokim i zależy od wielu czynników (plon, szerokość hederu, prędkość, straty, ustawienia omłotu i czyszczenia). W pytaniach jednokrotnego wyboru poprawna odpowiedź zwykle wskazuje konkretny podzespół i konkretną regulację, np. sita i dmuchawę.
Ucz się funkcjami podzespołów: heder (pobieranie), omłot (oddzielanie ziarna), separacja (resztki słomy), czyszczenie (sita i dmuchawa), transport (przenośniki) i magazynowanie (zbiornik). Do każdego dopasuj typowe parametry regulacji. Na egzaminie szukaj słów-kluczy: plewy, czystość, straty.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poprawna jest odpowiedź "automatyczną zmianę ustawienia sit i dmuchawy", bo układ czyszczący kombajnu opiera się na współpracy sit oraz strumienia powietrza z dmuchawy.

Źródła:

  • Wikipedia: Combine harvester – sekcja o procesach młócenia i czyszczenia (cleaning shoe, sieves, fan), https://en.wikipedia.org/wiki/Combine_harvester - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL): Kombajn zbożowy – opis działania i głównych zespołów maszyny, https://pl.wikipedia.org/wiki/Kombajn_zbo%C5%BCowy - dostęp 2026-02-27
  • Encyclopaedia Britannica: Combine harvester – ogólny opis funkcji i zespołów (w tym czyszczenia po omłocie), https://www.britannica.com/technology/combine-harvester - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i szkolenia producentów kombajnów dotyczące regulacji układu czyszczącego
  • Podręczniki z zakresu budowy i eksploatacji maszyn rolniczych (rozdziały o kombajnach i czyszczeniu)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji ROL.8: mechatronika/automatyka w maszynach rolniczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego