KWALIFIKACJA SPL1 - STYCZEŃ 2019 (test 3)

PYTANIE NR 28.
Sytuacja w systemie produkcji, kiedy stanowisko o najniższych możliwościach produkcyjnych ogranicza przepływ towarów i materiałów, tworząc jednocześnie granice wydajności dla całego systemu produkcyjnego, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Wąskie gardło" to element procesu o najniższej przepustowości, który ogranicza przepływ materiałów i wyznacza maksymalną wydajność całego systemu. Pozostałe odpowiedzi dotyczą planowania lub opisu drogi/terminów (cykl dostaw, marszruta, harmonogramowanie), a nie samego ograniczenia procesu.

Pełne wyjaśnienie:

Pojęcie wąskiego gardła odnosi się do takiego stanowiska, operacji lub zasobu w systemie produkcyjnym, który ma najmniejszą przepustowość (najmniejsze możliwości przerobowe) w porównaniu z innymi elementami procesu. To właśnie ono ogranicza tempo, w jakim może "przepłynąć" materiał lub wyrób przez cały system. W praktyce wąskie gardło powoduje tworzenie się kolejek (buforów) przed danym stanowiskiem, a jednocześnie sprawia, że nawet jeśli pozostałe stanowiska pracują szybciej, całkowita wydajność i tak nie przekroczy możliwości tego ograniczenia.

Dlatego odpowiedź "wąskie gardło" pasuje do opisu: stanowisko o najniższych możliwościach produkcyjnych ogranicza przepływ i wyznacza granicę wydajności dla całego systemu.

Pozostałe propozycje nie opisują takiego zjawiska:

  • "cykl dostaw" dotyczy czasu i powtarzalności dostarczania materiałów (aspekt zaopatrzenia/transportu), a nie wewnętrznego ograniczenia przepustowości w systemie produkcyjnym.
  • "marszruta technologiczna" to opis kolejności operacji/ścieżki technologicznej (dokument lub koncepcja przebiegu procesu), a nie nazwa sytuacji, w której jedno stanowisko ogranicza całość.
  • "harmonogramowanie produkcji" jest czynnością planistyczną (układaniem planu, terminów, kolejności), a nie określeniem zasobu o najmniejszej przepustowości.

W nauce i praktyce logistyki produkcji kluczowe jest rozróżnienie między: (1) ograniczeniem (wąskie gardło), (2) opisem przebiegu procesu (marszruta), oraz (3) planowaniem w czasie (harmonogram). To rozróżnienie pomaga poprawnie diagnozować problemy z przepływem i dobierać działania usprawniające.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wąskie gardło to etap lub stanowisko o najmniejszej przepustowości, które ogranicza tempo pracy całego procesu. Nawet gdy inne operacje są szybsze, wynik końcowy nie przekroczy możliwości tego ograniczenia, dlatego wokół niego często powstają kolejki i bufory.
Bo przepływ w procesie jest ograniczony przez najsłabsze ogniwo. Jeśli jeden zasób może przerobić mniej sztuk na godzinę niż pozostałe, to maksymalna produkcja całej linii nie może być większa niż jego możliwości, niezależnie od "nadmiaru" mocy gdzie indziej.
Typowe sygnały to: stałe kolejki przed jednym stanowiskiem, częste oczekiwanie innych operacji na jego wynik, rosnący WIP w jednym miejscu oraz sytuacja, gdy przyspieszenie innych etapów nie zwiększa wyniku. Warto obserwować przepływ i czasy cyklu.
Nie zawsze. Wąskie gardło może się przesuwać w zależności od asortymentu, awarii, obsady zmianowej, dostępności materiału czy przezbrojeń. Dlatego diagnozę wykonuje się dla konkretnego okresu i konkretnego miksu produkcji/zleceń.
Wąskie gardło to zjawisko/ograniczenie (zasób o najmniejszej przepustowości). Harmonogramowanie to działanie planistyczne – ustalanie kolejności i terminów zleceń. Harmonogram może uwzględniać wąskie gardło, ale nie jest jego nazwą.
Marszruta technologiczna opisuje kolejność operacji i przebieg procesu dla wyrobu (co po czym następuje). Wąskie gardło to natomiast konkretne ograniczenie przepustowości. Marszruta mówi "jak idzie proces", a wąskie gardło "co go ogranicza".
Gdy magazyn obsługuje produkcję: zasilanie materiałowe, kompletacja na linie, transport wewnętrzny i buforowanie. Znając wąskie gardło, łatwiej ustawić priorytety dostaw wewnętrznych, utrzymać bufor przed ograniczeniem i unikać przestojów całego systemu.
Przykłady to: redukcja przezbrojeń, lepsze przygotowanie materiałów, zwiększenie dostępności operatora, serwis zapobiegawczy, usuwanie mikroprzestojów, równoleglenie operacji lub dołożenie zasobu. Kluczowe jest, by usprawniać właśnie ograniczenie.
Nie zawsze. Bufor przed ograniczeniem może chronić przed przestojem, ale zbyt duży zapas zwiększa WIP, zajmuje miejsce i wydłuża czasy przepływu. Najlepiej dążyć do kontrolowanego bufora dopasowanego do zmienności dostaw i pracy procesu.
Często mylą ograniczenie procesu z pojęciami planistycznymi (np. harmonogramem) lub dokumentami (marszruta). Inny błąd to wybór terminu z obszaru dostaw (cykl dostaw), bo kojarzy się z "przepływem". Warto pamiętać: chodzi o najmniejszą przepustowość.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że "Wąskie gardło" to element procesu o najniższej przepustowości, który ogranicza przepływ materiałów i wyznacza maksymalną wydajność całego systemu.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Wąskie gardło (teoria ograniczeń)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/W%C4%85skie_gard%C5%82o_(teoria_ogranicze%C5%84) (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (EN): "Bottleneck (production)" – https://en.wikipedia.org/wiki/Bottleneck_(production) (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podstawy logistyki produkcji – rozdziały o przepływie i przepustowości
  • Materiały dydaktyczne o teorii ograniczeń (TOC) i pojęciu "bottleneck"
  • Słowniki terminów logistycznych i produkcyjnych (hasła: przepustowość, wąskie gardło)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego