KWALIFIKACJA HAN1 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 29.
Tabela przedstawia rozbieżności między stanem księgowym a rzeczywistym, ustalone w wyniku inwentaryzacji przeprowadzonej w jednostce handlowej. W toku postępowania wyjaśniającego komisja inwentaryzacyjna stwierdziła
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niedobór występuje, gdy stan rzeczywisty jest mniejszy od księgowego, a nadwyżka gdy jest większy. Z tabeli (wynik inwentaryzacji) należy odczytać różnice dla płaszcza i kurtki oraz ich wartość w zł. Właściwe rozpoznanie znaków różnic prowadzi do: niedobór płaszcza 300 zł i nadwyżka kurtki 150 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W inwentaryzacji porównuje się stan księgowy (wynikający z ewidencji) ze stanem rzeczywistym (ustalonym w spisie z natury). Różnice dzieli się na:

  • niedobór – gdy stan rzeczywisty jest mniejszy od księgowego (brakuje towaru),
  • nadwyżkę – gdy stan rzeczywisty jest większy od księgowego (towaru jest więcej niż w ewidencji).

W zadaniu komisja inwentaryzacyjna, po postępowaniu wyjaśniającym, wskazuje rodzaj rozbieżności i jej wartość dla dwóch pozycji asortymentowych. Kluczowe jest, aby dla każdej pozycji:

  • najpierw ustalić kierunek różnicy (czy to brak, czy nadmiar),
  • następnie odczytać/przeliczyć wartość rozbieżności w zł zgodnie z danymi w tabeli.

Poprawna odpowiedź mówi o niedoborze płaszcza 300 zł oraz nadwyżce kurtki 150 zł, co oznacza, że dla płaszcza stan rzeczywisty jest niższy od księgowego, a dla kurtki – wyższy.

Pozostałe warianty są błędne, bo:

  • zamieniają wartości między pozycjami (płaszcz/kurtka), co jest typową pomyłką przy odczycie kilku wierszy tabeli,
  • odwracają rodzaj rozbieżności (niedobór vs nadwyżka), czyli mylą kierunek różnicy między stanem księgowym a rzeczywistym.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze porównuj te same wielkości (księgowy vs rzeczywisty) i dopiero potem przypisz nazwę "niedobór/nadwyżka". Nie zgaduj po samych kwotach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedobór inwentaryzacyjny to sytuacja, gdy stan rzeczywisty towaru ustalony w spisie z natury jest mniejszy niż stan wynikający z ewidencji (stan księgowy). W praktyce oznacza to brak towaru względem zapisów i konieczność wyjaśnienia przyczyny.
Nadwyżka występuje, gdy stan rzeczywisty jest większy od stanu księgowego. Może wynikać np. z błędów w dokumentach przyjęcia/rozchodu, pomyłek w ewidencji, nieprawidłowych jednostek miary lub wcześniejszego nieuwzględnienia części towaru w zapisach.
Najpierw sprawdź, co porównujesz: stan księgowy i stan rzeczywisty. Jeśli rzeczywisty < księgowy, masz niedobór. Jeśli rzeczywisty > księgowy, masz nadwyżkę. Dopiero potem wylicz wartość w zł według danych z tabeli.
Najczęściej myli się znak różnicy (niedobór vs nadwyżka), zamienia pozycje towarowe między sobą (np. płaszcz z kurtką) albo przelicza tylko ilości, zapominając o wartości w zł. Pomaga metoda: policz osobno dla każdej pozycji i zapisz wynik przed wyborem odpowiedzi.
Postępowanie wyjaśniające ma ustalić przyczyny rozbieżności i potwierdzić, czy różnica jest realna (np. błąd ewidencji) czy wynika z braków/nadmiarów towaru. W praktyce ułatwia prawidłowe rozliczenie różnic, wskazanie odpowiedzialności oraz poprawę procedur magazynowych.
Najpierw ustal różnicę ilościową (stan rzeczywisty minus stan księgowy lub odwrotnie – konsekwentnie). Następnie przemnóż bezwzględną różnicę ilości przez cenę/jednostkową wartość z tabeli. Na końcu nazwij wynik: niedobór, gdy brakuje, nadwyżka, gdy jest więcej.
Nie. Niedobór może wynikać z wielu przyczyn: błędów w dokumentach, pomyłek przy przyjęciu lub sprzedaży, nieprawidłowych zwrotów, ubytków naturalnych czy przesunięć magazynowych. Dlatego najpierw prowadzi się wyjaśnienia, a dopiero potem wyciąga wnioski organizacyjne.
Inwentaryzację wykonuje się m.in. okresowo (np. na koniec roku obrotowego), przy zmianie osoby odpowiedzialnej materialnie, przy likwidacji lub reorganizacji jednostki, a także doraźnie, gdy trzeba zweryfikować stany. Dokładne terminy zależą od zasad obowiązujących w danej jednostce.
Najpierw wypisz na brudno dla każdej pozycji: czy jest niedobór czy nadwyżka oraz jaka jest wartość w zł. Dopiero potem porównaj z odpowiedziami. To ogranicza ryzyko "zgadywania" i pomylenia asortymentów, gdy warianty różnią się tylko liczbami i kolejnością.
Na stan księgowy wpływają przede wszystkim dokumenty przyjęć i wydań oraz zapisy sprzedaży: np. przyjęcia dostaw, zwroty, przesunięcia magazynowe, korekty, dokumenty rozchodowe i raporty sprzedaży. Błąd w którymkolwiek z nich może spowodować rozbieżności w inwentaryzacji.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Niedobór występuje, gdy stan rzeczywisty jest mniejszy od księgowego, a nadwyżka gdy jest większy."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji sprzedawca: gospodarka magazynowa i inwentaryzacja
  • Podręczniki/szkolenia z podstaw rachunkowości w jednostce handlowej (inwentaryzacja, rozliczanie różnic)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dotyczących remanentu i różnic inwentaryzacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego