KWALIFIKACJA SPL1 + SPL4 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 19.
Tabela przedstawia wartość przesyłek doręczonych przez przedsiębiorstwo kurierskie w roku 2011. W analizie statystycznej zjawiska posłużono się wskaźnikiem
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi wartości przesyłek doręczonych przez przedsiębiorstwo kurierskie w roku
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik struktury stosuje się, gdy chcemy opisać, jaki jest udział części w całości (np. udział poszczególnych rodzajów przesyłek w łącznej wartości w danym roku). Dyspersja opisuje rozproszenie, dynamika zmiany w czasie, a korelacja zależność między dwiema cechami.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźniki w statystyce dobiera się do tego, co dokładnie chcemy opisać na podstawie danych z tabeli.

Wskaźnik struktury służy do opisu składu zjawiska, czyli tego, jak całość dzieli się na części. Typowym wynikiem są udziały (często w %), np. jaki udział w łącznej wartości mają poszczególne grupy przesyłek doręczonych w danym roku. Jeśli tabela prezentuje wartości składowych, to analiza struktury polega na odniesieniu każdej składowej do sumy.

Odpowiedź "dyspersji" byłaby właściwa wtedy, gdyby celem było opisanie zróżnicowania wartości (np. odchylenia, rozstępu, wariancji) między obserwacjami. Sama informacja o "wartości przesyłek" nie oznacza jeszcze, że badamy rozrzut; potrzebny byłby kontekst typu: jak bardzo wartości odbiegają od średniej.

Odpowiedź "dynamiki" dotyczy opisu zmian w czasie (np. rok do roku, miesiąc do miesiąca). Wskaźniki dynamiki wymagają porównania co najmniej dwóch okresów. Jeśli dane są z jednego roku i chodzi o podział całości na części, to nie jest to dynamika.

Odpowiedź "korelacji" odnosi się do zależności między dwiema zmiennymi (np. zależność wartości przesyłek od masy lub od odległości). W samej tabeli o wartości przesyłek (bez drugiej cechy) zwykle nie ma podstaw do wnioskowania o korelacji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu chodzi o "udział", "procent w całości", "podział na kategorie" – myśl o strukturze. Gdy pojawia się "wzrost/spadek względem poprzedniego okresu" – to dynamika. "Rozrzut/zmienność" – dyspersja. "Zależność między cechami" – korelacja.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wskaźnik struktury opisuje, jaki udział ma dana część w całości (np. procent wartości przesyłek w danej kategorii w łącznej wartości). Najczęściej wyraża się go w procentach: część/suma × 100%.
Sygnałem są sformułowania typu: "udział", "procent", "podział na kategorie", "skład zjawiska". Jeśli dane dotyczą jednego okresu (np. jednego roku) i pytanie dotyczy tego, jak całość dzieli się na części, to zwykle chodzi o strukturę.
Wskaźnik dynamiki opisuje zmianę w czasie, więc wymaga porównania co najmniej dwóch okresów (np. 2010 vs 2011, miesiące, kwartały). Dane tylko z jednego roku nie pozwalają obliczyć tempa wzrostu/spadku względem okresu bazowego.
Dyspersja (miary rozproszenia) opisuje zróżnicowanie wartości, np. jak bardzo wartości przesyłek różnią się między sobą. W logistyce przydaje się np. do oceny zmienności czasu kompletacji, wahań masy paczek czy rozrzutu wartości zamówień.
Korelacja opisuje zależność między dwiema cechami (np. masa paczki i koszt transportu). Jeśli tabela zawiera tylko jedną cechę (np. wartość przesyłek w kategoriach), bez drugiej zmiennej, to nie ma podstaw do liczenia korelacji.
Najpierw sumujesz wszystkie wartości (to jest całość). Potem dla każdej kategorii liczysz: udział = wartość kategorii / suma, a gdy potrzebujesz procentów: wynik × 100%. To klasyczny sposób prezentacji struktury np. w raportach magazynowych.
Częsty błąd to kierowanie się samą datą (np. rok 2011) i automatyczne wybieranie "dynamiki". Kluczowe jest, czy dane pokazują zmianę między okresami (dynamika), czy podział całości na części w jednym okresie (struktura).
Tak. W praktyce magazynowej często analizuje się strukturę: udział grup asortymentu w obrotach, udział zleceń pilnych w całej liczbie zleceń, udział reklamacji, udział klientów generujących największą sprzedaż. To wspiera planowanie zasobów i priorytetów.
Jeśli tabela ma kategorie (np. typ usługi, rodzaj przesyłki) i wartości, które sumują się do łącznej wartości, to naturalnym krokiem jest policzenie udziałów. Często pojawiają się też kolumny "razem" lub "suma", co sprzyja analizie struktury.
Warto umieć rozróżniać cztery cele: poziom (np. suma/średnia), struktura (udziały), zmienność (dyspersja) i zależność (korelacja). Ćwicz na tabelach: dopasuj cel analizy do właściwego wskaźnika.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Wskaźnik struktury stosuje się, gdy chcemy opisać, jaki jest udział części w całości (np. udział poszczególnych rodzajów przesyłek w łącznej wartości w danym roku)."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Statystyka_opisowa - dostęp: 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Miary_rozproszenia - dostęp: 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Korelacja - dostęp: 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw statystyki opisowej (wskaźniki, miary położenia i zmienności)
  • Ćwiczenia z interpretacji tabel i wykresów (udziały, procenty, struktura, porównania)
  • Przykładowe raporty logistyczne KPI (udziały kategorii, struktura zamówień)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego