KWALIFIKACJA SPO4 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 39.
Techniką artystyczną, w której kompozycja powstaje z różnych materiałów i tworzyw naklejanych na podłoże, jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Collage (po polsku: kolaż) to technika, w której obraz powstaje przez komponowanie i przyklejanie na podłoże różnych elementów (np. papieru, tkanin, fotografii). Pozostałe propozycje to inne techniki graficzne: monotypia bazuje na jednorazowym odbitku, frotaż na pocieraniu faktury, a dekalkomania na przenoszeniu wzoru.

Pełne wyjaśnienie:

Kolaż (collage) to technika plastyczna polegająca na tworzeniu kompozycji z wielu elementów wykonanych z różnych materiałów i tworzyw, które nakleja się na podłoże. Kluczowe jest tu łączenie gotowych fragmentów (np. wycinków z gazet, kolorowego papieru, skrawków tkanin, folii, sznurka, bibuły, fotografii) w jedną całość kompozycyjną. Dokładnie temu odpowiada opis w pytaniu: "kompozycja powstaje z różnych materiałów i tworzyw naklejanych na podłoże".

Pozostałe techniki są często spotykane w pracy z dziećmi, ale nie spełniają podanej definicji:

  • Monotypia to technika graficzna, w której wykonuje się rysunek/nałożenie farby na gładkiej powierzchni (np. płycie), a następnie przenosi na papier, uzyskując zazwyczaj pojedynczą, niepowtarzalną odbitkę. Nie polega na budowaniu obrazu z przyklejanych fragmentów.
  • Frotaż polega na uzyskiwaniu faktury przez pocieranie kartki położonej na chropowatej powierzchni (np. liściu, korze, monecie) ołówkiem, kredką itp. To praca "odciskowa" i fakturowa, a nie naklejanie materiałów na podłoże.
  • Dekalkomania to metoda przenoszenia wzoru/obrazu z jednego podłoża na drugie (klasycznie: kalkomania), albo uzyskiwania plam i struktur poprzez odcisk farby między powierzchniami. Również nie jest to kompozycja z elementów przyklejanych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawiają się słowa "wycinanie", "składanie", "komponowanie" i przede wszystkim "przyklejanie elementów na podłoże", najczęściej chodzi o kolaż. W pracy opiekunki dziecięcej kolaż jest też bardzo praktyczny, bo pozwala ćwiczyć chwyt pęsetowy, koordynację ręka–oko i planowanie działania, a jednocześnie daje dużą swobodę twórczą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kolaż to technika, w której dziecko tworzy obraz przez komponowanie i przyklejanie na podłoże różnych elementów (papier, gazety, tkaniny, bibuła). Liczy się łączenie materiałów i układanie ich w całość, a nie odbijanie czy pocieranie faktury.
Najbezpieczniejsze są lekkie i nietłukące: kolorowy papier, bibuła, serwetki, wycinki z gazet, pianka, kawałki włóczki. Wybieraj większe elementy (mniejsze ryzyko połknięcia) i klej dostosowany do wieku dziecka.
W kolażu dziecko chwyta, dopasowuje i przykleja elementy, co ćwiczy precyzję ruchów dłoni, koordynację ręka–oko i planowanie sekwencji działań. Dodatkowo różne faktury pobudzają zmysł dotyku i uwagę.
Kolaż rozpoznasz po słowach: wycinanie, układanie, naklejanie elementów na podłoże. Frotaż to technika "pocierania" – kartka leży na fakturze (np. liściu), a dziecko pociera kredką/ołówkiem, żeby przenieść strukturę.
Monotypia to technika graficzna oparta o jednorazową odbitkę: farbę/rysunek wykonuje się na gładkiej płycie i przenosi na papier. Nie ma tu budowania kompozycji z przyklejanych fragmentów, więc nie spełnia definicji kolażu.
Typowe trudności to zbyt duża ilość kleju (marszczenie papieru), przyklejanie bez planu kompozycji oraz dobór zbyt małych elementów. Pomaga podzielenie pracy na etapy: ułóż "na sucho", a dopiero potem przyklejaj.
Zabezpiecz stół, przygotuj pojemnik na ścinki, dobierz nożyczki i klej do wieku, kontroluj małe elementy. Ustal zasady: klej tylko na kartkę, materiały nie trafiają do buzi, po pracy myjemy ręce i sprzątamy stanowisko.
Tak, czasem pojawia się zapis obcojęzyczny collage, ale znaczenie pozostaje to samo co "kolaż". Na egzaminie najważniejsze jest rozpoznanie opisu: kompozycja z różnych materiałów naklejanych na podłoże.
Kolaż uczy cierpliwości, kończenia zadania i podejmowania decyzji ("co przykleić i gdzie"). Daje też okazję do rozmowy o emocjach i tematach (rodzina, pory roku), a praca w grupie wspiera współdziałanie.
Ucz się po cechach rozpoznawczych: kolaż = naklejanie, frotaż = pocieranie faktury, monotypia = odbitka jednorazowa, dekalkomania = przenoszenie/odcisk. Rób fiszki: nazwa → krótka definicja → przykład zajęć z dziećmi.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Collage (po polsku: kolaż) to technika, w której obraz powstaje przez komponowanie i przyklejanie na podłoże różnych elementów (np. papieru, tkanin, fotografii)."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło "kolaż" (definicja techniki polegającej na komponowaniu i naklejaniu elementów na podłoże), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/kolaz;3924343.html (dostęp: 28.02.2026)
  • Wikipedia (PL) – "Kolaż" (opis techniki i przykłady materiałów), https://pl.wikipedia.org/wiki/Kola%C5%BC (dostęp: 28.02.2026)
  • Wikipedia (PL) – "Frotaż" (opis techniki pocierania dla uzyskania faktury), https://pl.wikipedia.org/wiki/Frota%C5%BC (dostęp: 28.02.2026)

Materiały:

  • Słowniki i encyklopedie terminów plastycznych (hasła: kolaż, frotaż, monotypia, dekalkomania)
  • Podręczniki/metodyki edukacji plastycznej dzieci w wieku przedszkolnym
  • Scenariusze zajęć plastycznych dla opiekunki dziecięcej (techniki: kolaż, frotaż, odbijanie, stemplowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego