KWALIFIKACJA SPO4 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 24.
Technika plastyczna, polegająca na odciskaniu faktury dowolnych przedmiotów, np. liści na powierzchni papieru przez mocne pocieranie ołówkiem, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis dotyczy techniki polegającej na przenoszeniu faktury przedmiotu na papier przez pocieranie grafitem ołówka po kartce ułożonej na liściu lub innej strukturze. Tę metodę nazywa się frottage. Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych technik (naklejanie, darcie, wydrapywanie).

Pełne wyjaśnienie:

Frottage to technika plastyczna polegająca na uzyskiwaniu obrazu poprzez odciskanie i uwidacznianie faktury (struktury) różnych przedmiotów. W praktyce wygląda to tak, że pod papier podkłada się obiekt o wyraźnej strukturze (np. liść, monetę, korę, koronki), a następnie mocno pociera się papier ołówkiem (najczęściej bokiem grafitu). W miejscach wypukłości papier przyjmuje więcej grafitu, dzięki czemu powstaje czytelny ślad faktury.

W pracy opiekunki dziecięcej frottage jest przydatny, bo:

  • wspiera motorykę małą (kontrola nacisku i kierunku ruchu),
  • rozwija spostrzegawczość i rozumienie pojęcia "faktura",
  • może być bezpieczną aktywnością sensoryczną przy prostych materiałach.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Collage (kolaż) polega na komponowaniu pracy przez naklejanie różnych materiałów (papier, tkaniny, zdjęcia). W opisie nie ma przyklejania, tylko pocieranie ołówkiem.
  • Wydzieranka to technika, w której elementy obrazu powstają przez wydzieranie kawałków papieru i zwykle ich przyklejanie. Tu kluczowy mechanizm to przeniesienie faktury, a nie darcie papieru.
  • Wydrapywanka polega na wydrapywaniu warstwy (np. czarnej farby/wosku) w celu odsłonięcia spodniej barwy. To technika "ujemna", oparta na drapaniu, a nie na tarciu ołówkiem po strukturze.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "faktura" oraz "pocieranie ołówkiem", prawie zawsze chodzi o frottage. Warto też pamiętać o odróżnieniu: kolaż = naklejanie, wydzieranka = darcie, wydrapywanka = drapanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Frottage to technika, w której dziecko kładzie papier na przedmiocie o wyraźnej fakturze (np. liściu) i pociera ołówkiem po kartce. W efekcie na papierze pojawia się odbity wzór struktury. To proste ćwiczenie łączy obserwację, nacisk dłoni i ruch ręki.
Połóż liść pod kartką (nerwami do góry), przytrzymaj, a następnie pocieraj kartkę bokiem grafitu ołówka. Zmieniaj kierunek pocierania, aby lepiej wydobyć fakturę. Na koniec można dorysować tło lub połączyć kilka odbitek w kompozycję.
W frottage dziecko ćwiczy kontrolę nacisku i płynność ruchu ręki, bo zbyt słaby nacisk nie pokaże faktury, a zbyt mocny może podrzeć papier. To naturalny trening chwytu, koordynacji wzrokowo-ruchowej i planowania ruchu, bez konieczności skomplikowanych narzędzi.
Najlepsze są obiekty z wyraźną strukturą: liście, monety, kora, tkaniny o grubym splocie, koronki, fakturowane płyty czy szablony. Ważne, aby były czyste, bez ostrych krawędzi i stabilnie leżały pod papierem, żeby odbitka była czytelna.
Frottage polega na pocieraniu ołówkiem i przenoszeniu faktury na papier, bez przyklejania elementów. Collage (kolaż) polega na naklejaniu różnych materiałów na podłoże, aby zbudować obraz. Jeśli w opisie jest tarcie i faktura, to nie jest kolaż.
Wydzieranka to praca tworzona przez wydzieranie papieru (często potem przyklejanie elementów), a efekt zależy od kształtów porwanych fragmentów. Frottage daje efekt dzięki strukturze pod spodem i pocieraniu ołówkiem. To inny mechanizm uzyskiwania obrazu.
Wydrapywanka polega na wydrapywaniu wierzchniej warstwy (np. farby/wosku), aby odsłonić kolor spod spodu. Frottage nie wymaga drapania ani warstw farby — wystarczy papier, faktura i ołówek. Gdy w treści jest "wydrapywanie", to nie frottage.
Zwykle tak, jeśli dobierzesz bezpieczne materiały i nadzorujesz pracę. Unikaj drobnych elementów grożących połknięciem, ostrych krawędzi oraz brudzących powierzchni. Dla młodszych dzieci wybierz grubszy papier i kredki świecowe lub miękki ołówek, by nie wymagać dużej siły.
Typowe błędy to: zbyt cienki papier (łatwo się rwie), przesuwanie przedmiotu pod kartką (rozmazany wzór), używanie czubka ołówka zamiast boku grafitu oraz zbyt słaby nacisk. Pomaga przytrzymanie obiektu taśmą i pokazanie dziecku krótkiej demonstracji.
Szukaj w opisie słów-kluczy: "faktura", "odciskanie/odbicie", "pocieranie ołówkiem/kredką" oraz przykładów typu liście, monety, kora. Jeśli nie ma przyklejania (kolaż) ani darcia (wydzieranka) ani drapania warstw (wydrapywanka), najbardziej pasuje frottage.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że opis dotyczy techniki polegającej na przenoszeniu faktury przedmiotu na papier przez pocieranie grafitem ołówka po kartce ułożonej na liściu lub innej strukturze.

Źródła:

  • WikipedIa (PL), hasło: "Frotaż" (opis techniki frottage) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Frota%C5%BC — dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (EN), hasło: "Frottage" (rubbing technique) — https://en.wikipedia.org/wiki/Frottage — dostęp 2026-02-18
  • Wiktionary (PL), hasło: "frotaż" (znaczenie i użycie terminu) — https://pl.wiktionary.org/wiki/frota%C5%BC — dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Słowniki/encyklopedie haseł z zakresu technik plastycznych (hasło: frottage)
  • Metodyki edukacji plastycznej w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym (działy: faktura, techniki eksperymentalne)
  • Scenariusze zajęć plastycznych dla opiekunki dziecięcej (ćwiczenia motoryki małej i percepcji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego