KWALIFIKACJA MTL3 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 36.
Temperatura wody w układzie zamkniętym chłodzenia wzbudnika pieca indukcyjnego nie powinna przekroczyć 85°C. Określ na podstawie rysunku, o ile stopni maksymalnie może wzrosnąć temperatura czynnika chłodzącego do bezpiecznego poziomu.
Ilustracja przedstawia analogowy manometr, który mierzy temperaturę w stopniach Celsjusza (°C).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wyznaczyć maksymalny bezpieczny wzrost temperatury, należy odjąć temperaturę czynnika chłodzącego odczytaną z rysunku od wartości granicznej 85°C.
Otrzymana różnica to dopuszczalny przyrost temperatury do poziomu bezpiecznego. Dla danych z rysunku wynik obliczenia wynosi 61°C.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano warunek bezpieczeństwa: temperatura wody w zamkniętym układzie chłodzenia wzbudnika nie powinna przekroczyć 85°C. Pytanie dotyczy tego, o ile stopni temperatura może jeszcze wzrosnąć, czyli nie szukamy temperatury końcowej, tylko przyrostu względem stanu pokazanego na rysunku.

Poprawna metoda jest zawsze taka sama:

  • krok 1: z rysunku odczytaj aktualną/początkową temperaturę czynnika chłodzącego,
  • krok 2: oblicz różnicę: 85°C − (temperatura z rysunku),
  • krok 3: wynik różnicy to maksymalny dopuszczalny wzrost temperatury do poziomu bezpiecznego.

Odpowiedź "61°C" jest poprawna, ponieważ odpowiada właśnie tej różnicy pomiędzy limitem 85°C a temperaturą startową wskazaną na rysunku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "24°C" może kusić, jeśli ktoś przepisze wartość odczytaną z rysunku zamiast policzyć przyrost. To typowy błąd polegający na myleniu danych wejściowych z wynikiem.
  • "41°C" to prawdopodobny skutek niepoprawnego odczytu z rysunku albo zastosowania złej operacji (np. odjęcia od innej wartości niż 85°C). Taki wynik zwykle wynika z pomyłki rachunkowej lub przeoczenia liczby na skali.
  • "21°C" może wynikać z błędnego założenia, że pytanie dotyczy "rezerwy" do innego progu (np. temperatury nominalnej), albo z nieuwagi przy odejmowaniu. W zadaniu jedynym podanym progiem bezpieczeństwa jest 85°C.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na sformułowania "o ile wzrośnie", "różnica", "przyrost". To sygnał, że trzeba wykonać odejmowanie wartości granicznej i wartości aktualnej, a nie podawać temperaturę z rysunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trzeba policzyć różnicę: 85°C minus temperatura odczytana z rysunku. Wynik to dopuszczalny przyrost temperatury, czyli "ile jeszcze może wzrosnąć", zanim osiągnie poziom graniczny.
To pytanie o przyrost temperatury, czyli różnicę między temperaturą graniczną a temperaturą aktualną/początkową. Nie chodzi o temperaturę końcową ani o sam odczyt z rysunku.
Bo szukasz "rezerwy" do limitu: ile brakuje do wartości maksymalnej. Gdy znasz limit 85°C i aktualną temperaturę, to brakujący zapas oblicza się przez odejmowanie, nie przez dodawanie.
Z rysunku należy odczytać temperaturę czynnika chłodzącego (aktualną lub początkową, zależnie od opisu). Ta wartość jest podstawą do obliczenia dopuszczalnego wzrostu do progu 85°C.
Zwykle nie, jeśli pytanie dotyczy "o ile wzrośnie". Wtedy wynik ma być różnicą między 85°C a odczytem. Sam odczyt z rysunku bywa jedynie daną wejściową do obliczenia.
Najpierw zapisz, co jest limitem (tu 85°C), a co jest stanem aktualnym (z rysunku). Potem licz: limit − aktualna. To daje dodatni wynik i ma sens fizyczny jako "zapas" do progu.
Najczęstsze błędy to: przepisanie wartości z rysunku jako odpowiedzi, pomylenie "temperatury" z "przyrostem", zła kolejność odejmowania oraz nieuważny odczyt skali/legendy. Pomaga krótki zapis: "ile brakuje do 85°C?".
Kontrolę prowadzi się podczas rozruchu, pracy pod obciążeniem oraz po zmianach parametrów procesu (np. mocy). Wzrost temperatury wody jest sygnałem pogorszenia chłodzenia, np. spadku przepływu lub zabrudzenia wymiennika.
Przekroczenie limitu może oznaczać przegrzewanie elementów układu (np. wzbudnika), gorsze odprowadzanie ciepła i ryzyko awarii. W praktyce skutkuje to koniecznością redukcji obciążenia lub zatrzymania urządzenia i diagnostyki chłodzenia.
Ćwicz odczyt z legendy i skali, zawsze zapisuj dane wejściowe z jednostkami i rób jedno proste równanie. Sprawdzaj, czy pytanie dotyczy wartości bezwzględnej (np. temperatura) czy różnicy (np. przyrost do limitu).
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Dla danych z rysunku wynik obliczenia wynosi 61°C."

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – materiały o temperaturze w skali Celsjusza i działaniach na wartościach temperatury: https://pl.khanacademy.org/science (dostęp 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL) – "Skala Celsjusza" (informacje o jednostce °C i interpretacji różnic temperatur): https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_Celsjusza (dostęp 2026-03-02)
  • OpenStax – Physics (pojęcie temperatury i różnic temperatur w ujęciu podstawowym): https://openstax.org/details/books/physics (dostęp 2026-03-02)

Materiały:

  • Instrukcja eksploatacji/DTR pieca indukcyjnego (rozdziały o chłodzeniu wzbudnika i dopuszczalnych parametrach pracy).
  • Materiały szkolne z podstaw pomiarów przemysłowych (odczyt temperatury, czujniki, interpretacja wskazań).
  • Podręcznik z podstaw termodynamiki/techniki cieplnej dla szkół branżowych (różnica temperatur, bilans cieplny – poziom podstawowy).

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego