KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 3.
Terapeuta zwracając się do podopiecznej słowami: Nie podoba mi się to, że niszczysz książkę, ponieważ inni też chcieliby z niej korzystać, zastosowa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wypowiedź odnosi się do konkretnego zachowania ("niszczysz książkę"), zawiera ocenę/uczucie terapeuty ("nie podoba mi się") oraz uzasadnienie skutków dla innych ("inni też chcieliby z niej korzystać"). Taka konstrukcja służy korygowaniu zachowania i jest przykładem informacji zwrotnej, a nie aktywnego słuchania.

Pełne wyjaśnienie:

W relacji terapeutycznej informacja zwrotna to komunikat, który pomaga podopiecznemu zrozumieć, jak jego zachowanie wpływa na otoczenie i jakie ma konsekwencje. W analizowanej wypowiedzi terapeuta:

  • nazywa konkretne zachowanie ("niszczysz książkę"), a nie cechę osoby,
  • sygnalizuje swoją reakcję/ocenę ("nie podoba mi się"),
  • podaje uzasadnienie związane z dobrem innych ("inni też chcieliby z niej korzystać").

Taki komunikat może pełnić funkcję korygującą i edukacyjną: wskazuje granice, normy korzystania ze wspólnych materiałów oraz zachęca do uwzględniania potrzeb grupy.

Odpowiedź "aktywne słuchanie" nie pasuje, ponieważ aktywne słuchanie polega na przyjmowaniu perspektywy rozmówcy (np. parafraza, klaryfikacja, odzwierciedlanie emocji), a nie na formułowaniu oceny i uzasadnionej uwagi dotyczącej zachowania.

Odpowiedź "komentarz" jest zbyt ogólna: komentarz może być dowolną uwagą, ale nie musi spełniać cech konstruktywnej informacji zwrotnej (konkret, odniesienie do skutków, funkcja korygująca). Tutaj wypowiedź ma jasno określony cel – zwrócenie uwagi i zmiana zachowania.

Odpowiedź "nagana z ostrzeżeniem" sugeruje formalny, dyscyplinujący przekaz, zwykle z elementem zapowiedzi konsekwencji ("jeśli to powtórzysz, to…"). W przytoczonym zdaniu dominują elementy opisu zachowania i jego wpływu na innych, a nie ostrzeżenie o sankcji.

Na egzaminie warto pamiętać: informacja zwrotna najczęściej łączy (1) opis zachowania, (2) reakcję/odczucie, (3) konsekwencje i/lub oczekiwanie na przyszłość. Dzięki temu jest bardziej wspierająca niż sama krytyka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Informacja zwrotna to komunikat terapeuty o tym, jak konkretne zachowanie podopiecznego wpływa na otoczenie lub przebieg zajęć. Dobra informacja zwrotna jest rzeczowa, odnosi się do zachowania (nie do osoby) i często zawiera uzasadnienie oraz wskazanie oczekiwanego sposobu postępowania.
Informacja zwrotna ma zwykle cel wspierający: opisuje zachowanie i jego konsekwencje, aby ułatwić zmianę. Nagana jest bardziej dyscyplinująca i bywa połączona z ostrzeżeniem lub sankcją. Jeśli w komunikacie przeważa "co się stało i dlaczego to problem", to częściej jest to informacja zwrotna.
Odwołanie do innych ("inni też chcieliby korzystać") pokazuje skutek zachowania w kontekście grupy i wspólnych zasobów. W terapii zajęciowej to ważne, bo uczy współpracy, odpowiedzialności i respektowania potrzeb innych uczestników. To element wzmacniający sens korekty zachowania.
Aktywne słuchanie polega na uważnym przyjmowaniu wypowiedzi podopiecznego i potwierdzaniu zrozumienia, np. przez parafrazę, dopytanie lub odzwierciedlenie emocji. Stosuje się je, gdy celem jest zrozumienie perspektywy podopiecznego, obniżenie napięcia i budowanie relacji, a nie przekazanie korekty.
Najczęściej: opis zachowania (konkret), reakcja lub ocena sytuacji (bez etykietowania osoby) oraz uzasadnienie lub wskazanie skutków. Często dodaje się też prośbę/oczekiwanie na przyszłość. Dzięki temu komunikat jest zrozumiały i zmniejsza ryzyko konfliktu.
Tak, jeśli są wyrażone w sposób bezpieczny i odnoszą się do sytuacji, a nie do wartościowania osoby. Sformułowania typu "nie podoba mi się, gdy…" mogą być elementem asertywnego komunikatu. Kluczowe jest, by nie upokarzać podopiecznego i łączyć emocje z konkretnym zachowaniem oraz jego skutkiem.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego słowa ("nie podoba mi się" = nagana) bez analizy całej wypowiedzi. Inny błąd to mylenie nazw technik, bo brzmią podobnie. Na egzaminie warto sprawdzać: czy jest opis zachowania, czy jest uzasadnienie i jaki jest cel komunikatu.
Skup się na zachowaniu, nie na cechach osoby. Używaj konkretów ("kartki są porwane"), opisz skutek ("inni nie skorzystają") i dodaj oczekiwanie ("proszę odkładaj książkę ostrożnie"). Unikaj etykiet ("jesteś nieodpowiedzialna") i uogólnień ("zawsze", "nigdy"), bo nasilają opór.
Warto reagować możliwie szybko, gdy zachowanie zagraża bezpieczeństwu, narusza zasady grupy lub powoduje straty (np. niszczenie pomocy terapeutycznych). Szybka, rzeczowa informacja zwrotna pomaga zatrzymać zachowanie, a jednocześnie utrzymać atmosferę współpracy i chronić zasoby wspólne.
Ćwicz rozpoznawanie technik na krótkich przykładach wypowiedzi: informacja zwrotna, komunikat "ja", aktywne słuchanie, asertywność, granice. Pomaga robienie notatek: "cel wypowiedzi" i "do czego się odnosi" (zachowanie, emocje, potrzeby). Warto trenować na scenkach z zajęć.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Taka konstrukcja służy korygowaniu zachowania i jest przykładem informacji zwrotnej, a nie aktywnego słuchania."

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z komunikacji terapeutycznej używane w kształceniu medycznym
  • Materiały dydaktyczne o asertywności i konstruktywnej krytyce w pracy pomocowej
  • Ćwiczenia scenkowe: formułowanie informacji zwrotnej vs nagany vs komentarza

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego