KWALIFIKACJA MEC9 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 35.
Toczenie tulei trwa 15 minut, koszt jego pracy 32 zł za godzinę, a wartość materiału wynosi 5 zł/szt. Jaki jest koszt bezpośredni wykonania 5 tulei?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt bezpośredni to robocizna + materiał przypisane do wyrobu. 15 min = 0,25 h, więc robocizna na 1 szt.: 0,25 × 32 zł/h = 8 zł. Materiał: 5 zł/szt., razem 13 zł/szt. Dla 5 tulei: 13 × 5 = 65 zł. Pozostałe odpowiedzi wynikają z pomyłek w przeliczeniu czasu lub w mnożeniu przez ilość.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu obliczasz koszt bezpośredni wykonania partii tulei. W praktyce (np. w warsztacie obróbki skrawaniem) do kosztów bezpośrednich zalicza się te elementy, które można wprost przypisać do wyrobu: materiał bezpośredni oraz robociznę bezpośrednią wynikającą z czasu operacji i stawki godzinowej.

Krok 1. Przeliczenie czasu na godziny
15 minut = 15/60 godziny = 0,25 h.

Krok 2. Koszt robocizny na 1 tuleję
0,25 h × 32 zł/h = 8 zł.

Krok 3. Koszt jednostkowy bezpośredni
Robocizna 8 zł + materiał 5 zł = 13 zł/szt.

Krok 4. Koszt bezpośredni dla 5 sztuk
13 zł/szt. × 5 szt. = 65 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 52 zł – typowo wynika z nieuwzględnienia jednego składnika (np. policzenia tylko robocizny dla partii: 8 zł/szt. × 5 = 40 zł, a potem błędnego dodania materiału lub pomyłki rachunkowej).
  • 57 zł – często jest efektem pomyłki w przeliczeniu minut na godziny (np. przyjęcia 15 min jako 0,3 h lub innego zaokrąglenia) albo błędnego kosztu jednostkowego.
  • 45 zł – zwykle pojawia się, gdy uczeń liczy tylko robociznę lub tylko materiał i nie wykonuje pełnego sumowania "robocizna + materiał" przed mnożeniem przez ilość.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj wzór w tej kolejności: czas jednostkowy → robocizna jednostkowa → koszt jednostkowy → koszt całkowity. Na końcu sprawdź, czy wynik ma sens: dla 5 sztuk koszt nie może być mniejszy niż sam materiał 5×5=25 zł, a powinien uwzględniać czas pracy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przelicz minuty na godziny: h = min/60. Potem policz robociznę: koszt robocizny = czas (h) × stawka (zł/h). W tym typie zadań to koszt na 1 sztukę, jeśli czas dotyczy jednej operacji na jednym detalu.
Koszt bezpośredni to taki koszt, który można przypisać konkretnemu wyrobowi bez kluczy rozliczeniowych. Najczęściej obejmuje materiał bezpośredni i robociznę bezpośrednią. Nie zalicza się tu kosztów typu administracja, nadzór czy amortyzacja (to koszty pośrednie).
Bo najpierw wyznaczasz koszt jednostkowy (na 1 detal), a dopiero potem koszt całkowity partii. Jeśli wykonujesz 5 sztuk, a koszt 1 sztuki wynosi 13 zł, to partia kosztuje 5 × 13 zł. Pominięcie mnożenia to częsty błąd na egzaminie.
Najczęściej: (1) potraktowanie 15 minut jak 15 godzin, (2) podzielenie przez 15 zamiast przez 60, (3) błędne zaokrąglenie do 0,3 h bez uzasadnienia. Poprawnie: 15/60 = 0,25 h. Ten etap decyduje o poprawnym koszcie robocizny.
Najbezpieczniej: policz koszt jednostkowy i dopiero potem mnoż przez ilość. Czyli: (robocizna na 1 szt. + materiał na 1 szt.) × liczba sztuk. Dzięki temu unikasz sytuacji, że jeden składnik policzysz dla partii, a drugi tylko dla jednej sztuki.
Koszt jednostkowy dotyczy 1 sztuki (np. 13 zł/szt.). Koszt całkowity dotyczy całej partii (np. 65 zł dla 5 szt.). W zadaniach egzaminacyjnych sprawdzaj, czy w treści jest "1 szt.", czy podana jest "ilość" i czy pytanie dotyczy partii.
Koszty pośrednie uwzględnia się, gdy zadanie podaje np. narzut wydziałowy, koszty ogólne lub stawkę kosztów pośrednich. W tym zadaniu podano wyłącznie dane do kosztów bezpośrednich (czas pracy, stawka godzinowa, materiał), więc liczy się tylko te składniki.
Zrób szybkie oszacowanie: materiał dla 5 szt. to 5×5=25 zł, więc wynik musi być większy niż 25 zł. Robocizna: 15 min to 1/4 h, a 1/4 z 32 zł to 8 zł na sztukę, czyli 40 zł dla 5 szt. Razem około 65 zł, więc wynik jest spójny.
Minimalnie: czas operacji (najlepiej na 1 sztukę), stawka roboczogodziny (koszt pracy maszyny/operatora) oraz koszt materiału na sztukę. Dodatkowo w praktyce mogą dojść koszty narzędzi, przygotowania, odpadu, kontroli jakości i koszty pośrednie.
Ćwicz schemat: czas → robocizna → koszt jednostkowy → koszt partii. Naucz się przeliczeń (min/60), zapisuj jednostki (h, zł/h, zł/szt.), a w każdym zadaniu zaznacz, czy dane są "na sztukę" czy "na partię". Rozwiązuj krótkie serie podobnych przykładów.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Koszt bezpośredni to robocizna + materiał przypisane do wyrobu."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rachunku kosztów w przedsiębiorstwie produkcyjnym (kalkulacja kosztów jednostkowych i kosztów bezpośrednich)
  • Materiały dydaktyczne z technologii wytwarzania: normowanie czasu, czas jednostkowy operacji, roboczogodzina
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obszaru MEC.9 dotyczące kalkulacji kosztów i wyceny produkcji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego