KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 22.
Trawienie białek przy udziale pepsyny w przewodzie pokarmowym zwierząt monogastrycznych odbywa się w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pepsyna jest proteolitycznym enzymem soku żołądkowego i działa w kwaśnym środowisku. Dlatego trawienie białek z jej udziałem zachodzi w żołądku. W dwunastnicy i jelicie czczym dominują inne enzymy (głównie pochodzenia trzustkowego), a w jamie ustnej nie działa pepsyna.

Pełne wyjaśnienie:

Pepsyna to enzym trawiący białka (proteaza), charakterystyczny dla soku żołądkowego. Jej działanie jest związane z warunkami panującymi w żołądku, przede wszystkim z kwaśnym środowiskiem, które sprzyja aktywności tego enzymu. Z tego powodu miejsce trawienia białek "przy udziale pepsyny" należy wiązać właśnie z żołądkiem, a nie z jelitem cienkim czy jamą ustną.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: żołądku?
W żołądku zachodzi etap trawienia białek oparty o enzymy żołądkowe. To tutaj białka są wstępnie rozkładane, a pepsyna pełni w tym procesie kluczową rolę. Pytanie wskazuje konkretnie enzym (pepsynę), więc odpowiedź wynika z przypisania enzymu do odcinka przewodu pokarmowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Dwunastnica – to początkowy odcinek jelita cienkiego, gdzie mieszają się treści pokarmowe z sokiem trzustkowym i żółcią. Zachodzi tam intensywne trawienie, ale dominują enzymy inne niż pepsyna (szczególnie pochodzenia trzustkowego). Wskazanie dwunastnicy jest częstą pomyłką, gdy ktoś myli "główne trawienie" z "trawieniem pepsyną".
  • Jelito czcze – w tym odcinku odbywa się dalsze trawienie i przede wszystkim wchłanianie, ale nadal nie jest to miejsce, które wiąże się z działaniem pepsyny jako enzymu soku żołądkowego.
  • Jama gębowa – jest miejscem mechanicznego rozdrabniania i mieszania paszy/pokarmu ze śliną. W kontekście enzymów kojarzy się raczej z trawieniem węglowodanów (w zależności od gatunku), natomiast pepsyna nie działa w jamie ustnej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się nazwa konkretnego enzymu, najpierw przypisz go do narządu/gruczołu (żołądek, trzustka, jelito), a dopiero potem wybierz odcinek przewodu pokarmowego. To ogranicza pomyłki wynikające z ogólnego skojarzenia, że "jelito cienkie trawi wszystko".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pepsyna to enzym proteolityczny, czyli rozkładający białka na krótsze łańcuchy (peptydy). Jest związana z sokiem żołądkowym i działa w środowisku kwaśnym. W praktyce oznacza to, że odpowiada za ważny etap wstępnego trawienia białek u zwierząt monogastrycznych.
Pepsyna działa w żołądku. Pytania egzaminacyjne często wiążą ten enzym z miejscem działania soku żołądkowego. Jelito cienkie (dwunastnica i jelito czcze) jest kluczowe dla dalszego trawienia i wchłaniania, ale nie jest typowym miejscem działania pepsyny.
W zadaniu podano konkretny enzym: pepsynę. Ten enzym jest elementem soku żołądkowego i jest kojarzony z trawieniem białek w żołądku. Jeśli w odpowiedziach są odcinki jelita, to zwykle dotyczą innych enzymów (np. trzustkowych), a nie pepsyny.
Tak, w dwunastnicy zachodzi intensywne trawienie białek, ale typowo z udziałem enzymów dopływających z trzustki oraz enzymów jelitowych. To częsta pułapka: "białka trawi się w jelicie" nie oznacza, że robi to pepsyna. Pytanie dotyczy miejsca trawienia z udziałem pepsyny.
Najprościej: gdy widzisz pepsynę, myśl "żołądek". Gdy pojawiają się enzymy kojarzone z sokiem trzustkowym, myśl "dwunastnica/jelito cienkie". W zadaniach testowych kluczem jest przypisanie enzymu do narządu, a dopiero potem do odcinka przewodu pokarmowego.
Zwierzęta monogastryczne to gatunki z żołądkiem jednokomorowym. W nauczaniu rolniczym często przeciwstawia się je przeżuwaczom. W kontekście trawienia oznacza to inny przebieg rozkładu paszy i inne kluczowe miejsca działania enzymów, m.in. pepsyny w żołądku.
Najczęściej: wybór dwunastnicy lub jelita czczego na zasadzie skojarzenia, że "tam jest trawienie". Drugi błąd to pominięcie słów "przy udziale pepsyny" i odpowiadanie na pytanie o trawienie białek ogólnie. Warto zawsze podkreślić w treści nazwę enzymu.
W szkolnym ujęciu rozkład białek kojarzony z pepsyną zaczyna się w żołądku, czyli po etapie pobrania i wstępnej obróbki pokarmu w jamie ustnej. W dalszych odcinkach przewodu pokarmowego trawienie białek jest kontynuowane innymi enzymami.
Nie. Jama ustna służy głównie do pobrania, rozdrabniania i mieszania pokarmu ze śliną. Pepsyna jest enzymem związanym z sokiem żołądkowym i nie jest typowo aktywna w jamie ustnej. Dlatego "jama gębowa" jest w tym pytaniu dystraktorem.
Ułóż prostą mapę: narząd → wydzielina → enzym → co trawi. Np. żołądek → sok żołądkowy → pepsyna → białko. Trzustka → sok trzustkowy → enzymy trawienne → dalsze trawienie w dwunastnicy. Takie skojarzenia pomagają szybko rozwiązywać testy ROL.10.
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Pepsyna jest proteolitycznym enzymem soku żołądkowego i działa w kwaśnym środowisku."

Źródła:

  • Merck Veterinary Manual (online): sekcja dotycząca fizjologii przewodu pokarmowego / trawienia białek i roli pepsyny (strona o trawieniu/enzymach), https://www.merckvetmanual.com/ - accessed 2026-02-18
  • Encyclopaedia Britannica: hasło "pepsin" (informacja o enzymie żołądkowym trawiącym białka), https://www.britannica.com/science/pepsin - accessed 2026-02-18
  • NCBI Bookshelf (StatPearls): opracowanie dotyczące pepsyny i jej roli w żołądku, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Rozdziały z fizjologii trawienia w podręcznikach weterynaryjnych/zootechnicznych dotyczące enzymów żołądkowych i jelitowych
  • Materiały dydaktyczne z żywienia zwierząt dotyczące trawienia białek i roli pH
  • Wiarygodne kompendia weterynaryjne online opisujące funkcje żołądka i soku żołądkowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego