KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2019 (test 2)

PYTANIE NR 40.
Trzy jednakowe grzałki oporowe o danych: PN = 2000 W i UN = 230 V połączono w gwiazdę i zasilono z sieci 230/400 V. Podaj wartość natężenia prądu w przewodach zasilających ten układ.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla jednej grzałki: PN=2000 W przy UN=230 V, więc prąd fazowy I=P/U=2000/230≈8,7 A. Przy połączeniu w gwiazdę w sieci 230/400 V każda grzałka jest zasilana napięciem fazowym 230 V, a prąd liniowy w przewodach zasilających jest równy prądowi fazowemu.

Pełne wyjaśnienie:

Grzałka oporowa jest (w przybliżeniu) odbiornikiem rezystancyjnym, więc do obliczeń prądu można użyć zależności mocy czynnej: P = U · I (dla prądu stałego lub dla obciążenia czysto rezystancyjnego w AC, gdzie cosφ≈1).

W zadaniu podano dane pojedynczej grzałki: PN=2000 W oraz UN=230 V. Zatem prąd znamionowy jednej grzałki wynosi:

I = P / U = 2000 W / 230 V ≈ 8,70 A.

Kluczowe jest poprawne odczytanie, co oznacza "sieć 230/400 V" oraz "połączenie w gwiazdę". W typowej sieci trójfazowej 230/400 V napięcie fazowe (między przewodem fazowym a neutralnym) wynosi 230 V, a napięcie międzyfazowe (liniowe) wynosi 400 V. W połączeniu gwiazda każdy element (tu: każda grzałka) jest włączony między fazę a punkt wspólny (zwykle neutralny), czyli jest zasilany napięciem fazowym 230 V. To oznacza, że każda grzałka pracuje dokładnie przy swoim napięciu znamionowym UN=230 V.

W układzie symetrycznym połączonym w gwiazdę zachodzi zależność: Iliniowy = Ifazowy. Skoro prąd jednej grzałki (prąd fazowy) wynosi ok. 8,7 A, to taki sam prąd popłynie w każdym z przewodów zasilających (fazowych).

  • Odpowiedź "8,7 A" jest poprawna, bo wynika bezpośrednio z P/U dla pojedynczej grzałki pracującej przy 230 V oraz z faktu, że w gwieździe prąd liniowy równa się fazowemu.
  • Odpowiedź "5,0 A" bywa skutkiem użycia nieprawidłowego napięcia lub pomylenia zależności dla mocy trójfazowej bez analizy, że dane znamionowe dotyczą jednego elementu.
  • Odpowiedź "15,1 A" może wynikać z błędnego przeliczenia mocy całkowitej lub niepoprawnego łączenia zależności gwiazda/trójkąt.
  • Odpowiedź "26,1 A" typowo pojawia się po pomyleniu wielkości fazowych i liniowych albo po przyjęciu, że prąd "sumuje się" w przewodzie zasilającym, co w symetrycznej gwieździe nie zachodzi w ten sposób.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze ustal najpierw, jakie napięcie jest na pojedynczym odbiorniku w danym sposobie połączenia (gwiazda/trójkąt), a dopiero potem licz prąd.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dla odbiornika rezystancyjnego (grzałki) zwykle przyjmuje się cosφ≈1, więc prąd liczysz ze wzoru I = P / U. Podstaw moc w watach i napięcie w woltach, a wynik otrzymasz w amperach. To najszybsza metoda w zadaniach egzaminacyjnych.
Oznacza dwa napięcia: 230 V to napięcie fazowe (między fazą a przewodem neutralnym), a 400 V to napięcie międzyfazowe (między dwiema fazami). W zadaniach z gwiazdą najczęściej wykorzystuje się 230 V, bo elementy są zasilane faza–neutralny.
W gwieździe każdy element jest podłączony między przewód fazowy a punkt wspólny (często neutralny). To jest zasilanie "fazowe", więc na elemencie występuje napięcie fazowe 230 V. Napięcie 400 V występuje między fazami i dotyczy np. połączenia w trójkąt.
W układzie symetrycznym połączonym w gwiazdę zachodzi prosta reguła: prąd liniowy jest równy prądowi fazowemu. Czyli prąd płynący w przewodzie zasilającym daną fazę jest taki sam jak prąd płynący przez element podłączony do tej fazy.
Dla sieci trójfazowej zachodzi relacja: Uliniowe = √3 · Ufazowe. W sieci 230/400 V oznacza to, że 400 V jest napięciem międzyfazowym, a 230 V fazowym. To pomaga dobrać właściwe U do obliczeń prądu.
Nie jest to konieczne, jeśli pytanie dotyczy prądu w przewodach zasilających w gwieździe. Wystarczy policzyć prąd jednej grzałki z P/U, bo w gwieździe przy obciążeniu symetrycznym prąd liniowy równa się prądowi fazowemu. Moc całkowita jest przydatna w innych typach pytań.
Najczęstsze pomyłki to: podstawienie 400 V zamiast 230 V, użycie wzoru trójfazowego bez sprawdzenia, czy dane dotyczą jednego elementu, oraz mylenie relacji prądów (w gwieździe Il=If, a w trójkącie jest inaczej). Zawsze zacznij od analizy połączenia.
Ten wzór stosuje się do mocy całkowitej układu trójfazowego (dla wielkości liniowych) i zwykle przy założeniu obciążenia symetrycznego. W zadaniach, gdzie podano parametry pojedynczego odbiornika w gwieździe, często prościej i bezpieczniej jest liczyć prąd z P/U dla jednego elementu.
Możesz oszacować: 2000 W przy 230 V to mniej więcej 2000/200 ≈ 10 A, więc wynik rzędu 8–10 A jest logiczny. Jeśli wychodzi kilkadziesiąt amperów, prawdopodobnie użyto złego napięcia albo pomylono zależności gwiazda/trójkąt.
Tak, bo w obiektach gazowniczych spotyka się urządzenia zasilane elektrycznie (np. elementy grzewcze, automatyka, zasilacze). Umiejętność obliczenia prądu pomaga dobrać przewody i zabezpieczenia oraz ocenić obciążenie rozdzielnicy. To wspiera bezpieczną eksploatację infrastruktury.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dla jednej grzałki: PN=2000 W przy UN=230 V, więc prąd fazowy I=P/U=2000/230≈8,7 A.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Układ gwiazdy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Uk%C5%82ad_gwiazdy (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Prąd trójfazowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%85d_tr%C3%B3jfazowy (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki z elektrotechniki: obwody prądu przemiennego i trójfazowego (działy o połączeniu gwiazda/trójkąt)
  • Zadania rachunkowe z elektrotechniki: moc i prąd w układach 3-fazowych
  • Materiały dydaktyczne o sieci 230/400 V i oznaczeniach Ufaz/Uliniowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego