KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2022 (test 3)

PYTANIE NR 16.
Typowym zadaniem elementu, którego widok i schemat podłączenia przedstawiono na ilustracjach, jest regulacja
Ilustracja przedstawia falownik marki Astraada, model AS21DRV20C4, oraz schemat jego podłączenia do silnika trójfazowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Regulacja prędkości obrotowej silnika jest typowym zadaniem elementów sterowania napędem (np. układów zmiany parametrów zasilania silnika). Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych dziedzin regulacji: temperatury w układach grzewczych/pompowych, mocy grzałki oraz natężenia światła (ściemnianie).

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa jest odpowiedź: "prędkości obrotowej silnika", ponieważ w mechatronice bardzo często spotyka się elementy, których podstawowym celem jest sterowanie pracą napędu. Taki element, rozpoznawany po widoku i schemacie podłączenia, bywa stosowany do zmiany parametrów zasilania silnika tak, aby uzyskać inną prędkość obrotową (np. wolniej/szybciej), a czasem także łagodny rozruch i zatrzymanie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "temperatury sterowanej pompy" – regulacja temperatury dotyczy zwykle układów grzewczych/chłodniczych i wykorzystuje czujniki temperatury oraz regulator (np. termostat/sterownik). Pompa może być elementem wykonawczym, ale sama regulacja temperatury to inny typ funkcji i inny typ aparatury.
  • "poboru mocy przez grzałkę" – sterowanie mocą grzałki polega na regulacji energii cieplnej dostarczanej do obiektu (np. przez zmianę wysterowania elementu mocy). To nie jest typowe zadanie elementów kojarzonych ze sterowaniem prędkością silnika.
  • "natężenia światła" – regulacja natężenia światła (ściemnianie) dotyczy obwodów oświetleniowych i charakterystycznych rozwiązań dla źródeł światła. Choć również wykorzystuje elementy regulacyjne, cel i kontekst (oświetlenie) jest inny niż sterowanie napędem.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach z ilustracją warto najpierw ustalić, czy schemat połączeń sugeruje obwód napędowy (silnik) czy obwód grzewczy/oświetleniowy. Dopiero potem dobiera się regulowany parametr: prędkość, temperatura, moc lub natężenie światła.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To celowe sterowanie prędkością pracy napędu (wolniej/szybciej) zgodnie z potrzebą procesu. W praktyce oznacza dobór i ustawienie elementu sterującego tak, aby silnik miał żądaną prędkość, np. w przenośnikach, mieszadłach czy wentylatorach.
Patrz na obciążenie i zaciski: układ napędowy będzie odnosił się do silnika (napęd), a układ oświetleniowy do obwodu lampy/źródła światła. W pytaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozpoznanie, czy element "pracuje" z silnikiem, czy z oświetleniem.
Regulacja temperatury opiera się na pomiarze temperatury czujnikiem i utrzymaniu jej na zadanym poziomie, zwykle przez sterowanie grzaniem/chłodzeniem. Regulacja prędkości dotyczy napędu i steruje pracą silnika. To różne wielkości fizyczne i typowe układy wykonawcze.
Najczęściej spotkasz regulację prędkości i momentu w napędach, położenia w układach pozycjonowania, ciśnienia i przepływu w pneumatyce/hydraulice oraz temperatury w układach grzania/chłodzenia. Na egzaminie ważne jest przypisanie elementu do właściwej wielkości.
Może, bo oba mogą mieć elementy mocy i podobne obudowy. Dlatego nie wolno zgadywać po samym wyglądzie: trzeba odnieść się do schematu podłączenia i do tego, z jakim odbiornikiem pracuje układ (silnik vs grzałka) oraz jaki parametr ma być regulowany.
Najczęstsze są: zgadywanie po kształcie obudowy, ignorowanie oznaczeń zacisków oraz mylenie funkcji podobnych regulatorów (np. mocy i prędkości). Pomaga metoda: najpierw rozpoznaj odbiornik (silnik/grzałka/lampa), potem wybierz regulowaną wielkość.
Ćwicz na krótkich schematach: rozpoznawaj, co jest obciążeniem i jakie są zaciski zasilania/wyjścia. Warto też porównywać typowe aplikacje: napęd (silnik), ogrzewanie (grzałka), oświetlenie (lampa) i automatyka procesu (czujniki + regulator).
Gdy proces wymaga zmiennego tempa pracy, np. zmiana wydajności przenośnika, dostosowanie obrotów mieszadła do lepkości medium, ograniczenie hałasu wentylatora lub dopasowanie prędkości posuwu w maszynie. To typowe zadania w systemach mechatronicznych.
Jeśli schemat i opis elementu wskazują na sterowanie napędem, wybierasz parametr typowy dla napędów, czyli prędkość obrotową. Pompa bywa napędzana silnikiem, ale "regulacja temperatury" odnosi się do procesu cieplnego i wymaga czujnika temperatury oraz logiki regulacji.
Nie zawsze. W praktyce spotyka się sterowanie bez bezpośredniego pomiaru (ustawienie wartości zadanej i praca "otwartą pętlą") oraz układy z czujnikiem prędkości/enkoderem (sprzężenie zwrotne). Na egzaminie zwykle chodzi o rozpoznanie funkcji elementu, nie o detal algorytmu.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Regulacja prędkości obrotowej silnika jest typowym zadaniem elementów sterowania napędem (np. układów zmiany parametrów zasilania silnika)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z napędów elektrycznych dla techników/mechatroników (dział: regulacja prędkości)
  • Karty katalogowe i instrukcje montażu typowych regulatorów/sterowników napędów (sekcja: zastosowanie i schemat połączeń)
  • Zestawy ćwiczeń z rozpoznawania elementów automatyki na podstawie symboli i schematów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego