KWALIFIKACJA MED10 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 26.
U pacjenta po amputacji powyżej stawu kolanowego zmniejszenie przykurczów w stawie biodrowym osiąga się przez połączenie masażu klasycznego z ćwiczeniami wzmacniającymi mięśnie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po amputacji uda kikut ma tendencję do ustawiania się w zgięciu i odwiedzeniu w stawie biodrowym, co sprzyja przykurczom zgięciowo-odwodzeniowym. Aby je zmniejszać, wzmacnia się mięśnie działające przeciwnie do tego ustawienia, czyli prostowniki i przywodziciele biodra.

Pełne wyjaśnienie:

Po amputacji powyżej stawu kolanowego (amputacji uda) bardzo często obserwuje się niekorzystną tendencję ustawienia kikuta: zgięcie i odwiedzenie w stawie biodrowym (często także z rotacją zewnętrzną). Taka pozycja sprzyja powstawaniu przykurczów zgięciowo-odwodzeniowych, które później utrudniają prawidłowe zaprotezowanie oraz naukę chodu.

Dlatego w postępowaniu usprawniającym dąży się do utrzymania pełnej ruchomości biodra i do przeciwdziałania temu ustawieniu. Zasada jest prosta: wzmacnia się mięśnie antagonistyczne wobec tych, które "ściągają" kończynę do przykurczu.

Skoro problemem jest zgięcie i odwiedzenie, to wzmacnianie powinno obejmować:

  • prostowniki stawu biodrowego (przeciwdziałają zgięciu),
  • przywodziciele uda (przeciwdziałają odwiedzeniu).

To uzasadnia wybór odpowiedzi: prostowniki i przywodziciele uda.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Zginacze i przywodziciele uda – zginacze biodra nasilają ustawienie zgięciowe, czyli mogą utrwalać przykurcz zamiast mu zapobiegać.
  • Prostowniki i odwodziciele uda – odwodziciele sprzyjają ustawieniu odwiedzeniowemu, więc ich wzmacnianie nie jest kierunkiem typowym dla redukcji przykurczu zgięciowo-odwodzeniowego.
  • Zginacze i odwodziciele uda – obie grupy działają zgodnie z kierunkiem niekorzystnego ustawienia (zgięcie + odwiedzenie), więc mogą pogarszać problem.

W praktyce masaż klasyczny może być łączony z kinezyterapią: pobudzająco pracuje się na grupach przeznaczonych do wzmacniania, a rozluźniająco na grupach z tendencją do wzmożonego napięcia (zginacze i odwodziciele). Ważne jest też prawidłowe ułożenie pacjenta, aby nie utrwalać zgięcia i odwiedzenia biodra.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ograniczenie ruchu wynikające z utrwalenia ustawienia biodra w zgięciu i odwiedzeniu. Po amputacji uda kikut często samoczynnie układa się w tej pozycji, a brak korekcji (ułożenie, ćwiczenia, masaż) może utrwalić skrócenie tkanek i utrudnić późniejsze protezowanie.
Bo typową tendencją jest ustawienie biodra w zgięciu. Prostowniki biodra działają przeciwnie do zgięcia, więc ich wzmacnianie pomaga "wyprowadzać" kończynę z niekorzystnej pozycji, ułatwia utrzymanie wyprostu i zmniejsza ryzyko utrwalenia przykurczu.
Po amputacji uda często pojawia się ustawienie odwiedzeniowe. Przywodziciele są antagonistami odwodzicieli, więc ich wzmacnianie przeciwdziała odwiedzeniu kikuta i wspiera utrzymanie osiowości w biodrze. To ma znaczenie dla późniejszego dopasowania protezy i nauki chodu.
Ogólna zasada: rozluźnia się grupy z tendencją do nadmiernego napięcia i skrócenia, a pobudza te, które mają przeciwdziałać przykurczowi. W tym przypadku często rozluźnia się zginacze i odwodziciele, a pobudza i wzmacnia prostowniki oraz przywodziciele biodra.
Najczęściej myli się grupy mięśni: wybiera się do wzmacniania zginacze lub odwodziciele, mimo że to one sprzyjają ustawieniu przykurczowemu. Drugim błędem jest utrwalanie złego ułożenia (długie siedzenie ze zgiętym biodrem), co niweluje efekty ćwiczeń i masażu.
W praktyce klinicznej często wprowadza się kinezyterapię stopniowo: od ćwiczeń czynnych wolnych, potem z oporem, gdy stan tkanek na to pozwala. Dobór obciążenia powinien być bezpieczny dla rany i kikuta oraz ukierunkowany na cel funkcjonalny, m.in. wzmocnienie prostowników i przywodzicieli biodra.
Ułożenie może albo zapobiegać, albo utrwalać przykurcze. Długie przebywanie w pozycji zgięciowej biodra (np. siedzenie) sprzyja skracaniu zginaczy. Stosuje się pozycje i zabezpieczenia ograniczające zgięcie i odwiedzenie (np. odpowiednie leżenie, kontrola ustawienia kikuta), aby nie utrwalać deformacji.
Nieleczone przykurcze ograniczają zakres ruchu biodra, utrudniają dopasowanie i użytkowanie protezy oraz pogarszają wzorzec chodu. Mogą prowadzić do kompensacji w kręgosłupie i miednicy, a w konsekwencji do przeciążeń i dolegliwości bólowych. Profilaktyka jest kluczowa już na etapie przedprotezowym.
Tak. Najpierw identyfikuje się dominujące ustawienie przykurczowe (np. zgięcie i odwiedzenie). Następnie dobiera się antagonistów tych ruchów do wzmacniania (odpowiednio: prostowniki i przywodziciele). To prosta reguła egzaminacyjna, ale w praktyce zawsze uwzględnia się też stan pacjenta i gojenie.
Ucz się schematem: typowa deformacja → cel terapii → mięśnie do wzmocnienia/rozluźnienia. Do amputacji uda zapamiętaj: tendencja do zgięcia i odwiedzenia biodra, więc wzmacnianie prostowników i przywodzicieli. W odpowiedziach testowych szukaj par mięśni działających przeciwnie do przykurczu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że po amputacji uda kikut ma tendencję do ustawiania się w zgięciu i odwiedzeniu w stawie biodrowym, co sprzyja przykurczom zgięciowo-odwodzeniowym.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kinezyterapii po amputacjach (skrypty szkoły/uczelni, dział: amputacje uda)
  • Atlas anatomii funkcjonalnej stawu biodrowego (grupy mięśniowe i ich funkcje)
  • Notatki z metodyki masażu klasycznego: masaż pobudzający vs rozluźniający

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego