Odleżyny powstają najczęściej tam, gdzie długotrwały ucisk (często wraz z tarciem i siłami ścinającymi) upośledza ukrwienie tkanek. Kluczowe jest powiązanie pozycji ułożeniowej z tym, które wyniosłości kostne rzeczywiście opierają się o podłoże.
W ułożeniu na boku typowe punkty największego nacisku to:
- małżowina uszna – ucho znajduje się bezpośrednio między głową a podłożem, zwłaszcza przy niedostatecznym podparciu,
- krętarz kości udowej – boczna część biodra jest jednym z głównych punktów podporu w leżeniu na boku,
- okolica kostki bocznej – boczna część stawu skokowego może być uciskana przez podłoże lub przez kontakt jednej kończyny z drugą.
Odpowiedź z tym zestawem miejsc jest więc zgodna z zasadą: odleżyny pojawiają się tam, gdzie ciało opiera się na twardych strukturach kostnych.
Pozostałe propozycje są mniej trafne, bo mieszają pozycje:
- Wskazanie kości krzyżowej jest typowe głównie dla leżenia na plecach, a nie dla stabilnego ułożenia bocznego.
- Wskazanie potylicy i pięt również pasuje przede wszystkim do ułożenia na plecach, gdzie te okolice są często punktami podporu.
- Guzy kulszowe są szczególnie narażone przy długim siedzeniu (ucisk w okolicy pośladków), a nie w klasycznym leżeniu na boku; natomiast okolice twarzy (żuchwa, kość jarzmowa) zależą od specyficznego ułożenia i nie są podstawowym, "podręcznikowym" zestawem dla pozycji bocznej.
W praktyce opiekun powinien łączyć tę wiedzę z profilaktyką: regularną zmianą pozycji, odciążaniem (poduszki/klin między kolana i przy kostkach), kontrolą zaczerwienień oraz dbaniem o suchość i kondycję skóry w miejscach narażonych.
