KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 20.
U prawidłowo rozwijającej się do 6-go miesiąca życia dziewczynki nastąpił regres społeczny i psychomotoryczny, przestał zwiększać się obwód głowy, nastąpiła utrata celowego użycia rąk i stereotypie ruchowe. Objawy te wskazują na wystąpienie zespołu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis pasuje do zespołu Retta: po początkowo prawidłowym rozwoju pojawia się regres społeczny i psychomotoryczny, zatrzymuje się przyrost obwodu głowy oraz dochodzi do utraty celowego użycia rąk i stereotypii. Zespoły Downa, Pataua i Klinefeltera nie mają typowego obrazu takiego późnego regresu z charakterystycznymi ruchami rąk.

Pełne wyjaśnienie:

W przedstawionym opisie kluczowe są elementy tworzące charakterystyczny wzorzec kliniczny: dziecko rozwija się prawidłowo przez pierwsze miesiące życia, a następnie pojawia się regres (utrata wcześniej nabytych umiejętności) w sferze społecznej i psychomotorycznej. Dodatkowo wskazano, że przestaje zwiększać się obwód głowy, co sugeruje zaburzenie tempa wzrastania głowy w stosunku do norm rozwojowych.

Szczególnie istotne są także utrata celowego użycia rąk oraz stereotypie ruchowe (powtarzalne, mimowolne wzorce ruchów). Taki zestaw objawów jest typowo kojarzony z zespołem Retta, który w klasycznym przebiegu ujawnia się po okresie pozornie prawidłowego rozwoju.

  • Dlaczego "Retta"? Ponieważ łączy w sobie: (1) prawidłowy rozwój wczesny, (2) następczy regres, (3) zatrzymanie przyrostu obwodu głowy, (4) utratę celowego użycia rąk i (5) stereotypie ruchowe — to zestaw bardzo charakterystyczny.
  • Dlaczego "Downa" nie pasuje? Zespół Downa zwykle wiąże się z widocznymi cechami dysmorfii i globalnym opóźnieniem rozwoju od wczesnych etapów, a nie z typowym scenariuszem: prawidłowy start i późniejszy wyraźny regres z utratą funkcji rąk.
  • Dlaczego "Pataua" nie pasuje? W zespole Pataua często występują liczne wady wrodzone i ciężkie zaburzenia rozwoju ujawniające się bardzo wcześnie. Obraz "prawidłowo do 6. miesiąca, potem regres i stereotypie rąk" nie jest dla niego typowy.
  • Dlaczego "Klinefeltera" nie pasuje? Zespół Klinefeltera dotyczy osób płci męskiej i zwykle bywa rozpoznawany później (np. w okresie dojrzewania) w związku z cechami hipogonadyzmu i płodności, a nie jako wczesnoniemowlęcy regres psychomotoryczny u dziewczynki.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się jednocześnie "regres po prawidłowym rozwoju", "zatrzymanie przyrostu obwodu głowy" oraz "stereotypie rąk/utrata funkcji rąk", to jest to bardzo silny trop do rozpoznania zespołu Retta.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Regres rozwojowy to utrata wcześniej nabytych umiejętności (np. kontaktu, gestów, sprawności ruchowej), a nie tylko wolniejsze tempo nauki. W opiece nad dzieckiem jest to sygnał alarmowy, który wymaga szybkiej konsultacji lekarskiej i dokładnego opisu: co zanikło, kiedy i w jakich okolicznościach.
Obwód głowy odzwierciedla tempo wzrastania mózgu w pierwszych latach życia. Jeśli przyrost wyhamowuje, może to wskazywać na zaburzenia neurorozwojowe. Dla opiekunki ważne jest systematyczne notowanie pomiarów (z datą) i porównywanie ich z siatkami centylowymi, a nie ocena "na oko".
W testach często pojawiają się: prawidłowy wczesny rozwój, a potem regres, utrata celowego użycia rąk oraz stereotypie ruchowe rąk. Często dołącza informacja o wyhamowaniu przyrostu obwodu głowy. Taki "pakiet" objawów zwykle ma wskazywać na konkretną jednostkę.
Nie. Stereotypie mogą występować w różnych zaburzeniach neurorozwojowych i w różnym kontekście. Kluczowe jest, czy współistnieje regres, utrata funkcji (np. celowego użycia rąk) oraz inne objawy. Na egzaminie trzeba analizować cały obraz, a nie pojedyncze zachowanie.
Zespół Downa zwykle wiąże się z widocznymi cechami i opóźnieniem rozwoju od wczesnego okresu, a nie z typowym schematem "prawidłowo przez kilka miesięcy i potem regres". Zespół Retta w opisach testowych częściej podkreśla utracone umiejętności oraz specyficzne stereotypie rąk.
Jak najszybciej, gdy pojawia się utrata nabytych umiejętności, wyraźne pogorszenie kontaktu, zmiana jakości ruchów (np. narastające stereotypie) lub niepokojące zmiany w rozwoju fizycznym (np. wyhamowanie przyrostu obwodu głowy). W praktyce liczy się szybkie działanie i precyzyjna obserwacja.
Najlepiej opisywać fakty i zmiany w czasie: "wcześniej chwytała zabawki, a od około 2 tygodni nie sięga i często wykonuje powtarzalne ruchy rękami", "kontakt wzrokowy się pogorszył". Następnie wskazać potrzebę konsultacji: "To wymaga oceny przez lekarza, bo jest to zmiana w rozwoju". Bez używania nazw chorób.
Najczęściej wybiera się "najbardziej znany" zespół (np. Downa) bez sprawdzenia, czy pasuje mechanizm objawów. Częstym błędem jest też ignorowanie słów-kluczy: regres, utrata funkcji rąk, stereotypie i zatrzymanie przyrostu obwodu głowy. Warto podkreślać te elementy w analizie treści.
Tak, bywa istotna. Niektóre zespoły dotyczą określonej płci lub mają inny typowy obraz w zależności od płci. W zadaniach egzaminacyjnych płeć może być celowo podana jako warunek rozstrzygający. Dlatego zawsze warto sprawdzić, czy odpowiedź jest zgodna z informacją "dziewczynka/chłopiec".
Ucz się wzorców: kamienie milowe rozwoju, co oznacza regres, oraz jakie objawy są "czerwonymi flagami". Trenuj różnicowanie podobnych opisów: opóźnienie od urodzenia vs. prawidłowy start i utrata umiejętności. Pomaga też tworzenie krótkich notatek: objaw + możliwe kierunki diagnostyczne.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zespoły Downa, Pataua i Klinefeltera nie mają typowego obrazu takiego późnego regresu z charakterystycznymi ruchami rąk.

Źródła:

  • World Health Organization, ICD-10: F84.2 Rett syndrome (Klasyfikacja ICD-10, rozdział zaburzeń rozwoju psychicznego) – wersja ICD-10 online WHO
  • GeneReviews: "MECP2-Related Disorders / Rett Syndrome" (NCBI Bookshelf), https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (dostęp 2026-02-27)
  • Orphanet: hasło chorobowe "Rett syndrome", https://www.orpha.net/ (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • ICD-10 – klasyfikacja zaburzeń rozwojowych (hasła dotyczące zespołu Retta)
  • GeneReviews: opracowania przeglądowe o zespołach genetycznych i neurorozwojowych
  • Orphanet: opisy chorób rzadkich (profil objawów, przebieg, diagnostyka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego