KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 24.
U prawidłowo rozwijającej się do 6. miesiąca życia dziewczynki nastąpił regres społeczny i psychomotoryczny, przestał zwiększać się obwód głowy, nastąpiła utrata celowego użycia rąk i stereotypie ruchowe. Objawy te wskazują na wystąpienie zespołu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zestaw objawów: prawidłowy rozwój do ok. 6. miesiąca, następnie regres społeczny i psychomotoryczny, zatrzymanie przyrostu obwodu głowy, utrata celowego użycia rąk oraz stereotypie ruchowe jest typowy dla zespołu Retta.
Pozostałe zespoły zwykle dają inne, często wrodzone i wcześniejsze manifestacje.

Pełne wyjaśnienie:

Opis w pytaniu wskazuje na zespół Retta, ponieważ kluczowe jest tu połączenie kilku cech naraz oraz ich kolejność w czasie:

  • początkowo prawidłowy rozwój (do ok. 6. miesiąca), a potem wyraźny regres społeczny i psychomotoryczny,
  • zatrzymanie przyrostu obwodu głowy (w praktyce jest to ważna "czerwona flaga" w obserwacji rozwoju),
  • utrata celowego użycia rąk (dziecko przestaje używać rąk w sposób funkcjonalny, celowy),
  • stereotypie ruchowe (powtarzalne, schematyczne ruchy, często dotyczące rąk).

Taki zestaw objawów jest charakterystyczny dla zespołów neurorozwojowych przebiegających z regresem, a wśród podanych odpowiedzi najlepiej pasuje właśnie zespół Retta, typowo opisywany u dziewczynek.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "Downa": w zespole Downa zwykle obserwuje się cechy obecne od urodzenia (np. typowe cechy dysmorfii, obniżone napięcie mięśniowe, opóźnienie rozwoju), a nie klasyczny scenariusz: prawidłowy start i nagły regres z utratą funkcji rąk oraz stereotypiami.
  • "Pataua": zespół Pataua jest ciężkim zespołem wrodzonym z licznymi wadami rozwojowymi i bardzo wczesną manifestacją problemów; opis "regres po kilku miesiącach prawidłowego rozwoju" nie jest dla niego typowy.
  • "Klinefeltera": dotyczy chłopców (związany z chromosomami płci) i zwykle ujawnia się innym profilem trudności; już sama informacja "dziewczynka" czyni tę odpowiedź nieadekwatną.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się triada: regres + utrata celowego użycia rąk + stereotypie oraz informacja o dziewczynce i zahamowaniu przyrostu obwodu głowy, to jest to bardzo silny kierunek diagnostyczny na zespół Retta. W opiece nad dzieckiem najważniejsze jest nie "stawianie diagnozy", lecz szybkie zauważenie regresu i skierowanie rodziny do lekarza/specjalistów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Regres psychomotoryczny to utrata wcześniej nabytych umiejętności (np. kontaktu wzrokowego, chwytania, gaworzenia), a nie tylko wolniejsze tempo rozwoju. W opiece nad dzieckiem to sygnał alarmowy wymagający konsultacji lekarskiej i oceny rozwoju, bo może wskazywać na chorobę neurorozwojową.
Najczęściej podkreśla się: prawidłowy początek rozwoju, potem regres, utrata celowego użycia rąk oraz stereotypie ruchowe rąk. Często pojawia się też zahamowanie przyrostu obwodu głowy i narastające trudności komunikacyjne.
Obwód głowy jest pośrednim wskaźnikiem wzrastania mózgu. Jeśli przyrost obwodu głowy wyhamowuje lub przestaje postępować zgodnie z siatkami centylowymi, może to sugerować problem neurorozwojowy. W praktyce opiekun powinien zgłosić takie obserwacje rodzicom i zachęcić do kontroli pediatrycznej.
W wielu opisach klinicznych zwraca się uwagę, że przez pierwsze miesiące rozwój może wydawać się prawidłowy, a następnie pojawia się wyraźny regres. Dlatego ważne jest obserwowanie zmiany trendu: dziecko nie tylko "rozwija się wolniej", ale traci to, co potrafiło, i pojawiają się nowe, powtarzalne ruchy.
Opóźnienie oznacza, że dziecko zdobywa umiejętności wolniej, ale jednak stopniowo idzie do przodu. Regres oznacza, że dziecko przestaje używać umiejętności, które już miało (np. przestaje celowo chwytać, traci zainteresowanie kontaktem). Regres zawsze wymaga pilnej konsultacji.
Nie. Zespół Klinefeltera jest związany z zaburzeniami chromosomów płci i dotyczy mężczyzn. Dlatego w pytaniach egzaminacyjnych informacja o płci dziecka bywa kluczową wskazówką do odrzucenia tej opcji, niezależnie od innych objawów.
W zespole Downa typowe są trudności i opóźnienia obecne od wczesnego okresu życia, ale scenariusz: prawidłowy start i później wyraźna utrata celowych czynności rąk ze stereotypiami jest bardziej charakterystyczny dla zaburzeń z regresem, takich jak zespół Retta.
W praktyce alarmujące są: utrata umiejętności, pojawienie się stereotypii, wyraźne pogorszenie kontaktu społecznego, brak postępów w komunikacji oraz niepokojące zmiany w rozwoju motoryki. Opiekun powinien opisywać fakty z obserwacji (co się zmieniło i od kiedy), bez samodzielnego diagnozowania.
Częsty błąd to wybór "najbardziej znanego" zespołu bez analizy objawów i czasu ich pojawienia się. Inną pułapką jest ignorowanie informacji o płci dziecka. Pomaga strategia: 1) oś czasu, 2) objawy kluczowe (regres, ręce, stereotypie), 3) zgodność z płcią.
Ucz się poprzez wzorce: kamienie milowe, typowe "czerwone flagi" (regres, brak reakcji społecznych, stereotypie), oraz krótkie profile kilku najczęstszych zaburzeń. Ćwicz też opisy obserwacji: co widzisz, jak często, od kiedy. To pomaga zarówno na egzaminie, jak i w realnej pracy.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Zestaw objawów: prawidłowy rozwój do ok. 6."

Źródła:

  • MedlinePlus Genetics – "Rett syndrome" (opis objawów i przebiegu), https://medlineplus.gov/genetics/condition/rett-syndrome/ - dostęp 2026-03-02
  • MSD Manual Consumer Version – "Rett Syndrome" (objawy: regres, stereotypie rąk, zahamowanie wzrostu głowy), https://www.msdmanuals.com/home/children-s-health-issues/genetic-disorders/rett-syndrome - dostęp 2026-03-02
  • Orphanet – "Rett syndrome" (charakterystyka kliniczna i przebieg), https://www.orpha.net/ - wyszukiwanie hasła "Rett syndrome" - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki pediatrii i neurologii rozwojowej (rozdziały o regresie rozwojowym)
  • Rzetelne serwisy medyczne opisujące zespół Retta (np. MSD Manual, MedlinePlus)
  • Materiały edukacyjne o wczesnych sygnałach zaburzeń rozwoju u niemowląt

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego