KWALIFIKACJA SPO4 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 16.
Załóż, że pracujesz jako opiekunka w żłobku. Zauważasz, że 3-letnie dziecko nie jest w stanie utrzymać równowagi podczas chodzenia i często upada. Jakie jest najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie tej sytuacji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie częstych upadków i trudności w utrzymaniu równowagi podczas chodzenia to problemy z koordynacją ruchową.
"Zbyt aktywne" lub "nieśmiałe" opisuje temperament, a nie mechanizm chodu. Stwierdzenie, że 3-latek jest "zbyt młody", jest mało trafne, bo w tym wieku oczekuje się względnie stabilnego chodu.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "nie jest w stanie utrzymać równowagi podczas chodzenia i często upada" wskazuje przede wszystkim na trudność w obszarze motoryki dużej, czyli kontroli postawy, planowania ruchu i koordynacji pracy mięśni. Dlatego odpowiedź "Dziecko ma problemy z koordynacją ruchową" jest najbardziej prawdopodobna: bez odpowiedniej koordynacji i stabilizacji tułowia dziecko będzie częściej traciło równowagę, potykało się i upadało.

Pozostałe odpowiedzi nie tłumaczą wprost obserwowanego mechanizmu:

  • "Dziecko jest zbyt aktywne" – wysoka aktywność może zwiększać liczbę ryzykownych zachowań, ale sama w sobie nie wyjaśnia niemożności utrzymania równowagi podczas chodzenia. To raczej opis zachowania niż funkcji ruchowych.
  • "Dziecko jest nieśmiałe" – nieśmiałość dotyczy relacji społecznych i reagowania na nowe sytuacje. Nie jest typową przyczyną zaburzeń równowagi czy częstych upadków.
  • "Dziecko jest zbyt młode, aby chodzić stabilnie" – w wieku 3 lat większość dzieci potrafi chodzić w miarę stabilnie; częste upadki mogą się zdarzać, ale stała, wyraźna niestabilność wymaga uważnej obserwacji.

W praktyce opiekunki kluczowe jest: (1) rzetelnie opisać sytuacje, w których dochodzi do upadków (podłoże, obuwie, zmęczenie, pośpiech), (2) porównać funkcjonowanie dziecka w różnych aktywnościach (chodzenie, bieg, wchodzenie po schodach), (3) przekazać rodzicom konkretne obserwacje bez stawiania diagnozy oraz zasugerować konsultację specjalistyczną, jeśli trudności są wyraźne i utrwalone. To wspiera wczesne wychwycenie problemów i poprawę bezpieczeństwa dziecka w grupie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koordynacja ruchowa to zdolność do płynnego łączenia ruchów różnych części ciała, utrzymania postawy i kontroli kierunku ruchu. W praktyce widać ją w stabilnym chodzie, bieganiu bez częstych potknięć oraz w umiejętności zatrzymania się i zmiany tempa bez utraty równowagi.
Częste upadki mogą wynikać m.in. z trudności w równowadze i koordynacji, zmęczenia, niedopasowanego obuwia lub niebezpiecznego podłoża. Jeśli upadki są częste i dziecko wygląda na "niestabilne" w zwykłym chodzie, warto to uważnie obserwować i omówić z rodzicem.
Nadmierna aktywność zwykle oznacza pośpiech i ryzykowne zachowania, ale samo chodzenie może być technicznie prawidłowe. Problemy z motoryką częściej widać także w spokojnych sytuacjach: chwiejny chód, trudność w zatrzymaniu, częste potknięcia bez wyraźnej przyczyny. Pomaga opis konkretnych obserwacji, nie etykiet.
Niepokoi, gdy upadki są bardzo częste, nasilają się, występują także przy wolnym chodzeniu lub towarzyszą im inne sygnały (np. wyraźna chwiejność, trudność we wchodzeniu po schodach, nietypowe reakcje). Opiekunka nie diagnozuje, ale powinna udokumentować obserwacje i przekazać je rodzicowi zgodnie z procedurą placówki.
Warto zapisać: kiedy dochodzi do upadków (pora dnia, zmęczenie), w jakich sytuacjach (chodzenie, bieg, skręty), na jakim podłożu, w jakim obuwiu oraz czy dziecko ma trudności także w innych zadaniach ruchowych. Takie fakty ułatwiają rozmowę z rodzicem i ewentualną konsultację specjalistyczną.
Nieśmiałość dotyczy zachowania społecznego (np. unikania kontaktu, trudności w nowych sytuacjach), a nie mechaniki chodu. Może wpływać na to, czy dziecko chce uczestniczyć w zabawach ruchowych, ale nie jest typową przyczyną chwiejnego chodu. Jeśli objawem jest niestabilność, należy szukać wyjaśnień w sferze motorycznej lub warunkach otoczenia.
Pomagają proste aktywności: chodzenie po wyznaczonej linii, przechodzenie przez niskie przeszkody, tory przeszkód dostosowane do wieku, stanie na jednej nodze w formie zabawy czy ćwiczenia z piłką. Ważne są zasady bezpieczeństwa i dostosowanie trudności, a przy niepokojących objawach – konsultacja z rodzicem i specjalistą.
Najlepiej mówić o faktach: "Zaobserwowałam, że podczas zwykłego chodzenia dziecko często traci równowagę i upada, zwłaszcza w sytuacjach X". Unikaj diagnoz i ocen. Zaproponuj wspólną obserwację i – jeśli objawy są wyraźne – zachęć do konsultacji (np. pediatra), zgodnie z procedurami placówki.
U dzieci zdarzają się potknięcia, ale w wieku 3 lat zwykle oczekuje się dość stabilnego chodu w codziennych sytuacjach. Jeśli niestabilność jest stała i wyraźna, warto to traktować jako sygnał do uważnej obserwacji i rozmowy z rodzicem. Ocena "normalności" zależy od częstości, nasilenia i kontekstu.
Częsty błąd to mylenie cech temperamentu (np. aktywność, nieśmiałość) z przyczynami trudności ruchowych. Inny błąd to automatyczne usprawiedliwianie objawów samym wiekiem bez analizy opisu sytuacji. Na egzaminie czytaj objawy dosłownie i wybieraj odpowiedź, która najpełniej tłumaczy mechanizm (np. równowaga, koordynacja).
info

Około 80% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stwierdzenie, że 3-latek jest "zbyt młody", jest mało trafne, bo w tym wieku oczekuje się względnie stabilnego chodu.

Źródła:

  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – "Important Milestones: Your Child By Three Years" (developmental milestones), https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-3yr.html - accessed 2026-03-02
  • NHS (UK) – "Your baby's development" (sekcje dot. rozwoju i aktywności ruchowej dziecka), https://www.nhs.uk/conditions/baby/babys-development/ - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o kamieniach milowych rozwoju (motoryka duża) – strony instytucji zdrowia publicznego
  • Podręczniki z rozwoju psychoruchowego dziecka dla opiekunów w żłobku
  • Kursy pierwszej pomocy pediatrycznej (bezpieczeństwo przy upadkach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego