KWALIFIKACJA SPO4 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 8.
U zdrowego noworodka, gdy zostanie połaskotany po podeszwie stopy, zadziała odruch Babińskiego, czyli
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odruch Babińskiego u zdrowego noworodka po drażnieniu podeszwy polega na grzbietowym wygięciu palucha (duży palec "idzie do góry") oraz wachlarzowatym rozłożeniu pozostałych palców. Zaciskanie palców przy dotyku podeszwy to typowy błąd – dotyczy odruchu chwytniego podeszwowego, a nie Babińskiego.

Pełne wyjaśnienie:

Odruchy pierwotne (prymitywne) są automatycznymi, stereotypowymi reakcjami noworodka na określony bodziec i stanowią ważny wskaźnik dojrzewania układu nerwowego. Jednym z odruchów skórnych jest odruch Babińskiego.

Wywołuje się go przez delikatne głaskanie lub drażnienie zewnętrznej krawędzi podeszwy stopy (od okolicy pięty w kierunku palców). Prawidłowa reakcja u niemowlęcia obejmuje dwa elementy jednocześnie: grzbietowe zgięcie palucha (duży palec unosi się ku górze) oraz wachlarzowate rozłożenie pozostałych palców (rozsunięcie na boki).

Dlatego odpowiedź "palce stopy rozłożą się wachlarzowato, a duży palec wygnie się do góry." jest poprawna: zawiera pełny, typowy opis reakcji u noworodka.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo opisują inne zjawiska:

  • "palce stopy zacisną się." – to częsta pułapka. Zaciskanie palców przy dotknięciu podeszwy pasuje do chwytniego odruchu podeszwowego, a nie do odruchu Babińskiego.
  • "nóżki rozłożą się, a następnie przyciągną do tułowia." – opisuje reakcję całych kończyn dolnych, typową raczej dla innych odruchów/reakcji posturalnych, a nie specyficzny odruch skórny stopy.
  • "kolana rozchylą się na zewnątrz." – to zbyt ogólny opis ustawienia kończyn; nie stanowi charakterystycznej odpowiedzi na bodziec z podeszwy w odruchu Babińskiego.

W praktyce opieki ważne jest też rozumienie interpretacji: u niemowląt odruch Babińskiego jest fizjologiczny, natomiast u starszego dziecka lub dorosłego jego obecność może sugerować problem w obrębie dróg piramidowych. Niepokojące jest m.in. utrzymywanie się odruchu zbyt długo, brak reakcji lub wyraźna asymetria – wtedy informuje się personel medyczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To fizjologiczny odruch skórny stopy obecny u niemowląt. Po drażnieniu podeszwy pojawia się uniesienie palucha ku górze oraz wachlarzowate rozłożenie pozostałych palców. Jest elementem oceny dojrzewania układu nerwowego.
Wykonuje się delikatne głaskanie lub drażnienie zewnętrznej krawędzi podeszwy stopy od pięty w kierunku palców. Bodziec powinien być łagodny, aby nie wywołać reakcji obronnej bólowej, która może zafałszować obserwację.
U niemowląt drogi nerwowe (zwłaszcza korowo-rdzeniowe) są jeszcze niedojrzałe i stopniowo ulegają mielinizacji. Z tego powodu reakcja typu Babińskiego może występować fizjologicznie. Z czasem, wraz z dojrzewaniem układu nerwowego, odruch zanika.
Najczęściej zanika między 12. a 24. miesiącem życia. W praktyce ważna jest dynamika rozwoju i ocena całościowa dziecka. Jeśli odruch utrzymuje się wyraźnie po 2. roku życia lub jest asymetryczny, zwykle wymaga to konsultacji lekarskiej.
W odruchu Babińskiego u niemowlęcia paluch unosi się ku górze, a pozostałe palce rozkładają się wachlarzowato. W odruchu chwytnym podeszwowym palce stopy zginają się i "zaciskają" na bodźcu. To częste źródło pomyłek na egzaminach.
Nie. Zaciskanie (zgięcie podeszwowe) palców przy dotknięciu podeszwy bardziej pasuje do odruchu chwytniego podeszwowego. Odruch Babińskiego u niemowlęcia to uniesienie palucha ku górze i wachlarzowanie pozostałych palców.
U dorosłych prawidłową reakcją jest zgięcie podeszwowe palców. Pojawienie się reakcji typu Babińskiego może sugerować uszkodzenie dróg piramidowych (korowo-rdzeniowych). W praktyce klinicznej jest to objaw neurologiczny wymagający dalszej diagnostyki.
Niepokojący może być brak odruchu, wyraźna asymetria między stopami lub utrzymywanie się typowej reakcji niemowlęcej po 2. roku życia. Opiekunka dziecięca nie stawia diagnozy, ale powinna odnotować obserwację i przekazać ją personelowi medycznemu.
Pomaga w codziennej obserwacji rozwoju dziecka, zauważaniu odchyleń i lepszym opisie zachowania niemowlęcia rodzicom lub personelowi. Odruchy pierwotne są też omawiane w ramach badań kontrolnych i stanowią element oceny neurologicznej.
Pomaga skojarzenie: "paluch do góry i wachlarz z pozostałych palców". Jeśli widzisz "chwytanie" i zacisk, pomyśl o odruchu chwytnym podeszwowym, a nie o Babińskim. Na egzaminie szukaj opisu dwóch elementów naraz.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odruch Babińskiego u zdrowego noworodka po drażnieniu podeszwy polega na grzbietowym wygięciu palucha (duży palec "idzie do góry") oraz wachlarzowatym rozłożeniu pozostałych palców.

Źródła:

  • Nelson Textbook of Pediatrics, rozdział dotyczący badania neurologicznego noworodka i odruchów pierwotnych (opis odruchu Babińskiego), najnowsze wydanie dostępne w bibliotekach akademickich
  • Bates' Guide to Physical Examination and History Taking, rozdział: Neurologic System (plantar response/Babinski sign), najnowsze wydanie
  • DeJong's The Neurologic Examination, część: plantar reflex i Babinski response (różnice odpowiedzi u niemowląt i dorosłych), najnowsze wydanie

Materiały:

  • Podręczniki pediatrii i neonatologii (dział: badanie noworodka, odruchy pierwotne)
  • Atlas/kompendium badania neurologicznego niemowląt (opisy odruchów i ich zanikania)
  • Notatki kursowe z rozwoju psychoruchowego i oceny odruchów u niemowląt

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego