KWALIFIKACJA HAN1 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 24.
Ubytkiem nadzwyczajnym jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ubytek nadzwyczajny to strata powstała wskutek zdarzeń niepożądanych, a nie naturalnych właściwości towaru. Kradzież w magazynie jest typowym przykładem takiego ubytku. Wysuszenie jabłek i odparowanie wody z warzyw to ubytki naturalne, a rozsypanie cukru podczas ważenia wynika z czynności manipulacyjnych.

Pełne wyjaśnienie:

Pojęcie ubytku nadzwyczajnego odnosi się do strat towarów, które nie wynikają z naturalnych właściwości produktów (np. utraty wody), lecz z niepożądanych zdarzeń lub sytuacji losowych/zawinionych. W praktyce handlowej i magazynowej kluczowe jest ustalenie przyczyny zmniejszenia ilości towaru, ponieważ od tego zależy sposób wyjaśnienia i rozliczenia straty.

Odpowiedź "kradzież towarów w magazynie" jest właściwa, ponieważ kradzież powoduje realny brak towaru, który nie ma związku z procesami fizycznymi zachodzącymi w produkcie. Jest to zdarzenie niepożądane, wymagające działań organizacyjnych (zabezpieczeń, kontroli dostępu, monitoringu, analizy stanów).

Pozostałe odpowiedzi opisują inne mechanizmy ubytku:

  • "wysuszenie jabłek" – to przykład ubytku naturalnego: towar traci wodę w trakcie przechowywania, zwłaszcza gdy warunki (wilgotność, temperatura, wentylacja) sprzyjają wysychaniu.
  • "odparowanie wody z rzodkiewki" – analogicznie jest to ubytek naturalny typowy dla świeżych warzyw; masa maleje bez "zniknięcia" sztuk towaru, bo zachodzi proces parowania.
  • "rozsypanie cukru podczas ważenia" – to strata powstająca podczas czynności operacyjnych (manipulacyjnych) wykonywanych przy sprzedaży lub kompletacji. Nie jest to proces naturalny produktu, tylko efekt sposobu pracy, użycia narzędzi lub braku ostrożności.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: jeśli towar "chudnie" sam z siebie (np. parowanie, wysychanie) – myśl o ubytku naturalnym; jeśli towar znika lub jest tracony przez zdarzenie (np. kradzież) – myśl o ubytku nadzwyczajnym; jeśli strata wynika z czynności personelu (np. rozsypanie) – rozważ kategorię strat operacyjnych/manipulacyjnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ubytek nadzwyczajny to strata towaru wynikająca z niepożądanego zdarzenia, a nie z naturalnych właściwości produktu. Typowe przykłady to kradzież, zniszczenie w wyniku zdarzeń losowych lub inne sytuacje powodujące brak towaru w ewidencji w sposób nienaturalny.
Kradzież powoduje niedobór, bo towar znika z magazynu bez związku z procesami fizycznymi produktu (np. parowaniem). To zdarzenie niepożądane i wymaga wyjaśnienia przyczyny, zabezpieczenia miejsca składowania oraz ustalenia odpowiedzialności i sposobu rozliczenia straty.
Ubytek naturalny to np. wysychanie owoców lub odparowanie wody z warzyw. Masa maleje z powodu procesów fizycznych zachodzących w produkcie i warunków przechowywania. Nie oznacza to, że ktoś zabrał towar, tylko że zmieniły się jego parametry (np. wilgotność).
Sprawdź przyczynę: jeśli ubytek wynika z cech towaru (parowanie, wysychanie), traktuj go jako naturalny. Jeśli powstał przez zdarzenie typu kradzież lub inne niepożądane zdarzenie, to jest nadzwyczajny. Kluczem jest mechanizm powstania straty, nie sam fakt "mniej towaru".
Rozsypanie podczas ważenia to zwykle strata operacyjna (manipulacyjna), bo wynika z czynności personelu i organizacji pracy. Nie jest to proces naturalny produktu ani typowe zdarzenie jak kradzież. W testach często służy jako przykład straty powstałej w trakcie obsługi sprzedaży.
Najczęściej dotyczą towarów świeżych i wilgotnych, takich jak owoce i warzywa, oraz produktów przechowywanych przez dłuższy czas. Ubytki rosną, gdy warunki magazynowania są niekorzystne (np. zbyt suche powietrze). Z tego powodu ważne są właściwe warunki składowania i rotacja zapasów.
Często wybierają odpowiedź na podstawie skojarzenia "ubytek = coś ubyło", bez analizy przyczyny. Mylą też ubytki naturalne (parowanie, wysychanie) ze stratami powstałymi podczas pracy (rozsypanie) albo z ubytkami nadzwyczajnymi (kradzież). Pomaga szybkie pytanie: "czy to towar zmienił masę, czy towar zniknął?"
Inwentaryzacja (remanent) porównuje stan rzeczywisty towarów ze stanem wynikającym z ewidencji. Jeśli pojawiają się braki, trzeba ustalić ich źródło. Braki niewytłumaczalne naturalnymi zmianami (np. parowaniem) mogą wskazywać na kradzież lub inne niepożądane zdarzenia w magazynie.
Pomagają działania organizacyjne: kontrola dostępu do magazynu, monitoring, odpowiednie zabezpieczenie stref składowania, regularne kontrole stanów, właściwe dokumentowanie przyjęć i wydań oraz szkolenie personelu. W praktyce ważne jest też szybkie wykrywanie niezgodności, zanim straty narosną.
Ucz się na przykładach: oddziel ubytki naturalne (wysychanie, parowanie) od strat operacyjnych (rozsypanie, uszkodzenie przy obsłudze) i nadzwyczajnych (kradzież). Rób krótkie fiszki "przyczyna → rodzaj ubytku" i trenuj na pytaniach testowych z gospodarki magazynowej oraz inwentaryzacji.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ubytek nadzwyczajny to strata powstała wskutek zdarzeń niepożądanych, a nie naturalnych właściwości towaru.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z gospodarki magazynowej dla kierunków handlowych (rozdziały o ubytkach i niedoborach)
  • Notatki/opracowania z inwentaryzacji i rozliczania różnic inwentaryzacyjnych
  • Procedury wewnętrzne sklepu: przyjęcie, składowanie, zabezpieczenie i wydanie towaru

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego