KWALIFIKACJA MEC5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 9.
Uchwyt z przeszlifowanymi szczękami oznacza się za pomocą symbolu
Ilustracja przedstawia cztery symbole związane z oznaczeniami technicznymi, które mogą być używane w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W symbolice wg PN-83/M-01152 stan szczęk uchwytu koduje się znakiem dodatkowym przy liczbie szczęk. Okrąg (kółko) wokół cyfry oznaczającej liczbę szczęk informuje, że szczęki są przetoczone lub przeszlifowane. Litera "P" odnosi się do rodzaju napędu (pneumatyczny), a nie do stanu szczęk.

Pełne wyjaśnienie:

W dokumentacji technologicznej obróbki skrawaniem uchwyty obróbkowe (np. uchwyty szczękowe do tokarek) oznacza się symbolami graficznymi. Symbol zawiera część podstawową identyfikującą uchwyt oraz elementy uzupełniające, które doprecyzowują jego cechy.

Co oznacza uchwyt z przeszlifowanymi szczękami?
Według PN-83/M-01152 informacja o tym, że szczęki są przetoczone lub przeszlifowane, jest zapisywana jako okrąg (kółko) wokół liczby szczęk. Liczba szczęk (np. "3") wskazuje, czy jest to uchwyt trójszczękowy, a okrąg wokół tej liczby sygnalizuje, że szczęki zostały obrobione na dokładność (np. w celu zmniejszenia bicia i poprawy powtarzalności mocowania).

Dlaczego poprawna jest odpowiedź C?
W odpowiedzi C liczba "3" jest wpisana w okrąg, czyli zawiera wymagany znak normowy informujący o przeszlifowaniu (lub przetoczeniu) szczęk. To dokładnie odpowiada opisowi "uchwyt z przeszlifowanymi szczękami".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • A – sam znak w postaci kółka w innym miejscu niż wokół liczby szczęk nie przekazuje normowej informacji "szczęki przeszlifowane" w tym znaczeniu; w tej konwencji decydujące jest kółko wokół cyfry.
  • B – liczba "3" bez okręgu oznacza jedynie uchwyt trójszczękowy, ale bez informacji o tym, że szczęki są przeszlifowane/przetoczone.
  • D – litera "P" odnosi się do rodzaju napędu (pneumatyczny). To informacja o sposobie uruchamiania uchwytu, a nie o stanie szczęk; bez okręgu wokół cyfry nie ma tu oznaczenia "szczęki przeszlifowane".

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj, co opisuje cyfra (liczbę szczęk), potem sprawdź, czy cyfra ma okrąg (stan szczęk), a dopiero na końcu litery (rodzaj napędu: np. P/H/E).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kółko (okrąg) wokół cyfry oznaczającej liczbę szczęk informuje, że szczęki są przetoczone lub przeszlifowane. To znak jakości/obróbki szczęk, związany z większą dokładnością mocowania (mniejsze bicie, lepsza powtarzalność).
Litery przy symbolach uchwytów odnoszą się do rodzaju napędu (np. pneumatyczny). "P" wskazuje napęd pneumatyczny, a nie stan szczęk. Informację o przeszlifowaniu szczęk koduje się innym znakiem: okręgiem wokół liczby szczęk.
Patrz na cyfrę "3" (liczba szczęk). Jeśli jest sama, to tylko uchwyt trójszczękowy. Jeśli cyfra "3" jest w okręgu, to znaczy, że szczęki są przetoczone lub przeszlifowane (czyli przygotowane na dokładniejsze mocowanie).
Szczęki przeszlifowane stosuje się głównie w obróbce wykończeniowej, gdy liczy się dokładność i małe bicie. Takie szczęki pomagają uzyskać lepszą współosiowość i stabilniejsze mocowanie, co jest ważne np. przy dokładnym toczeniu lub szlifowaniu.
Najczęstszy błąd to mylenie informacji o napędzie (litery, np. "P") z informacją o stanie szczęk. Drugi błąd to pomijanie okręgu wokół cyfry i traktowanie samej liczby szczęk jako pełnego opisu uchwytu.
Sama cyfra "3" oznacza, że jest to uchwyt trójszczękowy. Nie niesie informacji o tym, czy szczęki są przeszlifowane/przetoczone. Tę informację dodaje dopiero okrąg wokół cyfry lub inne znaki przewidziane w symbolice.
Tak, w praktyce symbol może łączyć kilka informacji: liczba szczęk określa typ (np. 3), okrąg wokół liczby wskazuje szczęki przetoczone/przeszlifowane, a litera może doprecyzować napęd (np. pneumatyczny). Trzeba więc czytać znak warstwowo.
Przeszlifowane (lub przetoczone) szczęki zwykle poprawiają dokładność zamocowania: zmniejszają bicie i zwiększają powtarzalność bazowania detalu. To przekłada się na lepszą jakość powierzchni i łatwiejsze utrzymanie tolerancji w obróbce dokładnej.
Symbole uchwytów pojawiają się m.in. w kartach operacyjnych, opisach zabiegów technologicznych i rysunkach pomocniczych stanowiska, gdzie trzeba jednoznacznie wskazać sposób ustalenia i zamocowania przedmiotu podczas obróbki.
Prosta reguła: "jakość szczęk jest zamknięta w kółku" – jeśli cyfra z liczbą szczęk jest w okręgu, to szczęki są obrobione (przetoczone/przeszlifowane). Litery obok kojarz z napędem, a nie z obróbką szczęk.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "W symbolice wg PN-83/M-01152 stan szczęk uchwytu koduje się znakiem dodatkowym przy liczbie szczęk."

Źródła:

  • PN-83/M-01152, norma dotycząca oznaczeń ustalenia i zamocowania przedmiotów w dokumentacji technologicznej (sekcja: symbolika uchwytów, zapis: okrąg wokół liczby szczęk = szczęki przetoczone lub przeszlifowane).

Materiały:

  • Norma PN-83/M-01152 – część dotycząca symboli mocowania i uchwytów szczękowych
  • Podręczniki do technologii obróbki skrawaniem (działy: oprzyrządowanie, mocowanie przedmiotów)
  • Materiały szkolne z czytania dokumentacji technologicznej i oznaczeń graficznych oprzyrządowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego