KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 5.
Udzielając pierwszej pomocy podopiecznej w przypadku napadu padaczkowego w fazie drgawek, należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W fazie drgawek priorytetem jest ograniczenie urazów: należy zabezpieczyć głowę i usunąć z otoczenia twarde przedmioty. Nie wolno wkładać nic do ust (ryzyko urazu i zadławienia) ani przytrzymywać kończyn na siłę (ryzyko kontuzji). Unoszenie nóg dotyczy raczej omdlenia, nie napadu drgawkowego.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas napadu padaczkowego w fazie drgawek celem pierwszej pomocy nie jest "zatrzymanie" drgawek, lecz zapewnienie bezpieczeństwa i ograniczenie urazów do czasu samoistnego ustąpienia napadu. Dlatego właściwe działanie to zabezpieczenie głowy przed urazami (np. podłożenie czegoś miękkiego pod głowę, odsunięcie mebli i twardych przedmiotów, poluzowanie uciskającej odzieży w okolicy szyi, jeśli jest to możliwe i bezpieczne).

Odpowiedź "włożyć szpatułkę między zęby" jest nieprawidłowa, ponieważ wkładanie jakichkolwiek przedmiotów do ust może spowodować uszkodzenie zębów i tkanek jamy ustnej oraz zwiększać ryzyko zadławienia. W praktyce nie da się też bezpiecznie "zabezpieczyć języka" w trakcie drgawek bez narażenia poszkodowanej i ratownika.

Odpowiedź "przytrzymać chorą za kończyny" jest błędna: unieruchamianie na siłę może doprowadzić do urazów stawów, mięśni lub kości. Dodatkowo zwiększa stres i ryzyko obrażeń u osoby pomagającej. Zamiast tego należy chronić poszkodowaną przed uderzaniem o otoczenie.

Odpowiedź "unieść nogi nad poziom głowy" bywa kojarzona z omdleniem, ale w napadzie drgawkowym nie rozwiązuje problemu i może utrudniać bezpieczne ułożenie ciała. Po ustąpieniu drgawek ważne jest natomiast sprawdzenie oddechu i obserwacja. Jeśli poszkodowana jest nieprzytomna, ale oddycha, zwykle stosuje się bezpieczne ułożenie na boku oraz kontrolę stanu.

W praktyce opiekunki środowiskowej kluczowe jest także wezwanie pomocy w sytuacjach alarmowych (np. przedłużający się napad, kolejny napad bez odzyskania przytomności, uraz, ciąża, problemy z oddychaniem) oraz zanotowanie czasu trwania zdarzenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zadbaj o bezpieczeństwo: usuń z otoczenia twarde i ostre przedmioty, zabezpiecz głowę (np. czymś miękkim) i zapewnij miejsce. Nie próbuj zatrzymywać drgawek. Obserwuj czas trwania napadu i po jego ustąpieniu sprawdź oddech.
Wkładanie przedmiotów do ust może spowodować urazy zębów i jamy ustnej oraz zwiększyć ryzyko zadławienia. W trakcie drgawek nie da się tego wykonać bezpiecznie. To częsty mit pierwszej pomocy, który w praktyce szkodzi bardziej niż pomaga.
Nie. Przytrzymywanie kończyn na siłę zwiększa ryzyko kontuzji (skręcenia, zwichnięcia, złamania) oraz może narazić pomagającego na uraz. Zamiast tego chroń osobę przed uderzaniem o podłoże i przedmioty oraz zabezpiecz głowę.
Podłóż coś miękkiego pod głowę (np. złożoną kurtkę), odsuń twarde przedmioty i, jeśli to możliwe, ułóż poszkodowaną tak, by nie uderzała głową o podłogę. Nie podnoś jej i nie przenoś na siłę, jeśli nie ma bezpośredniego zagrożenia.
Pomoc medyczną wzywa się, gdy napad się przedłuża, powtarza się bez odzyskania przytomności, doszło do urazu, występują trudności w oddychaniu, to pierwszy napad w życiu, lub sytuacja jest nietypowa. W opiece domowej ważne jest też, gdy nie znasz historii choroby.
Po napadzie sprawdź, czy podopieczna oddycha i czy stopniowo odzyskuje kontakt. Jeśli jest nieprzytomna, ale oddycha, zwykle układa się ją bezpiecznie na boku i obserwuje. Zapewnij spokój, chroń prywatność i notuj czas oraz nietypowe objawy.
Unoszenie nóg kojarzy się z omdleniem, ale w napadzie drgawkowym nie usuwa przyczyny i może utrudniać bezpieczne ułożenie ciała oraz kontrolę oddechu po napadzie. W drgawkach priorytetem jest ochrona przed urazem i obserwacja, a nie zmiana krążenia przez unoszenie kończyn.
Czas trwania może być różny, dlatego w praktyce najważniejsze jest mierzenie czasu od początku drgawek oraz obserwacja oddechu i koloru skóry po napadzie. Dla opiekuna kluczowe jest rozpoznanie sytuacji, gdy napad się przedłuża lub gdy pojawiają się objawy alarmowe.
Nie. Podawanie płynów lub leków podczas drgawek grozi zachłyśnięciem i zadławieniem. Najpierw trzeba poczekać na ustąpienie napadu, ocenić stan i dopiero wtedy rozważać dalsze czynności zgodnie z zaleceniami medycznymi dla danej osoby (jeśli takie istnieją).
Najczęstsze błędy to: wkładanie przedmiotów do ust, próby unieruchamiania kończyn, potrząsanie lub przenoszenie osoby bez potrzeby oraz brak kontroli czasu napadu. W opiece środowiskowej ważne jest też niepozostawianie podopiecznej samej po napadzie i spokojna obserwacja.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "W fazie drgawek priorytetem jest ograniczenie urazów: należy zabezpieczyć głowę i usunąć z otoczenia twarde przedmioty."

Źródła:

  • European Resuscitation Council (ERC) Guidelines 2021 – First Aid, section on seizures (First aid for seizures) – https://cprguidelines.eu/ - dostęp: 2026-02-27
  • Polska Rada Resuscytacji – materiały edukacyjne z pierwszej pomocy (postępowanie w drgawkach/napadzie) – https://prr.org.pl/ - dostęp: 2026-02-27
  • NHS (UK) – Epilepsy: what to do if someone has a seizure – https://www.nhs.uk/conditions/epilepsy/what-to-do-if-someone-has-a-seizure-fit/ - dostęp: 2026-02-27

Materiały:

  • Wytyczne pierwszej pomocy (rozdział o drgawkach/napadach) opracowane przez uznane organizacje resuscytacyjne
  • Materiały edukacyjne organizacji zajmujących się padaczką (instrukcje: co robić i czego nie robić)
  • Podręczniki pierwszej pomocy dla opiekunów i pracowników opieki długoterminowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego