KWALIFIKACJA EKA7 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 28.
Udzielona bankowi przez wierzyciela, dyspozycja obciążenia określoną kwotą rachunku bankowego dłużnika i uznania tą kwotą rachunku wierzyciela jest formą regulowania płatności za pomocą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis dotyczy sytuacji, gdy wierzyciel składa w banku dyspozycję obciążenia rachunku dłużnika i uznania własnego rachunku. Taki mechanizm jest charakterystyczny dla polecenia zapłaty. Przelew inicjuje dłużnik, a akredytywa i czek rozrachunkowy mają inne zasady realizacji.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe są dwie informacje: kto inicjuje dyspozycję oraz jaki jest skutek na rachunkach. Mamy dyspozycję udzieloną bankowi przez wierzyciela, której efektem jest obciążenie rachunku bankowego dłużnika i równoczesne uznanie rachunku wierzyciela. To odpowiada instrumentowi polecenie zapłaty (direct debit), gdzie wierzyciel – w oparciu o udzieloną zgodę/umocowanie – inicjuje pobranie środków z rachunku dłużnika.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Akredytywa – to instrument rozliczeń (często w handlu, także zagranicznym), w którym bank zobowiązuje się do zapłaty beneficjentowi po spełnieniu określonych warunków i przedstawieniu dokumentów. Mechanizm nie polega na prostej dyspozycji wierzyciela do obciążenia rachunku dłużnika.
  • Polecenie przelewu – co do zasady inicjuje je dłużnik/płatnik, składając dyspozycję przelania środków ze swojego rachunku na rachunek wierzyciela. W pytaniu inicjatorem jest wierzyciel, więc nie pasuje to do przelewu.
  • Czek rozrachunkowy – jest papierowym (lub w praktyce: czekowym) instrumentem, w którym wystawca upoważnia bank do rozliczenia na rzecz wskazanego odbiorcy; ma odmienny charakter, formę i sposób obrotu niż opisane wprost bankowe obciążenie rachunku dłużnika na podstawie dyspozycji wierzyciela.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "wierzyciel zleca obciążenie rachunku dłużnika", najpierw porównaj to z przelewem (zleca dłużnik). Ta jedna różnica zwykle wystarcza do poprawnego wyboru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Polecenie zapłaty to bezgotówkowa forma rozliczenia, w której wierzyciel inicjuje pobranie środków z rachunku dłużnika, a bank obciąża rachunek dłużnika i uznaje rachunek wierzyciela. Najczęściej dotyczy płatności cyklicznych, np. rachunków lub abonamentów.
Wskazówką jest sformułowanie, że to wierzyciel składa dyspozycję obciążenia rachunku dłużnika i uznania własnego rachunku. Jeśli inicjatorem jest wierzyciel, a nie płatnik, to typowy sygnał polecenia zapłaty, a nie przelewu.
W przelewie dyspozycję składa zwykle dłużnik/płatnik (wysyła pieniądze). W poleceniu zapłaty dyspozycję inicjuje wierzyciel (pobiera pieniądze z rachunku dłużnika na podstawie zgody). To najważniejsza różnica egzaminacyjna.
Akredytywa opiera się na zobowiązaniu banku do zapłaty beneficjentowi po spełnieniu określonych warunków (często dokumentowych). Nie jest to prosta dyspozycja wierzyciela do obciążenia rachunku dłużnika. Mechanizm, role stron i przebieg są inne niż w poleceniu zapłaty.
Nie. Czek rozrachunkowy jest instrumentem czekowym (zwykle w formie dokumentu) i ma odmienny tryb obrotu oraz realizacji. Polecenie zapłaty to elektroniczny/bezgotówkowy mechanizm pobrania środków, w którym bank obciąża rachunek dłużnika i uznaje rachunek wierzyciela.
Najczęściej przy płatnościach powtarzalnych: media, telekomunikacja, leasing, ubezpieczenia, opłaty abonamentowe. Dla księgowości ważne jest poprawne rozpoznanie operacji na wyciągu bankowym i przypisanie jej do właściwego kontrahenta oraz okresu rozliczeniowego.
U dłużnika operacja jest widoczna jako obciążenie rachunku (zmniejszenie salda). U wierzyciela występuje jako uznanie rachunku (zwiększenie salda). W zadaniach egzaminacyjnych to zestawienie obciążenie/uznanie pomaga powiązać opis z poleceniem zapłaty.
Najczęściej myli się przelew z poleceniem zapłaty, bo oba są bezgotówkowe. Pułapka polega na tym, że trzeba wskazać inicjatora: przelew zleca płatnik, a polecenie zapłaty inicjuje wierzyciel. Ucz się rozpoznawać to po jednym zdaniu w treści.
Zasadniczo tak: w praktyce dłużnik udziela zgody/umocowania na obciążanie rachunku w ramach polecenia zapłaty. W zadaniach egzaminacyjnych nie zawsze jest to opisane, ale sam fakt, że wierzyciel może zainicjować obciążenie rachunku, sugeruje istnienie takiej zgody.
Opanuj definicje i różnice: przelew, polecenie zapłaty, czek, akredytywa. Ćwicz rozpoznawanie po "kto zleca" i "co dzieje się z rachunkiem". Dodatkowo trenuj czytanie opisów z wyciągów bankowych i dopasowywanie ich do właściwych instrumentów.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że opis dotyczy sytuacji, gdy wierzyciel składa w banku dyspozycję obciążenia rachunku dłużnika i uznania własnego rachunku.

Źródła:

  • Narodowy Bank Polski (NBP) – hasło/definicja: "Polecenie zapłaty" (Słownik pojęć) https://www.nbp.pl/ (należy przejść do słownika pojęć) - dostęp 2026-02-18
  • Krajowa Izba Rozliczeniowa (KIR) – opis usługi: "Polecenie zapłaty" https://www.kir.pl/ - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL) – artykuł: "Polecenie zapłaty" https://pl.wikipedia.org/wiki/Polecenie_zap%C5%82aty - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw bankowości i obrotu bezgotówkowego dla technika rachunkowości
  • Słowniki pojęć finansowych (NBP) dotyczące instrumentów płatniczych
  • Opis usług rozliczeniowych (KIR) – polecenie zapłaty i polecenie przelewu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego