KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 7.
Układ hamulców bębnowych typu simplex przedstawiono na rysunku oznaczonym literą
Ilustracja przedstawia cztery schematy układów hamulców bębnowych, oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Układ hamulców bębnowych typu simplex rozpoznaje się po tym, że podczas jazdy do przodu pracuje jedna szczęka wiodąca i jedna wleczona (typowo z jednym elementem rozpierającym). W zadaniu, zgodnie z kluczem, taki układ odpowiada rysunkowi oznaczonemu literą "A".

Pełne wyjaśnienie:

Hamulce bębnowe różnią się m.in. sposobem "ustawienia" szczęk względem kierunku obrotu bębna oraz sposobem ich rozpierania. W układzie simplex (często określanym jako układ szczęki wiodącej i wleczonej) przy ruchu do przodu:

  • jedna szczęka staje się wiodąca (ma większą skuteczność dzięki efektowi samowzmacniania),
  • druga jest wleczona (hamuje słabiej w tym samym kierunku obrotu).

Typową cechą rozpoznawczą układu simplex na schematach szkolnych jest to, że konstrukcja nie "dubluje" działania wiodącego dla obu szczęk jednocześnie (jak w duplex). Zamiast tego układ jest asymetryczny pod względem skuteczności obu szczęk w danym kierunku jazdy.

Dlaczego odpowiedź "A" jest właściwa? Ponieważ w tym zadaniu należy wskazać rysunek przedstawiający właśnie układ simplex, a w kluczu poprawnych odpowiedzi oznaczono go literą "A".

Dlaczego pozostałe litery są błędne w kontekście rozpoznawania simplex?

  • Odpowiedź odpowiadająca schematowi typu duplex jest błędna, bo w duplex (dla jazdy do przodu) dąży się do uzyskania dwóch szczęk wiodących, co zmienia budowę/rozmieszczenie elementów wykonawczych i zasadę pracy.
  • Odpowiedź odpowiadająca schematowi typu servo (samowzmacniającego) jest błędna, bo w servo szczęki są "sprzężone" w sposób zwiększający samowzmacnianie i inne są zależności sił oraz elementy łączące.
  • Odpowiedź przedstawiająca inny wariant lub uproszczony rysunek, który nie pokazuje układu wiodąca–wleczona, również nie spełnia definicji simplex.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy rozpoznajesz układ na rysunku, nie kieruj się samą obecnością dwóch szczęk (to ma większość hamulców bębnowych). Szukaj cech funkcjonalnych: jak szczęki są rozpierane i czy konstrukcja daje jedną czy dwie szczęki wiodące w danym kierunku obrotu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Simplex to konstrukcja hamulca bębnowego, w której przy jeździe do przodu jedna szczęka jest wiodąca, a druga wleczona. Powoduje to różną skuteczność obu szczęk w tym samym kierunku obrotu bębna i jest jedną z podstawowych odmian hamulców bębnowych.
Szukaj cech układu wiodąca–wleczona: jedna szczęka pracuje z efektem samowzmacniania, druga nie w tym samym kierunku jazdy. Na rysunkach szkolnych często widać też, że konstrukcja nie zapewnia dwóch szczęk wiodących jednocześnie (co byłoby typowe dla duplex).
Decyduje o tym samowzmacnianie: obracający się bęben "wciąga" szczękę wiodącą w kierunku obrotu, zwiększając docisk okładziny do bębna. Dla szczęki wleczonej kierunek sił działa mniej korzystnie, więc przy tym samym nacisku daje mniejszy moment hamujący.
W simplex (leading/trailing) przy jeździe do przodu tylko jedna szczęka jest wiodąca. W duplex dąży się do uzyskania dwóch szczęk wiodących w danym kierunku jazdy, co zwykle oznacza inną konfigurację elementów rozpierających i większą skuteczność, ale też inne wymagania montażowe i regulacyjne.
Nie. Ponieważ w jednym kierunku jedna szczęka jest wiodąca, a w drugim kierunku role mogą się odwracać, skuteczność hamowania może się różnić między jazdą do przodu i do tyłu. To normalna cecha konstrukcji bębnowych i nie musi oznaczać usterki.
Najczęściej spotkasz: bęben, szczęki z okładzinami, cylinderek/cylinderki rozpierające, sprężyny powrotne, elementy mocujące i mechanizm regulacji luzu. Układ tych części i sposób rozpierania szczęk decydują o tym, czy jest to simplex, duplex czy inny wariant.
Częste są pomyłki w ułożeniu sprężyn i dźwigni, nieprawidłowe osadzenie szczęk, zanieczyszczenie okładzin oraz błędna regulacja luzu. Mechanizm błędu bywa prosty: elementy są podobne, a pośpiech powoduje składanie "na pamięć" zamiast porównania z rysunkiem montażowym.
Bo mechanik musi umieć rozpoznać konstrukcję, aby dobrać części, poprawnie zmontować układ i zrozumieć objawy (np. nierówne hamowanie). Różne typy (simplex/duplex/servo) mają inne rozkłady sił i inaczej reagują na zużycie, regulację oraz zapowietrzenie.
Hamulce bębnowe są często stosowane na osi tylnej w wielu autach, zwłaszcza w tańszych konstrukcjach lub w wersjach o mniejszej mocy. Spotyka się je też jako część rozwiązania z hamulcem postojowym. Znajomość ich typów ułatwia naprawy i diagnostykę.
Ćwicz rozpoznawanie po cechach, nie po "wyglądzie": liczba i położenie elementów rozpierających, sposób połączenia szczęk, obecność mechanizmu samowzmacniania. Warto robić krótkie notatki: co oznacza simplex, duplex i servo oraz jakie mają typowe objawy w eksploatacji.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Układ hamulców bębnowych typu simplex rozpoznaje się po tym, że podczas jazdy do przodu pracuje jedna szczęka wiodąca i jedna wleczona (typowo z jednym elementem rozpierającym)."

Źródła:

  • Wikipedia (EN), "Drum brake" (sekcje o leading/trailing shoe i typach konstrukcji), https://en.wikipedia.org/wiki/Drum_brake - accessed 2026-02-28
  • Wikipedia (EN), "Brake shoe" (opis szczęki hamulcowej i jej roli w hamulcu bębnowym), https://en.wikipedia.org/wiki/Brake_shoe - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z budowy podwozia i układów hamulcowych (technikum/branżowa szkoła II stopnia)
  • Instrukcje serwisowe producentów układów hamulcowych (sekcje o hamulcach bębnowych)
  • Katalogi części i schematy montażowe hamulców bębnowych (rysunki eksplodowane)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego