KWALIFIKACJA TLO1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 23.
Układ, który przekazuje wartości cyfrowe z wybranego wejścia na wyjście, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Multiplekser to układ cyfrowy, który wybiera jedno z wielu wejść (na podstawie linii sterujących) i przekazuje jego stan na wspólne wyjście. Komparator porównuje wartości, a konwerter i translator służą do zmiany postaci/poziomu sygnału, nie do selekcji wejścia.

Pełne wyjaśnienie:

Układ, który przekazuje wartości cyfrowe z wybranego wejścia na wyjście, to multiplekser (MUX). Jego istotą jest selekcja: spośród wielu wejść danych wybierane jest jedno, a następnie jego stan logiczny pojawia się na wspólnym wyjściu. Wybór realizują zwykle linie adresowe/sterujące, dlatego multiplekser bywa nazywany "selektorem danych".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do definicji?

  • Komparator służy do porównywania dwóch (lub więcej) sygnałów/wartości i generuje informację o relacji (np. większy/mniejszy/równy). Nie jest to układ, którego podstawową funkcją jest przełączanie jednego z wielu wejść na jedno wyjście.
  • Translator w elektronice jest najczęściej rozumiany jako układ translacji poziomów logicznych (dopasowanie standardów napięciowych/interfejsów). Taki element "tłumaczy" poziomy, ale nie realizuje klasycznej funkcji wyboru jednego kanału danych spośród wielu.
  • Konwerter to ogólna nazwa układu zamieniającego jeden rodzaj reprezentacji na inny (np. A/C, C/A, częstotliwość-napięcie itp.). Konwersja nie jest równoznaczna z selekcją jednego wejścia.

W praktyce (również w systemach awionicznych) multipleksowanie pozwala ograniczać liczbę linii sygnałowych i wybierać kanał/źródło danych do dalszego przetwarzania lub diagnostyki. Na egzaminie warto kojarzyć: MUX = wybór wejścia, a nie porównanie czy konwersja.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Multiplekser (MUX) to układ cyfrowy, który wybiera jedno z wielu wejść danych i przekazuje jego stan na wspólne wyjście. Wybór realizują linie sterujące (adresowe). Stosuje się go do przełączania kanałów, redukcji liczby połączeń i wyboru źródła danych.
Jeśli w treści występuje wybór jednego wejścia i przekazanie go na wyjście, to typowa funkcja MUX. Komparator pojawia się wtedy, gdy zadanie mówi o porównaniu dwóch wartości (większe/mniejsze/równe) i o sygnale wyniku porównania.
Komparator nie przełącza kanałów. Jego wyjście zwykle informuje o relacji między sygnałami (np. który jest większy) albo o przekroczeniu progu. To inny typ funkcji niż selekcja jednego z wielu wejść, charakterystyczna dla multipleksera.
"Translator" bywa używany jako nazwa układu translacji poziomów logicznych (dopasowanie standardów napięciowych lub interfejsów). Może mylić, bo kojarzy się z "przekazywaniem" sygnału, ale nie oznacza wyboru jednego z wielu wejść, jak w multiplekserze.
W praktyce MUX może służyć do wyboru źródła danych z kilku czujników, przełączania kanałów pomiarowych podczas testów lub kierowania sygnałów do wspólnego toru przetwarzania. Ułatwia też diagnostykę, bo pozwala selektywnie podawać sygnały na jeden moduł wejściowy.
Najczęściej myli się MUX z układami "zmieniającymi" sygnał (konwerter, translator) albo z komparatorem, bo wszystkie dotyczą przetwarzania sygnałów. Pomaga prosta zasada: MUX = wybór kanału, komparator = porównanie, konwerter/translator = zmiana reprezentacji/poziomów.
Wybór wejścia realizują linie sterujące (adresowe). To one określają, które wejście danych ma zostać połączone z wyjściem. Liczba linii sterujących zależy od liczby wejść, ale w każdym przypadku idea jest ta sama: sterowanie wybiera jeden kanał.
Zwykle nie. Konwerter służy do zamiany postaci sygnału (np. analog-cyfrowy, cyfrowo-analogowy, zmiana kodowania), a multiplekser do wyboru jednego z wielu wejść. W praktycznych układach mogą współpracować, ale ich funkcje są różne i egzamin rozdziela te pojęcia.
Multiplekser wybiera jedno z wielu wejść i podaje je na jedno wyjście. Demultiplekser działa odwrotnie: rozdziela sygnał z jednego wejścia na jedno z wielu wyjść (też sterowane liniami adresowymi). W treści zwracaj uwagę na kierunek "wiele→jedno" lub "jedno→wiele".
Powtórz funkcje podstawowych bloków: bramki, przerzutniki, dekodery, multipleksery/demultipleksery i komparatory. Ćwicz rozpoznawanie po opisie słownym ("wybiera", "porównuje", "zamienia"). Pomaga też czytanie prostych schematów blokowych i kart katalogowych.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Multiplekser to układ cyfrowy, który wybiera jedno z wielu wejść (na podstawie linii sterujących) i przekazuje jego stan na wspólne wyjście."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Multiplekser" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Multiplekser (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Komparator" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Komparator (dostęp: 2026-03-01)
  • All About Circuits: "Multiplexers (MUX)" — https://www.allaboutcircuits.com/textbook/digital/chpt-9/multiplexers/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw techniki cyfrowej (układy kombinacyjne: MUX/DEMUX, komparatory)
  • Karty katalogowe układów logicznych (sekcje: "Multiplexer/Selector" oraz "Comparator")
  • Materiały szkoleniowe z elektroniki/awioniki dotyczące torów cyfrowych i interfejsów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego