KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 32.
Układ pomiarowy przedstawiony na schemacie umożliwia pomiar mocy czynnej w
Ilustracja przedstawia schemat układu pomiarowego, który jest używany do pomiaru mocy czynnej w trzech fazach: L1, L2 i L3.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Układ pomiarowy mocy czynnej w sieci trójfazowej obejmuje te fazy, do których podłączono tory prądowe i napięciowe. Jeżeli na schemacie widać trzy niezależne tory dla L1, L2 i L3, to pomiar dotyczy wszystkich trzech faz, a nie tylko jednej lub dwóch.
Klucz: liczba i rozmieszczenie torów.

Pełne wyjaśnienie:

Moc czynna to ta część mocy w obwodzie prądu przemiennego, która jest zamieniana na pracę i ciepło w odbiorniku. W układach trójfazowych (L1, L2, L3) pomiar mocy czynnej może być realizowany różnymi metodami, a zakres pomiaru zależy od tego, ile torów pomiarowych (prądowych i napięciowych) zastosowano i do których przewodów są one przyłączone.

Jeżeli schemat przedstawia układ, w którym każdy z trzech przewodów fazowych ma własny tor pomiarowy (czyli tor prądowy włączony w daną fazę oraz tor napięciowy odniesiony zgodnie ze schematem), to taki układ umożliwia wyznaczenie mocy czynnej dla wszystkich trzech faz jednocześnie. W praktyce odpowiada to sytuacji, w której suma wskazań (lub przetworzenie w analizatorze) daje moc całkowitą obciążenia trójfazowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Odpowiedzi wskazujące tylko dwie fazy (np. "fazach L2 i L3" albo "fazach L1 i L2") pasują do układów, w których z jakiegoś powodu mierzony jest jedynie fragment układu (np. dwa tory pomiarowe) albo do innych metod pomiarowych. Jeśli na schemacie występują trzy tory obejmujące L1, L2 i L3, to zawężenie do dwóch faz jest sprzeczne z połączeniami.
  • Odpowiedź "fazie L1" jest typowa dla pomiaru jednofazowego, gdzie przyrząd obejmuje tylko jeden tor fazowy. W układzie pokazującym trzy fazy i pełny pomiar trójfazowy nie ma podstaw, by uznać, że mierzona jest wyłącznie L1.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "na schemacie" nie kieruj się nazwą układu, tylko policz tory prądowe (ile razy "przecinasz" fazę elementem pomiarowym) i sprawdź, do których faz doprowadzono napięcie pomiarowe. To zwykle jednoznacznie odpowiada na pytanie, czy mierzysz 1, 2 czy 3 fazy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Moc czynna to moc rzeczywiście zużywana przez odbiornik na pracę i ciepło. W praktyce odpowiada za realny pobór energii rozliczanej w kWh. W sieciach AC zależy m.in. od napięcia, prądu oraz przesunięcia fazowego między nimi.
Sprawdź, do których przewodów fazowych (L1/L2/L3) włączono tory prądowe oraz skąd pobierane jest napięcie pomiarowe. Jeśli układ ma trzy tory obejmujące trzy fazy, pomiar dotyczy L1, L2 i L3. Gdy torów jest mniej, zakres zwykle jest węższy.
Jedna faza nie daje pełnej informacji, gdy obciążenie jest niesymetryczne (różne prądy i moce w fazach). Wtedy moc całkowita nie jest "3×L1". Pełny pomiar trójfazowy pozwala uchwycić różnice między fazami i poprawnie wyznaczyć moc czynną całego układu.
Stosuje się watomierze (pojedyncze w odpowiednim układzie) oraz analizatory sieci/energii. W zależności od sieci (3- lub 4-przewodowej) i wymaganej dokładności używa się jednego, dwóch lub trzech torów pomiarowych, zgodnie ze schematem producenta.
W praktyce np. przy zasilaniu silników, sprężarek, wentylatorów, automatyki i urządzeń pomocniczych stacji. Kontrola mocy pomaga ocenić obciążenie, wykrywać przeciążenia, dobierać zabezpieczenia i planować zużycie energii w infrastrukturze technicznej.
L1, L2 i L3 to trzy przewody fazowe w układzie trójfazowym. Na schemacie wskazują, z której fazy pobierane jest zasilanie lub do której fazy podłączono element pomiarowy. Poprawne rozróżnienie faz jest ważne m.in. przy pomiarach i ocenie symetrii obciążenia.
Najczęściej tak, jeśli układ obejmuje wszystkie fazy odpowiednimi torami pomiarowymi i sumuje wyniki. Jednak w praktyce trzeba jeszcze uwzględnić, czy schemat dotyczy sieci 3- czy 4-przewodowej oraz jak zrealizowano odniesienie napięciowe. Kluczowe są połączenia na schemacie.
Częste są: pomijanie jednego toru pomiarowego, mylenie przewodu fazowego z neutralnym, nieuwzględnienie sposobu podłączenia napięcia (międzyfazowo/do N) oraz "zgadywanie" po nazwie układu zamiast analizy połączeń. Pomaga liczenie torów i śledzenie przewodów.
Pomiar mocy dotyczy wartości chwilowej/średniej (W, kW) i często pokazuje watomierze lub analizator mocy. Pomiar energii (kWh) realizuje licznik energii i zwykle zawiera oznaczenia związane z rejestracją zużycia w czasie. Na schemacie zwróć uwagę na oznaczenie przyrządu i jednostki.
Ćwicz rozpoznawanie: gdzie jest tor prądowy, gdzie tor napięciowy i które przewody obejmuje układ. Ucz się na kilku typowych schematach (1-, 2-, 3-torowych), a potem rozwiązuj zadania "na rysunku", śledząc przewody krok po kroku. To redukuje błędy z pośpiechu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że układ pomiarowy mocy czynnej w sieci trójfazowej obejmuje te fazy, do których podłączono tory prądowe i napięciowe.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Moc_elektryczna (dostęp: 2026-03-01)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Watomierz (dostęp: 2026-03-01)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%85d_tr%C3%B3jfazowy (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z elektrotechniki: pomiary w obwodach prądu przemiennego
  • Materiały dydaktyczne o pomiarach mocy w układach jednofazowych i trójfazowych
  • Ćwiczenia laboratoryjne: pomiar mocy czynnej watomierzem w układzie trójfazowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego