KWALIFIKACJA INF1 + INF2 + INF8 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 3.
Układ sekwencyjny asynchroniczny to układ cyfrowy, w którym stan wyjść zależy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Układ sekwencyjny ma "pamięć", więc wyjścia zależą nie tylko od bieżących wejść, ale też od poprzednich stanów. W układzie asynchronicznym zmiany mogą zachodzić w dowolnym momencie (bez wyznaczonych odcinków czasu/impulsów zegara), dlatego poprawna jest zależność od wejść i historii stanu w każdym czasie.

Pełne wyjaśnienie:

W logice cyfrowej kluczowe jest rozróżnienie dwóch osi pojęć: (1) kombinacyjny vs sekwencyjny oraz (2) synchroniczny vs asynchroniczny.

Układ sekwencyjny to taki, w którym wyjścia zależą od bieżących wejść oraz od stanu wewnętrznego (czyli "pamięci" układu). Ten stan wewnętrzny jest efektem wcześniejszych sygnałów, więc praktycznie mówimy, że wyjścia zależą od poprzednich stanów układu.

Asynchroniczność oznacza, że działanie (zmiany stanów i wyjść) nie jest ograniczone do ściśle wyznaczonych chwil przez wspólny zegar. Zmiany mogą następować w reakcji na zmiany sygnałów wejściowych, czyli "w dowolnym momencie" pracy (z zastrzeżeniem opóźnień propagacji, hazardów itp.).

Dlatego odpowiedź: "od stanu wejść oraz od poprzednich stanów układu w dowolnym momencie jego działania" poprawnie łączy oba elementy definicji: zależność od historii stanu (sekwencyjność) oraz brak ograniczenia do konkretnych odcinków czasu (asynchroniczność).

Pozostałe odpowiedzi wskazują typowe pomyłki:

  • Stwierdzenie o zależności jedynie od stanu wejść opisuje układ kombinacyjny, bo pomija pamięć i historię stanów.
  • Wariant z "ściśle określonymi odcinkami czasu" sugeruje działanie synchroniczne (zegarowe), a więc nie pasuje do asynchroniczności.
  • Wariant łączący poprzednie stany, ale tylko w określonych odcinkach czasu, miesza sekwencyjność (prawidłowo) z synchronicznością (błędnie dla układu asynchronicznego).

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: sekwencyjny = pamięć, a asynchroniczny = brak wspólnego zegara narzucającego chwile zmian.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Układ sekwencyjny to układ cyfrowy, którego wyjścia zależą od bieżących wejść i od stanu wewnętrznego (pamięci), czyli efektu wcześniejszych sygnałów. Przykładem są układy oparte o przerzutniki, liczniki czy automaty sterujące.
Asynchroniczny oznacza, że zmiany stanów i wyjść nie są narzucone przez wspólny sygnał zegarowy. Reakcje mogą zachodzić w odpowiedzi na zmiany wejść, czyli nie tylko w wybranych "takty" czasu. W praktyce trzeba uważać na opóźnienia i stany przejściowe.
Układ kombinacyjny nie ma pamięci: wyjścia zależą wyłącznie od aktualnych wejść. Układ sekwencyjny ma pamięć (stan), więc to, co było na wejściach wcześniej, może wpływać na obecne wyjścia. Ta różnica jest kluczowa w zadaniach definicyjnych.
Ponieważ układ sekwencyjny przechowuje informację o przeszłości w stanie wewnętrznym (np. w przerzutnikach). Wyjścia są funkcją wejść oraz tego stanu. To pozwala realizować liczenie, zapamiętywanie, sterowanie krokowe i reakcje zależne od kolejności zdarzeń.
Nie. Asynchroniczność dotyczy sposobu wyznaczania chwil zmian (brak wspólnego zegara), a nie tego, czy układ ma pamięć. Układ asynchroniczny może być kombinacyjny (bez pamięci) lub sekwencyjny (z pamięcią). W pytaniu kluczowe jest rozpoznanie sekwencyjności.
Sformułowanie o "ściśle określonych odcinkach czasu" najczęściej kojarzy się z układami synchronicznymi, gdzie zmiany są związane z taktem zegara (np. zboczem). W pytaniu o asynchroniczność taki zwrot jest zwykle sygnałem, że odpowiedź może być błędna.
Pamięć stanu realizują elementy bistabilne i rejestry, najczęściej przerzutniki (np. typu D). Dzięki nim układ "przechowuje" informację między zmianami wejść i może zależeć od historii. W praktyce spotyka się to w sterownikach i modułach urządzeń elektronicznych.
Szukaj dwóch składników naraz: (1) zależności wyjść od poprzednich stanów (to cecha sekwencyjna) oraz (2) działania "w dowolnym momencie", czyli bez narzucenia zmian tylko do wybranych chwil czasu (to cecha asynchroniczna).
Bo "tylko od wejść" opisuje układ kombinacyjny, a w pytaniach o układy sekwencyjne prawie zawsze trzeba uwzględnić pamięć i poprzednie stany. To typowa pułapka oparta na skrócie myślowym: student pamięta, że wyjścia zależą od wejść, ale zapomina o historii.
W urządzeniach abonenckich i modułach telekomunikacyjnych spotyka się układy sterowania, rejestry, liczniki i logikę sygnalizacji. Zrozumienie sekwencyjności/asynchroniczności pomaga diagnozować usterki zależne od kolejności zdarzeń, resetów i stanów przejściowych.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Układ sekwencyjny ma "pamięć", więc wyjścia zależą nie tylko od bieżących wejść, ale też od poprzednich stanów."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Układ sekwencyjny" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Uk%C5%82ad_sekwencyjny (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Asynchronous circuit" — https://en.wikipedia.org/wiki/Asynchronous_circuit (dostęp: 2026-03-01)
  • All About Circuits: "Asynchronous Sequential Logic" — https://www.allaboutcircuits.com/textbook/digital/chpt-10/asynchronous-sequential-logic/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawy techniki cyfrowej: rozdziały o układach kombinacyjnych i sekwencyjnych
  • Materiały dydaktyczne o automatach skończonych i przerzutnikach
  • Notatki/ćwiczenia z projektowania logiki synchronicznej i asynchronicznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego