Na schemacie rozpoznanie układu opiera się na dwóch krokach: (1) identyfikacji elementów półprzewodnikowych po symbolach oraz (2) określeniu kierunku przekształcania energii.
Dlaczego poprawne jest "prostownik niesterowany"?
Widoczny jest trójfazowy mostek prostowniczy zbudowany z sześciu diod. Symbol diody to trójkąt skierowany do kreski (bez dodatkowego wyprowadzenia). Taki mostek (często nazywany układem Graetza w wersji trójfazowej) realizuje zamianę napięcia/prądu przemiennego AC na stały DC. Ponieważ elementami są diody, układ jest niesterowany – przewodzenie wynika z polaryzacji, a nie z impulsów sterujących.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Prostownik sterowany" wymaga elementów sterowanych, typowo tyrystorów. Tyrystor na schemacie ma cechę odróżniającą: dodatkową elektrodę bramki (trzecie wyprowadzenie/symbol sterowania). Skoro na rysunku jej nie ma, nie ma podstaw do uznania układu za sterowany.
- "Falownik" to przekształtnik o przeciwnym kierunku pracy: z napięcia stałego DC wytwarza napięcie przemienne AC. W falownikach spotyka się zwykle tranzystory/tyrystory i wyjście oznaczone jako AC (często z filtrem). Tutaj układ mostkowy znajduje się za zasilaniem trójfazowym i zasila obwód stałoprądowy (twornik silnika DC), co odpowiada prostowaniu.
- "Cyklokonwertor" nie wytwarza napięcia stałego jako głównego wyniku, tylko zamienia AC na AC o innej częstotliwości (zwykle z rozbudowanym sterowaniem). Sam mostek diodowy AC→DC nie spełnia definicji cyklokonwertora.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na schemacie widzisz mostek i chcesz rozstrzygnąć "niesterowany czy sterowany", najpierw sprawdź, czy element ma bramkę (tyrystor) czy jej nie ma (dioda). To najszybsza cecha rozróżniająca.
