KWALIFIKACJA CHM2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 13.
Urządzenia, których zasada działania polega na przesuwaniu materiału za pomocą obracającego się wału o powierzchni śrubowej w korycie otwartym lub zamkniętym, to przenośniki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis mówi o przesuwaniu materiału przez obracający się wał o powierzchni śrubowej pracujący w korycie otwartym lub zamkniętym.
Taka konstrukcja i zasada transportu są charakterystyczne dla przenośników ślimakowych. Pozostałe typy (kubełkowe, zgarniakowe, członowe) wykorzystują inne elementy robocze niż śruba/ślimak.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie kluczowe są dwa elementy: obracający się wał oraz powierzchnia śrubowa, która podczas obrotu wymusza przesuw materiału wzdłuż koryta (otwartego lub zamkniętego). Taki mechanizm transportu jest definicyjny dla przenośnika ślimakowego (śruba/ślimak w rynnie lub rurze), często stosowanego do materiałów sypkich, pylących lub wymagających częściowego odizolowania od otoczenia.

Odpowiedź "ślimakowe" pasuje, bo właśnie ślimak (powierzchnia śrubowa) jest elementem roboczym przesuwającym materiał w korycie. W praktyce w przemyśle chemicznym spotyka się wykonania otwarte (rynnowe) oraz zamknięte (rurowe), co pokrywa się z treścią pytania.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo opisują inne zasady działania:

  • "kubełkowe" – transport odbywa się poprzez czerpanie i przenoszenie materiału w kubełkach zamocowanych do pasa lub łańcucha; nie ma wału o powierzchni śrubowej.
  • "zgarniakowe" – materiał jest przesuwany zgarniakami (łopatkami) na łańcuchu w korycie; elementem roboczym nie jest ślimak.
  • "członowe" – to konstrukcje wykorzystujące człony/segmenty (np. taśmowe lub łańcuchowe rozwiązania segmentowe), w których przenoszenie nie wynika z pracy śruby w korycie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "powierzchnia śrubowa", "śruba", "ślimak" oraz koryto/rynna/rura, to niemal zawsze chodzi o przenośnik ślimakowy. Warto nauczyć się rozpoznawania typów przenośników po elemencie roboczym: śruba (ślimak), kubełek, zgarniak lub taśma/łańcuch.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przenośnik ślimakowy to urządzenie transportu ciągłego, w którym materiał jest przesuwany przez obracający się ślimak (powierzchnię śrubową) umieszczony w korycie lub rurze. Stosuje się go głównie do materiałów sypkich, np. proszków i granulatów.
Szukaj w opisie słów kluczowych: wał, powierzchnia śrubowa, obrót oraz koryto/rynna/rura. Jeśli transport wynika z "wkręcania" materiału przez śrubę w obudowie, chodzi o przenośnik ślimakowy.
Element ślimakowy pracuje w obudowie, która może być otwarta (rynna/koryto z pokrywami) albo zamknięta (rura). Wersja zamknięta ogranicza pylenie i kontakt z otoczeniem, co bywa ważne przy surowcach chemicznych i materiałach pylących.
W ślimakowym materiał przesuwa obracająca się śruba w korycie. W kubełkowym materiał jest nabierany i przenoszony w kubełkach zamocowanych do pasa lub łańcucha (często pionowo). To inna zasada transportu i inna konstrukcja elementów roboczych.
W ślimakowym pracuje śruba/ślimak, a w zgarniakowym materiał popychają zgarniaki (łopatki) przymocowane do łańcucha poruszającego się w korycie. Oba mogą mieć koryto, ale decyduje rodzaj elementu roboczego.
Najczęściej są to materiały sypkie: proszki, pyły, granulat, krystaliczne surowce oraz dodatki technologiczne. Dobór zależy od cech materiału (ścieralność, higroskopijność, skłonność do zbrylania) i wymagań procesu (np. ograniczenie pylenia).
Do zapychania dochodzi m.in. przy wilgotnych lub zbrylających się materiałach, zbyt dużym zasypie albo przy zużyciu elementów. Zapobieganie obejmuje kontrolę zasypu, regularne czyszczenie, ocenę stanu ślimaka i obudowy oraz dobór parametrów pracy do właściwości materiału.
Możliwe są rozwiązania o dużym pochyleniu, ale typowo przenośniki ślimakowe pracują poziomo lub pod kątem. Dla typowego transportu pionowego częściej stosuje się przenośniki kubełkowe. W praktyce zawsze decydują parametry urządzenia i właściwości materiału.
Typowe zagrożenia to wciągnięcie przez elementy wirujące, urazy przy nieosłoniętych napędach, a także pylenie i ryzyko podrażnień przy materiałach chemicznych. Kluczowe są osłony, procedury LOTO, porządek stanowiska oraz stosowanie ŚOI zgodnie z instrukcjami zakładowymi.
Ucz się rozpoznawania urządzeń po elemencie roboczym: ślimak (śruba), kubełki, zgarniaki, taśma/łańcuch. Trenuj na opisach i schematach z DTR oraz notuj charakterystyczne słowa-klucze. Na egzaminie zawsze szukaj w treści informacji o mechanizmie przesuwu materiału.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Pozostałe typy (kubełkowe, zgarniakowe, członowe) wykorzystują inne elementy robocze niż śruba/ślimak."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu transportu ciągłego oraz maszynoznawstwa przemysłowego
  • Dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR) przenośników stosowanych w zakładzie (instrukcje obsługi i konserwacji)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące urządzeń z ruchomymi elementami (wały, śruby, przenośniki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego