Na rysunku widać transformator trójfazowy oraz mostek prostowniczy z sześciu elementów z bramką, czyli tyrystorów. Taki układ to trójfazowy mostek tyrystorowy (odmiana układu Graetza), nazywany też prostownikiem sterowanym.
Dlaczego poprawna jest "płynna regulacja napięcia stałego"?
Po stronie wyjściowej mostka otrzymuje się napięcie wyprostowane (o tej samej polaryzacji), którego wartość średnia zależy od sposobu załączania tyrystorów. W prostowniku sterowanym moment rozpoczęcia przewodzenia tyrystora można opóźniać względem naturalnego punktu przewodzenia. To właśnie sterowanie fazowe. Zmiana kąta sterowania (opóźnienia) pozwala w sposób ciągły zmieniać wartość średnią napięcia na odbiorniku – od wartości bliskiej maksymalnej do bliskiej zera (w typowym zakresie pracy prostownika).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Skokowa regulacja prądu stałego – "skokowa" sugeruje przełączanie odczepów transformatora, rezystorów lub stopni mocy. W układzie tyrystorowym regulacja odbywa się zasadniczo ciągle (płynnie) poprzez zmianę kąta zapłonu, a nie skokami.
- Płynna regulacja prądu przemiennego – mostek prostowniczy ma na celu uzyskanie składowej stałej na wyjściu. Regulacja prądu przemiennego jest typowa np. dla regulatorów AC (ściemniaczy) włączanych w szereg z odbiornikiem AC, a nie dla mostka prostowniczego z wyjściem DC.
- Skokowa regulacja napięcia przemiennego – napięcie przemienne reguluje się skokowo najczęściej transformatorami z przełączanymi odczepami lub autotransformatorami. Tu elementem kluczowym jest prostowanie i sterowanie fazowe tyrystorów, co prowadzi do regulacji napięcia po wyprostowaniu (DC), nie AC.
Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli na schemacie element wygląda jak dioda, ale ma dodatkową elektrodę sterującą (bramkę), to jest to tyrystor. Pojawienie się tyrystorów w prostowniku prawie zawsze oznacza możliwość regulacji parametrów wyjściowych przez sterowanie fazowe.
